قرآن و شکوفايي عقل در مقام استنباط احکام

عقل يا دليل عقل از ديرباز بين اصولي هاي شيعه و سنّي به عنوان يکي از ادله احکام مطرح بوده است، اما در اين که مراد و مورد معتبر دليل عقل براي استنباط...

سه‌شنبه، 18 آذر 1393

نقش قرآن در اعتبار روايات

موافقت يا عدم مخالفت با قرآن در دو مقام براي اعتبار روايات موجود کارساز است: يکي، در مقام تشخيص حجيت ذاتي روايات و ديگري، در مقام ترجيح يکي از...

سه‌شنبه، 18 آذر 1393

نقش روايات معصومين (ع) در استنباط احکام از قرآن کريم

يکي از موضوع هاي مهم در باب فهم قرآن و برداشت از آن موضوع رابطه ي قرآن و سنت است. به دست آوردن رابطه اين دو به عنوان دو منبع اصيل معارف و آموزه...

سه‌شنبه، 18 آذر 1393

مسئله اسباب نزول و روند استنباط احکام از قرآن کريم

يکي از مسائل ريشه دار در علوم قرآن مسئله اسباب نزول است. از ديرباز در جوامع روايي به ويژه جوامع روايي اهل سنت روايات فراواني در مورد حوادث و...

سه‌شنبه، 18 آذر 1393

استنباط احکام از قرآن و مسئله محکم و متشابه

يکي از مسائلي که همواره فرا روي فهم قرآن قرار داشته و مفسران و دانشمندان علوم قرآن را به خود مشغول داشته است، مسئله محکم و متشابه در قرآن است....

سه‌شنبه، 18 آذر 1393

نسخ و نزول تدريجي در قرآن و اصول استنباط احکام

يکي از مباحث مهم و کهن قرآني مسئله ناسخ و منسوخ در قرآن کريم است. قرآن خود در اين باره، حداقل به اندازه ي کاربرد لغوي که اعم از اصطلاحي است،...

سه‌شنبه، 18 آذر 1393

فهم قرآن در مقام استنباط احکام و شبهه ي تحريف

شبهه تحريف يکي از موانع قابل بحث بر سر راه انعقاد ظهورات الفاظ قرآن کريم قلمداد شده است. پس از پذيرش کبراي حجيّت و اعتبار ظواهر الفاظ قرآن کريم...

سه‌شنبه، 18 آذر 1393

اختلاف قرائات و فهم قرآن کريم در مقام استنباط احکام (2)

اختلاف در هيئت کلمه با حفظ اتقان در ماده ي آن؛ مانند اختلاف در هيئت کلمه « باعد » بين اين که « باعد » به صيغه ماضي باشد يا « باعد » به صيغه ي...

سه‌شنبه، 18 آذر 1393

اختلاف قرائات و فهم قرآن كريم در مقام استنباط احكام (1)

يكي از مسائل قابل طرح در استنباط احكام شرع از قرآن كريم مسئله ي اختلاف قرائت هاي قرآن است. گرچه برخي از اقسام اختلاف، چنان كه خواهيم ديد تأثيري...

سه‌شنبه، 18 آذر 1393

پيشگامان روش تفسير عقلي

تفسير عقلي در دوره تابعيان تأسيس شد و رشد نمود و تابعيان را مي توان پيشگام تفسير عقلي دانست كه البته عقل در تفسير نزد آنان بيشتر به عنوان ابزار...

سه‌شنبه، 18 آذر 1393

تاريخچه ي روش تفسير عقلي

با بررسي تاريخي به نظر مي رسد كه پيامبر به اصحاب خويش كيفيت اجتهاد عقلي در فهم نصوص شرعي ( ‌قرآن يا سنت ) را آموخته است و برخي از آيات قرآن خود...

سه‌شنبه، 18 آذر 1393

نقش عقل در تفسير آيات قرآن

مقصود از روش تفسير عقلي آن است كه آيات قرآن به استناد و كمك عقل تفسير شوند و معنا و مراد الهي با استدلال و برهان معلوم گردد و در اين جهت عقل...

سه‌شنبه، 18 آذر 1393

قلمرو عقل در تفسير قرآن

معتزليان، براي درك حقايق قرآن، عقل را سلاحي قاطع مي دانستند و براي تأييد نظر خود به امر خداوند كه در آيات مختلف انسانها را به استفاده از عقل...

سه‌شنبه، 18 آذر 1393

آشنايي با روش تفسير عقلي

اصل عقل امساك، نگهداري و منع چيزي است. همچنين به نيروي پذيرنده علم و دانش و علمي كه انسان با اين نيرو كسب مي كند، عقل گفته مي شود؛ برخي از صاحب...

سه‌شنبه، 18 آذر 1393

تفاسير روايي شيعه

تفاسير روايي شيعه كه عالمان بزرگ تشيع در فراهم آوردن آن، زحمات فراواني را تحمل كرده اند و خداوند متعال به آنان توفيقات وافر داده تا به تدوين...

سه‌شنبه، 18 آذر 1393

تفاسير روايي اهل سنت

تفاسير روايي اهل سنت،‌ حاصل كوشش مفسران اهل سنت است. ضمن آنكه تعدادي از آنها از گرايش خاصي مانند فقهي، كلامي و. . . نيز بهره مند بوده اند كه...

سه‌شنبه، 18 آذر 1393

اعتبار تفسير روايي

تفسير روايي، تفسير قرآن با توجه به روايات نبوي يا ائمه معصومين عليهم السلام است، اگر از نوع روايت معتبر و صحيح باشد، ترديدي در اعتبار آن نيست...

سه‌شنبه، 18 آذر 1393

ديدگاه برخي منتقدان تفسير روايي

برخي از ناقدان تفسير روايي از جمله مستشرقان و برخي از عالمان اهل سنت، تفسير قرآن را به كمك روايات، نادرست دانسته و چنين روشي را نقد نموده اند:

سه‌شنبه، 18 آذر 1393

پيشتازي شيعه در تفسير روايي

شيعيان، كه پيروان اهل بيت عليهم السلام هستند و دوازده امام معصوم عليهم السلام را پيشوا و ائمه خود مي دانند، در تفسير آيات، همان روش اهل بيت عليهم...

سه‌شنبه، 18 آذر 1393

ويژگي ها و ارزش تفسيري دوران صحابه

دوره صحابه آغاز تفسير بود. اساس تفسير را غالباً روايات و احاديث منقول از پيامبر صلي الله عليه و آله تشكيل مي داد. گرچه تفسير در اين دوره به شكل...

سه‌شنبه، 18 آذر 1393