سزاریسم

این اصطلاح بیانگر شکلی از دیکتاتوری است که مدل کلی‌ آن تقریباً سرگذشت و سلوک ژولیوس سزار (100 تا 44 ق. م) است، فرمانده و خودکامه‌ی عوام‌گرایی...

سه‌شنبه، 4 اسفند 1394

سرمایه‌داری

اقتصاد و جامعه‌ای که در شکل توسعه‌یافته‌اش از بطن انقلاب صنعتی سده‌ی هجدهم در اروپای غربی به وجود آمد. اقتصاددانان، مورخان و جامعه‌شناسان به...

سه‌شنبه، 4 اسفند 1394

روشنفکران

اين اصطلاح از هنگامي که در اواخر قرن نوزدهم و در جريان مجادله‌هاي ميان طرفداران و مخالفان سروان دريفوس در قضيه‌ي مشهور دريفوس براي نخستين بار...

دوشنبه، 3 اسفند 1394

زور

هرگاه یکی از دو طرف، رفتار دیگری را با تهدید یا تحمیل عملی درد یا گزند یا زبان تحمل‌ناپذیر کنترل کند زور در کار بوده است. بنابراین، یکی از راه‌های...

دوشنبه، 3 اسفند 1394

رهبری

این اصطلاح متداول را می‌توان با سادگی تمام به منزله‌ی کیفیتی تعریف کرد که به شخص امکان می‌دهد به دیگران فرمان دهد. این تعریف، پیش از هر چیز،...

دوشنبه، 3 اسفند 1394

روشنگری

روشنگری بیش‌تر طرز تفکر بود تا نهضت. به بیان کلی، روشنگری پیامد «انقلاب علمی» اواخر قرن شانزدهم بود که تصور اکثر تحصیل‌کردگان آن روزگار را نسبت...

دوشنبه، 3 اسفند 1394

رهایی‌بخشی

اصطلاحات «رهایی‌بخشی» و «آزادسازی» که در قرن نوزدهم به معنای آزادکردن یهودیان اروپایی، رعیت‌های روسی و بردگان امریکایی از قیدو بندهای حقوقی بود،...

دوشنبه، 3 اسفند 1394

پرخاش و ستیز دولت

در گذشته داوری‌هایی که درباره‌ی نقش و فلسفه‌ی وجود دولت به عمل آمده، بیشتر مبتنی بر خصلت پرخاشگرانه آن بوده است. ابن خلدون، پیشگام جامعه شناسی...

جمعه، 30 بهمن 1394

پویایی و ایستایی رژیم‌های سیاسی

در عهد باستان، به علت نبود ارتباطات سریع و امکان اطلاع رسانی، تمدن‌ها و رژیم‌های پراکنده در جهان آباد، فارغ از تأثیر رویدادهای جامعوی، اقتصادی...

جمعه، 30 بهمن 1394

آزادی سیاسی

امروزه، بود یا نبود آزادی شاخص سنجش و شناخت نوع رژیم سیاسی است. در این باره ذکر یا عدم ذکر واژه‌ی «آزادی» در قوانین اساسی ملاک بود و نبود آن...

جمعه، 30 بهمن 1394

نرم‌افزارهای سیاست

واژه «تئوری» از اصطلاح لاتین «تئوریا» (Theoria) اقتباس شده که آن هم از ریشه‌ی یونانی "Theôreme" به معنای مشاهده، مداقه و دیده وری هوشمندانه است....

جمعه، 30 بهمن 1394

انواع رژیم‌های سیاسی

توده‌های مردم خو گرفته‌اند که با کمترین واژه و ساده‌ترین ساختار کلامی منویات خود را بیان کنند. از آن جایی که درون‌مایه ذهنی توده‌ها اغلب درباره‌ی...

جمعه، 30 بهمن 1394

کارگذاران سیاست با دولت

نوع نخست شیوهای کشورداری، یا «تدبیر شهر»، شاهان، سلاطین یا فرعون‌گونه‌های خودکامه، خودسرا و خودرأی است که امروزه پژوهشگران غربی اصطلاحاً آن را...

جمعه، 30 بهمن 1394

عوامل مؤثر بر دگرگونی سیاسی

زندگی سیاسی در جریانِ مداومِ رویدادهایی متجلی می‌شود که به طور نابرابری افراد را در بر می‌گیرند. این رویدادها از اهمیّت تاریخی (زمانی) یا جغرافیایی...

جمعه، 30 بهمن 1394

سیاست‌ورزان چگونه افرادی‌اند؟

پیشگامان اندیشه‌ی مردم سالاری، از چهار قرن پیش، ملت را محمل و محور قدرت پنداشته، تقریر و تبلیغ کرده‌اند. در پی چنین پندارگرایی، یکی از رؤسای...

جمعه، 30 بهمن 1394

کالبدشناسی سیاست

کنش سیاسی پیوسته در میان گروه سازمان یافته انسانی انجام می‌گیرد. برای کالبدشکافی آن لازم است که نخست مفهوم سازمان و ساختار را که امروزه کاربرد...

جمعه، 30 بهمن 1394

نخستین پندارگران سیاست

آثار جامعه شناسیک این دو ابرفرزانه جهان، بانی و پیشگام پندارشناسی (ایده ئولوژى)، به تمامی در راستای سیاست چرخیده‌اند و خاستگاه فکری، شرایط زمانی...

جمعه، 30 بهمن 1394

زیستن در زمانِ اکنون

تلقی از زمان در ادوار مختلف راهی به سوی درک و شناخت ماهیت اتوپیاهاست چرا که اساساً ویژگی اصلی اتوپیا، بی‌زمان بودن آن است. اتوپیا جایی بدون الم...

پنجشنبه، 29 بهمن 1394

بررسی نسبت بین امید و اتوپیا

این مقاله چارچوبی کلی برای بررسی نسبت بین امید و اتوپیا پیشنهاد می‌کند. امید این طور تعریف می‌شود: استعدادی بشری تحت نفود وساطت اجتماعی، که به...

پنجشنبه، 29 بهمن 1394

خلاء تئولوژیک آرمان شهر اسلامی

امید همواره فراروی از واقعیت دارد و از این حیث برقراری نسبت آن با زندگی و آرمان‌های این جهانی همواره به خصوص در ساحت الهیات مسیحی مسئله‌برانگیز...

چهارشنبه، 28 بهمن 1394