درآمدی بر اندیشه‌های ولتر

فرانسوا ماری اروئه [۱]، ملقب به ولتر [۲] (۳۰ مه ۱۷۷۸-۲۱ نوامبر ۱۶۹۶)، نویسنده، مقاله‌نویس، معتقد به وجود خدا و بی‌اعتقاد به دین، فیلسوف و روشنفکر...

دوشنبه، 23 ارديبهشت 1392

در پاسخ به پرسش؛ روشنگری چیست؟

روشنگری خروج انسان از صغارتی است که خود بر خویش تحمیل کرده است. صغارت، ناتوانی در به‌کار بردن فهم خود بدون راهنمایی دیگری است. این صغارت خود...

دوشنبه، 23 ارديبهشت 1392

حسن ملکشاهی؛ شارح حکمت مشاء

مرحوم دکتر حسن ملکشاهی استاد گروه فلسفه دانشکده الهیات دانشگاه تهران در سال ۱۳۰۷ شمسی در شهرستان بابل دیده به جهان گشود. تحصیلات مقدماتی خود...

دوشنبه، 23 ارديبهشت 1392

چه هستیِ متافیزیک در اندیشه‌ی هایدگر

هدف از این نوشتار بررسی معنای مفهوم متافیزیک از نظر هایدگر و روشن کردن نقدهای او بر این مفهوم و چرایی این انتقادات است. اما پیش از آن، آگاهی...

دوشنبه، 23 ارديبهشت 1392

چه کسی انتزاعی فکر می‌کند؟

یادداشت مترجم: هگل در نوشته ای با عنوان «منطق صغیر» در انتقاد به رهیافت کانت در نقادی عقل محض از استعاره ای سود می‌جوید که شاید کاراترین افزار...

يکشنبه، 22 ارديبهشت 1392

چرخش پس از کانتی در فلسفه استعلایی آلمان

دگرگونیهای بی پایان طبیعت و تاریخ انسانی زاییده نیروهای فرد و جوهرها است (در این‌ها و از این‌هاست)؛ این نیروها از لحاظ صوری ساختارهای یکسان دارند؛...

يکشنبه، 22 ارديبهشت 1392

جستاری کوتاه در فلسفه‌ی تحلیلی

«انسان حیوان ناطق است» این گفتار کهن که از ارسطو مانده، نمایان کننده‌ی ارزش زبان در نزد آدمی است. اصلا تفکر چیزی جز بیان درونی نیست.

يکشنبه، 22 ارديبهشت 1392

تمثیل

نوشتارى که خواهید خواند یکى از فصول انتهایى کتاب « شناخت بشر: چشم اندازها و مرزها» است که نخستین بار به سال ۱۹۴۸ به چاپ رسیده است.

يکشنبه، 22 ارديبهشت 1392

جایگاه کرامت انسانی در تفکر کانت

“کرامت انسانی” ازمفاهیم برجسته عصر روشنگری است که پس از چرخش نگاه انسان در این دوران، جایگاه خاص خود را یافته است. کمتر فیلسوفی را می‌توان سراغ...

يکشنبه، 22 ارديبهشت 1392

تفکر دیلتای

ویلهلم دیلتای در سال ۱۸۳۳ نزدیک ویسبادن آلمان زاده شد. پدر و پدربزرگش هر دو کشیش پیرو آیین کالون بودند. آموزش او نیز در همین سمت و سو بود. در...

يکشنبه، 22 ارديبهشت 1392

تقدیر تاریخی انسان مدرن

او در این راه به غرب مدرن بسنده نمی‌کند بلکه این مهم را از دوران افلاطون تا به امروز پی می‌گیرد. با این حال آنچه مبدأ بازاندیشی هیدگر قرار گرفته،...

يکشنبه، 22 ارديبهشت 1392

تفسیرگرایی و هرمنوتیک

کاوش کیفی نامی است برای جنبشی فرمالیستی که در اوایل دهه ۱۹۷۰ به صورت آکادمیک آغاز شد. این جنبش دربرگیرنده انتقاداتی اخلاقی، سیاسی، روش شناختی...

يکشنبه، 22 ارديبهشت 1392

تصویر اخلاقی از جهان؛ تحلیلی نو از فلسفه اخلاق کانت

این مقاله به تبیین نظریه «تصویر اخلاقی از جهان» می‌پردازد که تفسیر تازه ای از فلسفه اخلاق کانت است. کانت در ارائه این نظریه از روسو تأثیر زیادی...

يکشنبه، 22 ارديبهشت 1392

تبیین و تحلیلی بر آرای فیلسوفان عقل‌گرا و ناعقل‌گرا

جامعة علمی، بنا به نظر عقل‌گرایان دارای روش علمی است، ولی ناعقل‌گرایان وجود چنین روشی را منکرند. در این مقاله وجوه اختلاف نظر عقل‌گرایان و ناعقل‌گرایان...

يکشنبه، 22 ارديبهشت 1392

تأملی در معرفت‌شناسی بشر از منظر میشل فوکو

مقدمه: سخن ازفلسفه پست مدرن، بنیان‌ها و همچنین شالوده این‌گونه ازتفکر است. مقوله‌ای که همپای شاکله سایر نحله های فلسفی که امروزه مطمح نظر خود...

پنجشنبه، 19 ارديبهشت 1392

تأملی در باب حقیقت از نظر ژان بودریار

ژان بودریار فیلسوف و متفکر نامی اروپایی (فرانسوی) در ۲۰ ژوئن ۱۹۲۹ به دنیا آمد و چندی پیش در مارس ۲۰۰۷ میلادی چشم از جهان فرو بست. وی از نظریه...

پنجشنبه، 19 ارديبهشت 1392

تالس میلتوسی

یونانیان بنابر سنتی کهن، آغازگاه فلسفه را شهر میلتوس و تالس را نخستین فیلسوف می‌دانند. فلسفه برای نخستین بار در شهر میلتوس، واقع در منطقه ایونی،...

پنجشنبه، 19 ارديبهشت 1392

تاثیر نیچه بر ادبیات معاصر

تاثیر نیچه بر ادبیات معاصرنیچه یکی از پرتاثیرترین متفکران دویست سال اخیر در غرب بوده است. نفوذ او کمابیش در همه جا از ادبیات و هنر گرفته تا فلسفه...

پنجشنبه، 19 ارديبهشت 1392

تأثیر فرهنگ یونانى بر تمدن امروز اروپایی

میان دو فرهنگ یونانى و رومى باید تمایز قائل شد. اگر پرسش از پى فرهنگ‌سازى است، آنگاه فرهنگ یونانى بیشتر مورد توجه ماست. در مورد سهم رومى‌ها،...

پنجشنبه، 19 ارديبهشت 1392

تأثیر داروین بر اندیشه مدرن

هر دوره ای از تاریخ انسان متمدن زیر نفوذ مجموعه مشخصی از ایده‌ها یا ایدئولوژی‌ها بوده است. این مسئله همان قدر در مورد یونان باستان صدق می‌کند...

پنجشنبه، 19 ارديبهشت 1392