بلوغ در آیات قرآن

توانایی کامل جسمانی و فکری. مفهوم بلوغ (اَشُدّ، رُشد) درباره‌ی شخصی به کار می‌رود که رشد طبیعی کامل را به دست آورده و به طور تمام و کمال بالیده...

يکشنبه، 29 بهمن 1396

جایگاه کلامی بزنطی و منزلت وی در نزد امام رضا (ع) و امام جواد (ع)

بحث درباره اصحاب امامان و به تبع آن درباره بزنطی، در دوره‌های اخیر، توجه تاریخ‌نگاران خصوصاً در عرصه تاریخ اندیشه را به خود جلب کرده است. با...

يکشنبه، 29 بهمن 1396

زنان راوی حدیث از امام جواد (ع)

عمده‌ترین اثر برجای مانده از بزرگان هر مذهب و یا فرقه، سخنان آن هاست. اهل بیت عصمت و طهارت (علیه‌السّلام) به عنوان برترین شخصیت‌های عالم وجود،...

يکشنبه، 29 بهمن 1396

تبارشناسی، پراکندگی جغرافیایی و شغل اصحاب امام جواد (ع)

برای تحقیق در مورد اصحاب امامیه و شناسایی و معرفی ایشان، به دست آوردن اطلاعات گوناگون اجتماعی در مورد آنان بسیار اهمیت دارد؛ اطلاعاتی مانند تبار...

يکشنبه، 29 بهمن 1396

گونه‌شناسی راویان امام جواد (ع)

امام جواد (علیه‌السّلام) با این که در کودکی (هشت سالگی) به امامت رسیدند و در جوانی (25 سالگی) شهید شدند، افراد زیادی از محضر علمی و معنوی ایشان...

يکشنبه، 29 بهمن 1396

میان مسجد و بتخانه

به احتمال زیاد،‌ کلمه‌ی «صوفی» از کلمه‌ی عربی «صوف» به معنای پشم گرفته شده است. علّت این نامگذاری آن است که بیشتر صوفیان برای آن که راحتی و آسایش...

يکشنبه، 29 بهمن 1396

بلقیس که بوده؟

نامی که اغلب مفسران اسلامی به ملکه‌ی بی‌نام سرزمین سبا در قرآن داده‌اند. بلقیس حاکم قدرتمند و هوشمندی است که دیدار مشهورش از قصر سلیمان نبی در...

جمعه، 27 بهمن 1396

بلایای قوم فرعون

حوادثی فوق طبیعی که بر فرعون مصر و قوم او وارد شد و موسی واسطه‌ی انجام آنها بود. نزدیک به بیست بار در قرآن به بلایای واقع شده در مصر اشاره شده...

جمعه، 27 بهمن 1396

بلاغت و قرآن

قرآن در سنت اسلامی همواره تقلیدناپذیر قلمداد شده است؛ البته عقیده‌ای در قرن سوم هجری ظهور کرد حاکی از اینکه قرآن، به لحاظ ویژگی‌های زبان‌شناختی...

جمعه، 27 بهمن 1396

بقایا؛ بقیّه در قرآن

بازمانده‌ی مساکن ویران شده‌ی اقوام گناهکار. نابودی کامل نسل‌های پیشین درسی تاریخی برای گناهکاران معاصر است، چنان‌که مثلاً در آیه‌ی 98 مریم بیان...

جمعه، 27 بهمن 1396

بَعل

دو بار در قرآن به نام الیاس، از پیامبران ذکر شده در کتاب مقدس (1 پادشاهان، 17-22؛ 2 پادشاهان،1-2)، اشاره شده است (انعام: 85؛ صافات: 123-130)....

پنجشنبه، 26 بهمن 1396

بشارت‌های قرآنی

اخبار حوادث خوش. در قرآن «بُشری» و صیغه‌های گوناگون باب تفعیل از ریشه‌ی ب ش ر دلالت بر خبر تولد و، با توسع، دیگر وقایع خوش دارد. بدین‌سان، پیش‌بینی...

پنجشنبه، 26 بهمن 1396

بَسمَله در قرآن

ذکر بسم الله الرحمن الرحیم (به نام خداوند بخشنده مهربان)، که به «تسمیه»، یعنی «نامیدن/ بر زبان آوردن (نام خدا)» نیز مشهور است، صد و چهارده بار...

پنجشنبه، 26 بهمن 1396

بَریلویان- اهل سنت و جماعت

گروهی از عالمان دینی و پیروان آنان که در اصل از جنوب آسیا هستند و جهان‌بینی خود را به تعالیم احمدرضاخان بَریلوی (د. 1921) می‌رسانند. بریلویان...

پنجشنبه، 26 بهمن 1396

برهنگی از نگاهِ قرآن

نداشتن پوشش. قرآن، در کل سفارش به پوشیدگی می‌کند و از برهنگی صرفاً به نحو سلبی سخن می‌گوید. در آیات 30-31 روم تأکید بر پوشیدگی بدن برای مردان...

پنجشنبه، 26 بهمن 1396

برزخ در قرآن

واژه‌ی «برزخ» سه بار در قرآن به کار رفته است؛ در آیات 53 فرقان و 20 رحمن «برزخ» دیواره‌ای میان دو دریاست، حائلی که ممکن است کنایه‌ای از اسطوره‌ای...

چهارشنبه، 25 بهمن 1396

برده و برده‌داری در قرآن

افرادی که به عنوان زیردستان به خانواده‌ای داخل می‌شوند و در خدمت اربابی‌اند که مالک آنهاست و چه‌بسا آنها را بفروشد؛ و نهاد به دست آوردن، نگه...

چهارشنبه، 25 بهمن 1396

برادر و برادری- أخوت در قرآن

واژه‌ی برادر (أخ) در قرآن به چندین معنا به کار رفته است: در معنای محدود زیست‌شناختی‌اش؛ در چندین معنای تقریباً استعاری، به ویژه برای مشخص کردن...

چهارشنبه، 25 بهمن 1396

ائمه جماعات به مثابه‌ی مدیران فرهنگی مساجد

در میان مسئولان مدیریت فرهنگی «امام جماعت»، همان مدیر فرهنگی مسجد، از کمترین پشتوانه‌ی مالی در مدیریت خود برخوردار است. او از اولین روزی که به...

سه‌شنبه، 24 بهمن 1396

یک نمونه برای مدیریت غیرمختلط فضای فرهنگی

«نمایشگاه کتاب تهران» در زمره‌ی تجمعات فرهنگی بسیار بزرگ جهان قرار دارد. بازدید سالانه‌ی قریب به پنج میلیون نفر از نمایشگاهی فرهنگی، شاید هیچ...

سه‌شنبه، 24 بهمن 1396