حضرت محمّد صلّی‌ الله‌ علیه‌ و آله

قضاوت در حالت غیر عادی

پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرمودند:
اِنَّهُ نَهی أَنْ یَقْضی القاضِی وَ هُوَ غَضْبانُ أَوْ جائِعٌ أَوْناعِسٌ؛

حضرت محمّد صلّی‌ الله‌ علیه‌ و آله

همراهی ملائکه با قضات

پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرمودند:
اِذا جَلَسَ القاضِی فی مَجْلِسِهِ، بَسَطَ عَلَیْهِ مَلَکانِ یُسَدِّدانِهِ وَ یُرشِدانِهِ وَ یُوفِّقانِهِ، فَاِذا جار یَخْرُجانِ وَ یَتْرُکانِهِ؛

حضرت محمّد صلّی‌ الله‌ علیه‌ و آله

جایگاه بیّنه و یمین در قضاوت

پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرمودند:
اَلبَیِّنَهُ عَلَی مَنِ ادَّعی وَ الیَمینُ عَلی مَنْ اُدُّعِیَ عَلَیهِ؛

حضرت محمّد صلّی‌ الله‌ علیه‌ و آله

طلب قضاوت برای دنیا

پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرمودند:
مَنْ ابتَغی القَضاءَ وَ سَأَلَ فِیهِ الشُفَعاءَ وُکِلَ إِلی نَفْسِهِ وَ مَنْ اُکْرِهَ عَلَیهِ أَنْزَلَ اللّه ُ عَلیهِ مَلَکا یُسَدِّدُه؛

امام سجاد علیه‌ السلام

ویژگی الهی قضاوت اهل بیت (ع)

امام سجاد علیه السلام فرمودند:
قالَ سَأَلْتُهُ بِأَیِّ حُکمٍ تَحْکُمُونَ؟ قالَ: حُکمِ آلِ داوودَ فَإنْ اَعیانا شَی ءٌ تَلقَّانا بِهِ رُوحُ القُدسِ؛

امام علی علیه‌ السلام

زوال قدرت قاضی

امام علی علیه السلام فرمودند:
مَنْ جارَتْ أَقْضِیَتُهُ زالَتْ قُدرَتُهُ؛

امام علی علیه‌ السلام

آفت قضاوت

امام علی علیه السلام فرمودند:
آفَهُ القُضاهِ الطَّمَعُ؛

امام علی علیه‌ السلام

بدترین قاضی

امام علی علیه السلام فرمودند:
شَرُّ القُضاهِ مَنْ جارَتْ أَقْضِیَتُهُ؛

امام علی علیه‌ السلام

خطا در قضاوت (غیر عمد)

امام علی علیه السلام فرمودند:
اِنَّ ما أَخَطَأَتِ القُضاهُ فی دَمٍ أَوْ قَطْعٍ فَهُوَ عَلی بَیتِ مالِ الْمُسْلِمینَ؛

امام علی علیه‌ السلام

عامل عزل قاضی

امام علی علیه السلام فرمودند:
وَلِّیَ اباالأسودِ الدُوئَلی القَضاءَ، ثُمَّ عَزَلَهُ . فَقالَ لَهُ: لِمَ عَزَلْتَنی وَ ما جَنَیْتُ وَ ما خُنْتُ؟ فَقالَ : اِنّی رَأیتُ کَلامَکَ یَعْلُو عَلی کَلامِ خَصْمِکَ؛