راه دستیابی به اسباب نزول

شناخت قطعی و یقینیِ سبب نزول بسیاری از آیات قرآن همواره آسان نیست به راستی با چه معیاری می‌توان فهمید که سبب نزول فلان آیه این حادثه است یا آن...

يکشنبه، 20 دی 1394

تعبیرهای بازگوکننده‌ی اسباب نزول

تشخیص و فهم روایات اسباب نزول از میان روایات متعددی که آیات را با حوادث و واقعیّتهای گوناگون پیوند می‌دهد، اهمیت زیادی دارد. بیشتر محققان اسلامی...

يکشنبه، 20 دی 1394

اسباب نزول و کشف پیام آیات

با توجّه به این‌که خداوند در قرآن‌کریم برای بیان مقصود خویش، از همان شیوه‌ی عاقلان استفاده کرده است و از سوی شارع منعی برای استفاده از روش عقلا...

يکشنبه، 20 دی 1394

عمومیت لفظ یا خصوص سبب؟

قاعده‌ی «العبرة بعموم‌اللفظ لابخصوص السبب» گو اینکه بیشترین نقش را در مباحث فقهی ایفا کرده و از این روی بیشترین کارآمدی را در آیات احکام داشته،...

يکشنبه، 20 دی 1394

روایات اسباب نزول و مبین‌بودن قرآن

پرسش مورد بحث این است که شناخت حوادث نزول از طریق اخبار و روایاتی که در بسیاری از موارد هم گرفتار ضعف و نااستواری است چگونه می‌تواند شرط اساسی...

يکشنبه، 20 دی 1394

علم مناسبات و اسباب نزول آیات

از جمله مباحث علوم قرآنی علم مناسبات است و در جایی مطرح است که به ظاهر ناپیوستگی در کلام به نظر آید. بقاعی در تعریف علم مناسبات می‌گوید:

شنبه، 19 دی 1394

دفع توهم حصر در موارد به ظاهر حصرشده

شافعی گفته است: «چون کفّار، حلال خدا را حرام و حرام خدا را حلال شمرده بودند، و با خدا و رسول او و احکام الهی به مبارزه برخاستند و در برابر قوانین...

شنبه، 19 دی 1394

شناخت تاریخ تشریع و دستیابی به حکمت نزول تدریجی

پیش از این بیان شد که بسیاری از آیات در پی تشریع احکام در بستر تاریخی آن زمان بوده است. کتاب الهی که متنی دینی و نصی وحیانی است بی‌شک با توجه...

شنبه، 19 دی 1394

فهم راز تشریع و حکمت قانون‌گذاری اِحکام با استفاده از شأن نزول

منظور بازیافت راز حکمت الهی در چگونگی تشریع و قانون‌گذاری است، بدین‌معنی که از این رهگذر درمی‌یابیم که فلان حکم و تشریع بر اساس چه نیاز و الزامهایی...

شنبه، 19 دی 1394

رفع ابهام از چهره‌ی مفاهیم آیات با دانستن شأن نزول

اسباب نزول می‌تواند نقاب اشکال و ابهام از چهره‌ی معنا و مقصود، بیفکند. البته این فایده با مطلب پیشین هم‌جهت است و سیوطی، لطفی صباغ، ابوشبهه (1)...

شنبه، 19 دی 1394

فهم صحیح آیه در پرتو شناخت اسباب نزول

از طریق اسباب نزول می‌توان بر معنا و مقصود آیه‌ها و سوره‌ها دست یافت. قبلاً سخن ابن‌تیمیه و ابن‌دقیق‌العید را در این‌باره گزارش کرده‌‎ایم.

شنبه، 19 دی 1394

بررسی نظر مخالفانِ تأثیرِ اسباب نزول در فهم قرآن

سیوطی نوشته است: «برخی بر این باورند دانستن اسباب نزول فایده‌ای ندارد، به دلیل اینکه اسباب نزول نوعی تاریخ است» سیوطی نامی از معتقدان این نظریه...

شنبه، 19 دی 1394

اهمیت شناخت اسباب نزول از نگاه دانشمندان

پس از صحابه و تابعین صاحب‌نظران علوم قرآنی نیز درباره‌ی لزوم توجه به اسباب نزول نوشته‌اند:

شنبه، 19 دی 1394

اسباب نزول، شأن نزول، فضای نزول

از اسباب نزول گاه به شأن نزول نیز تعبیر می‌شود. آقای معرفت میان این دو تعبیر تفاوت قائل شده است. وی در بیان تفاوت این دو، شأن نزول را عام‌تر...

شنبه، 19 دی 1394

قرآن‌پژوهان و اسباب نزول

دانشمندان علوم اسلامی، سبب نزول را حادثه‌ای می‌دانند که همزمان با آن یا اندکی پس از آن آیه یا آیاتی در گزارش آن رویداد نازل شده باشد.

شنبه، 19 دی 1394

کاربرد آیات قرآن کریم در ادعیه صحیفه رضویه

صحیفه رضویه، ادعیه و مناجات‌های امام رضا (علیه السلام) است که در فرازهای گونه‌گون زندگی بیان شده است. آموزه‌ها و رهنمودهای اخلاقی موجود در میان...

دوشنبه، 14 دی 1394

کتب آیات الاحکام از ابتدا تا عصر محقق اردبیلی

نخستین کسی که در زمینه آیات الأحکام کتاب مستقلی نوشته است «محمد بن سائب کلبی کوفی» است که از اصحاب امام باقر و امام صادق (علیهماالسلام) بوده...

شنبه، 12 دی 1394

مختصری پیرامون آیات الأحکام

آنچه مسلم است این است که قرآن به گونه‌ای فشرده و در حدّ بیان عام و کلی به احکام پرداخته و از وارد شدن در خصوصیات و جزئیات خودداری کرده و از آن...

شنبه، 12 دی 1394

تفسیر و انواع روش‌های آن

به گفته محققین، تفاوتی عمده و اساسی بین روش تفسیری و رویکرد تفسیری وجود دارد. آیت‌الله جعفر سبحانی به این تفاوت اشاره نموده و این‌گونه متذکر...

شنبه، 12 دی 1394

برخی دیدگاه‌ها درباره‌ی نزول وحی

سیوطی، درباره‌ی آنچه بر پیامبر (ص) نازل شده پنج نظر را که تا آن زمان مطرح بوده آورده است: الف) لفظ و معنی از لوح محفوظ بر پیامبر (ص) نازل شده...

يکشنبه، 6 دی 1394