پرودون پس از کمون پاریس

به دشواری می‌توان تأثیر افکار پرودون را، در دوره‌ی بعد از 1848 مشخص ساخت. کارل مارکس که تا این تاریخ هنوز غیرمعروف و تقریباً مجهول بود، پس از...

دوشنبه، 15 مهر 1392

تعارض دومکتب اقتصادی کلاسیک

اقتصاد کلاسیک در مدتی که معارضان به پیکارش برخاسته بودند؛ نمرده ولی در خویشتن فرو رفته بود. پس از کتاب‌های بزرگ آغاز قرن نوزدهم، کتاب‌های ریکاردو...

دوشنبه، 15 مهر 1392

نظریه‌ی بانک داد و ستد

انقلاب 1848 پرودن را غافلگیر نکرد. ولی به نظر وی زودتر از موقعش فرا رسید. او به خوبی متوجه بود که مسئله اساسی انقلاب در درجه اول اقتصادی است...

دوشنبه، 15 مهر 1392

انقلاب به سمت نیستی

انقلاب 1848 به اجتماعیون از هر مسلک و رنگ فرصتی منحصر به فرد داد تا بتوانند عقاید و آراء و اصلاحات اساسی مورد نظر خود را که از 1830 تا 1848 عرضه...

دوشنبه، 15 مهر 1392

انتقاد از مالکیت و انتقاد از سوسیالیسم

کتابی که پرودون از همان نخستین روز انتشار مشهور ساخت در 1840 منتشر گردید و دارای این عنوان بود: «مالکیت چیست؟» پرودون در آن تاریخ 31 سال داشت...

يکشنبه، 14 مهر 1392

اصالت اندیشه‌ی فردریک لیست

لیست با روش تحقیقش، یکی از پیشگامان روش تاریخی است. پس از اسمیت، لیست اولین کسی است که مجدداً و با ترتیب منظم‌تر، تاریخ و مقایسات تاریخی را به...

يکشنبه، 14 مهر 1392

مقام پرودون در تاریخ اندیشه اقتصادی

مقام پرودون را در تاریخ عقاید اقتصادی می‌توان تقریباً چنین تعریف کرد: مانند همه‌ی اجتماعیون آغاز کلام او انتقادی است از حق مالکیت؛ از همان حق...

يکشنبه، 14 مهر 1392

اقتصاد آلمان در عصر فردریک لیست

آلمان در قرن نوزدهم بدواً منظره‌ی جالب و قابل توجه ملتی را نمایش می‌دهد: اساساً کشاورز، تجزیه و تقسیم شده از لحاظ اقتصادی و سیاسی، که صنعتش گرفتار...

يکشنبه، 14 مهر 1392

سرچشمه‌ی اندیشه‌های فردریک لیست

درباره‌ی مراجع لیست و مأخذ عقاید و افکارش بحث زیاد شده است. این مؤلف که قبلاً در فرانسه از تألیفات دوپن (1) و شاپتال (2) دلایلی برای عقاید خویش...

يکشنبه، 14 مهر 1392

امکان استحاله‌ی اخلاقی برای سوسیالیسم

کتاب‌هایی که در مدتی کوتاه افکار عمومی را جلب می‌کنند، همیشه مبتکرانه‌ترین آثار نیستند. استوارت میل در وصف طریقه‌های سن سیمون و فووریه، تألیفات...

يکشنبه، 14 مهر 1392

فردریک لیست و اقتصاد ملّی

در نیمه‌ی اول قرن 19، مسلک اسمیت تسخیر اروپا را به پایان رساند، و عقاید اسلاف را به طاق نسیان افکند؛ در حالی که هیچ یک از سبک‌های تازه نتوانست...

يکشنبه، 14 مهر 1392

شارل فووریه: اقتصاددان دیوانه

فووریه را به کرات دیوانه خوانده‌اند: وقتی آن هذیان‌ها که صفحات بسیاری از نوشته‌هایش را فرا گرفته بخوانیم متوجه می‌شویم که این صفت برای او چندان...

يکشنبه، 14 مهر 1392

رابرت اوون: کمونیست واقعی

در میان همه‌ی اجتماعیون، رابرت اوون چهره‌ای بسیار اصیل و حتی منحصر به فرد است. کجا می‌توان چون او کسی را یافت که در عین حال کارفرمایی بزرگ، مرد...

يکشنبه، 14 مهر 1392

اهمیت سن سیمون در تاریخ اقتصاد

افکار و عقاید سن سیمونیان مخلوط عجیبی از خیالبافی و حقیقت‌جوئی است. سوسیالیسم آنها که ابداً متوجه‌ی عامه‌ی مردم نیست، و مخاطبش طبقه‌ی روشنفکر...

يکشنبه، 14 مهر 1392

آیا تعاونی راه حلّ مناسبی است؟

عنوان «اجتماعیون تعاون طلب»بر کسانی اطلاق می‌شود که گمان می‌کردند سازمان‌های تعاونی آزاد راه‌حل کافی برای تمام مسائل اجتماعی است، به شرط آنکه...

يکشنبه، 14 مهر 1392

سن سیمون و صنعت‌ طلبی

سن سیمون از اشراف‌زادگان بزرگ فرانسه بود که زندگی پر ماجرا و شوریده‌ای داشت. شانزده ساله بود که در جنگ‌های استقلال امریکا شرکت ورزید. در زمان...

يکشنبه، 14 مهر 1392

انتقاد سن سیمون از مالکیّت خصوصی

کتاب‌های سن سیمون زیاد خوانده نمی‌شد. تأثیر او بیشتر در شخصیت و نفوذ کلام او بود. او موفق شد در پیرامون خود جمعی از مردان هنری را گرد آورد که...

يکشنبه، 14 مهر 1392

تأثیر سیسموندی در تاریخ اندیشه‌های اقتصادی

فایده‌ی اصلی کتاب سیسموندی در توضیحات علمی که راجع به مسائل مورد نظر می‌دهد نیست. کمتر مبحثی در آن یافت می‌شود که از این لحاظ کاملاً رضایت‌ بخش...

يکشنبه، 14 مهر 1392

دنباله‌ی غیرمنتظره‌ی آزادی طلبی اقتصادی

سیسموندی با تکمیل دانش اقتصاد به وسیله‌ی اقتصاد اجتماعی علم را از دایره‌ ی محدودی که بنیانگذاران برای آن رسم کرده بودند خارج ساخت. معذلک، با...

يکشنبه، 14 مهر 1392

فزونی تولید بر مصرف

به نظر سیسموندی تعجب آور نیست «اصحاب مکتب ثروت اندوزی» که هم در روش فکر و نظر و هم در موضوع علم اقتصاد اشتباه کرده اند در استنتاجات علمی نیز...

يکشنبه، 14 مهر 1392