مثلث اخلاقی خواجه‌ی جهان

گزاف نیست اگر گفته شود که در تاریخ فرهنگ ایران، در سده‌های میانه‌ی هجری حریری از تفکر عرفانی (صوفیانه) بر سرتاسر حیات فرهنگی گسترانیده شده است،...

چهارشنبه، 30 دی 1394

تله باورهای فراطبیعی

پدیده ها و رخدادهایی که به عنوان فراطبیعی شناخته می شوند، شمار و گوناگونی فراوانی دارند و از کشوری به کشور دیگر و از فرهنگی به فرهنگ دیگر چهره...

چهارشنبه، 30 دی 1394

از «گزارش اقلیت» تا فناوری‌های اکثریت

بعد از گذشت بیش از یک قرن که از آغاز سینمای علمی تخیلی می‌گذرد، بسیاری از فیلم‌ها موفق شده‌اند خلاقیت‌های فناورانه‌ای را به تصویر بکشند که بعدها...

چهارشنبه، 30 دی 1394

با احتیاط کلیک کنید!

«دخترم تا دیروقت پای لپ تاپ است و با دوستانش چت می‌کند، از وقتی برای پسرم تلفن همراه خریده‌ام، ساعت‌ها سرگرم بازی می‌شود و دیگر به درس و مشقش...

دوشنبه، 28 دی 1394

ردیه‌ی فخر الدین رازی بر برهان ابن سینا در خصوص وحدت خداوند

به نظر می‌رسد که یکی از اغراض اصلی ابن سینا در ضمن ضبط و ربط بخشیدن به حوزه‌ی مابعدالطبیعه، تطهیر ما بعدالطبیعه از عناصر و ارکان غیر ما بعدالطبیعی...

دوشنبه، 28 دی 1394

عرفان در برابر فلسفه در قرون نخستین اسلام

سخن از «عرفان در برابر فلسفه» در متن تمدن اسلامی معنایی بسیار متفاوت از آن چیزی دارد که غرب از آن حکایت داشته است. در غرب بسیاری از فیلسوفان،...

دوشنبه، 28 دی 1394

همه چیز را با چشم خدا دیدن

تصوف و وعده‌اش به گشودن راهی به حقیقت غایی معنوی، اندیشه‌ی طوسی را طیّ دو دهه‌ی پایانی عمرش، یعنی پس از جدایی از جامعه‌ی نزاری اسماعیلی بیشتر...

دوشنبه، 28 دی 1394

مبانی وجودشناختی انسان‌شناسی صدرالمتألهین

در این مقاله تأثیر مهمترین مبانی فلسفی صدرالمتألهین در مباحث انسان‌شناسی او مورد بررسی قرارگرفته است. به این منظور شش مبنای فلسفی که ملاصدرا...

شنبه، 26 دی 1394

پیوند عالم ذر و مثل افلاطونی

بنابر آیه‌ی 172 سوره‌ی اعراف- معروف به آیه‌ی میثاق- بشر قبل از حضور در عالم دنیا در موطنی مجرد و بسیط و سراسر شهودی، شاهد حقایق نابی بوده است...

شنبه، 26 دی 1394

تنسیق برهان صدیقین

برهان صدیقین نام گونه‌یی از برهان است که در آن حدّ وسط، موجود مطلق یا اصل واقعیت است. علامه طباطبایی تقریری خاص از این برهان دارند که بگونه‌های...

شنبه، 26 دی 1394

آیا آثار هنری در ذهن وجود دارند؟

اگر نباید آثار هنری را با موجودیت مادی [یا فیزیکی] آنها یکی بدانیم، پس آیا باید آنها را موجودات ذهنی بدانیم؟ بندتو کروچه و آر. جی. کالینگوود...

شنبه، 26 دی 1394

پرسش از مفهوم اصالتِ یک قطعه‌ی موسیقی

مسائل مربوط به هستی‌شناسی هنر مسائلی نیستند که فقط برای فیلسوفان مطرح باشند. آنها به مسائل عملی و عینی درباره‌ی اینکه آثار مورد نظر چگونه باید...

شنبه، 26 دی 1394

مقدمه‌ای بر هستی‌شناسی هنر

ممکن است برداشتهای مختلفی از سؤال «هنر چیست؟» وجود داشته باشد. در جستار حاضر به مسائل مربوط به هستی‌شناسی هنر می‌پردازیم: «آثار هنری چگونه، و...

شنبه، 26 دی 1394

ویژگیهای زیباشناختی و غیرزیباشناختی هنر

واژگان زیباشناسی بسیار غنی هستند و، به گفته فرانک سیبلی، «تقریباً تنوع بی‌انتهایی» دارد. مثلاً می‌گوییم: "این شعر بافت محکمی دارد یا بسیار تکان...

شنبه، 26 دی 1394

ویژگیهای «فرانمودی» هنر و اثر هنری

نوعی ویژگی زیباشناختی وجود دارد که گویی با احساسات ارتباطی قوی و مستقیم دارد. یک قطعه موسیقی را می‌توان غمگین یا شاد توصیف کرد. آیا دلیلش این...

شنبه، 26 دی 1394

برآمدن فرم گرایی در هنر

یکی از دلایل به چالش طلبیده شدن جایگاه رفیع زیبایی در هنر، شناخت ویژگیهای دیگری مانند عظمت یا والایی بوده است. ویژگی دیگری که در روزگاران اخیر...

شنبه، 26 دی 1394

مهجور ماندن دلالت التزام نزد منطق‌دانان مسلمان

مسئله‌ی مهجوریت دلالت التزام را برای نخستین بار ابن سینا مطرح کرد و منطقدانان پس از وی آن را به منزله‌ی یک مسئله‌ی منطقی مدون کردند و در نتیجه...

شنبه، 26 دی 1394

انتقاد صدرایی از نفس‌شناسی لایب‌نیتس

بخش گسترده‌ای از واکاویها و جُستارهای فلسفی حکما و اندیشمندان در تاریخ فلسفه، مربوط به ماهیت نفس و چگونگی ارتباط آن با بدن است. اندیشه‌ورزان...

شنبه، 26 دی 1394

فلسفه، مدیریت و سبک زندگی از دیدگاه ملاصدرا

ضرورت وجود یک نظام مدیریتی برای جوامع بشری، موجب ظهور نظریات مختلف و گاه متعارض شده است. از سوی دیگر هر نظریه‌ی مدیریتی، مولود نوعی معرفت‌شناسی...

جمعه، 25 دی 1394

الزام اخلاقی از منظر علامه طباطبایی

یکی از مهمترین نظریات در حوزه‌ی فرااخلاق و درباره‌ی تحلیل معناشناختی الزام اخلاقی، نظریه‌ی اعتباریات علامه طباطبایی است. از نظریه‌ی مذکور تفسیرهای...

جمعه، 25 دی 1394