نگاهی به شعر ابوالمؤید بلخی

وی که هم شاعر بود و هم نویسنده در بلخ دیده به جهان گشود و در نیمه اول قرن چهارم می‌زیست. اثر مشهور او شاهنامه‌ی منثور اوست که به شاهنامه‌ی بزرگ...

يکشنبه، 14 تير 1394

نگاهی به شعر رودکی

ابو عبدالله جعفر بن محمد رودکی در حدود میانه قرن سوم در رودک سمرقند به دنیا آمد و در همان جا نشو و نما یافت. کودکی وی با دو خصیصه‌ی عالی درآمیخته...

يکشنبه، 14 تير 1394

نگاهی به شعر شهید بلخی

ابوالحسن شهید بن حسین جهودانکی بلخی شاعر استاد و دانشمند و حکیم معروف عهد خود بوده است. گویا شغل کتاب فروشی داشت. ابوسلیمان منطقی در صون الحکمه‌ی...

يکشنبه، 14 تير 1394

ادبیات ایران در سده‌ی چهارم هجری

دوره مورد نظر از مهم‌ترین ادوار ادبی ایران است. کثرت شاعران، شهرت و نام آوری آنان و فصاحت و جزالت کلام شاعران بزرگ، این عهد را از اهمیت ویژه...

شنبه، 13 تير 1394

ادبیّات ایران در سه سده‌ی نخست هجری

در سه قرن اول هجری به سبب آن که ادیان اسلام، زرتشتی، مانوی و عیسوی در ایران نفوذ داشت زبان‌های عربی، پهلوی، سریانی و جز آن نیز رایج بود. یعنی...

شنبه، 13 تير 1394

تأثیر فرهنگ ساسانی در دوره‌ی اسلامی

باید دانست که نوشته‌های پارسی میانه بر جای مانده از روزگار ساسانی تنها بخشی از ادبیات آن عصر است نه همه آن. بخش‌های دیگر ادبیات عصر ساسانی را...

شنبه، 13 تير 1394

زبان و ادبیات ساسانی

در دوران شاهنشاهی ساسانی در ایران (قرن سوم تا هفتم میلادی) زبان پارسی میانه زبان رسمی و دولتی و روحانیت زرتشتی بود. این نام در مورد زبانِ آثار...

شنبه، 13 تير 1394

بحران حس تاریخی

ادبیات نیمه دوم قرن بیستم، دارای ویژگی های خاصی است كه آن را در سراسر تاریخی بشر ممتاز می سازد. ادبیات این دوره با مسائل حاد و خاص و گاهی نوین...

يکشنبه، 31 خرداد 1394

گفتمان قدرت ستیز

«قدرت» و بحرانهایی كه از اعمال نادرست آن متولد می شود و به طور كلی‌«توتالیتریسم» بخشی از گفتمان ادبیات سیاسی دهه 50 را به خود اختصاص می دهد....

يکشنبه، 31 خرداد 1394

جشن هنر، نماد پدیده ی دوفرهنگی

در دهه ی 50، دوگانگی در صحنه فرهنگی دو نماد عمده داشت. جشن هنر شیراز مظهر فرهنگ جدید و جشنواره توس نمادی از فرهنگ سنتی محسوب می شد. «نخستین جشنواره...

يکشنبه، 31 خرداد 1394

مطبوعات و انقلاب

گفتمان معترضی كه در دهه 50، در قالب نظم و نثر و از طریق كتابها و یا نمایشنامه ها و به طور كلی رسانه های تصویری خود را نشان می داد، تنها به محافل...

يکشنبه، 31 خرداد 1394

اصلاحات ارضی و بحران فرهنگی

در میان عوامل بحران زای فرهنگی، اصلاحات ارضی مقام منحصر به فرد دارد. اصلاحات ارضی برای جهان سوم و بویژه برای ایران در حكم یك زمین لرزه سیاسی...

يکشنبه، 31 خرداد 1394

زبان گفتمان مذهبی

می توان گفت آنچه «حمید عنایت» در مورد برتری زبان عالمان دین بر زبان روشنفكران دوران مشروطه گفته است، در دوران انقلاب اسلامی و در دهه 50 مصداق...

يکشنبه، 31 خرداد 1394

سینمای غیریت ساز دهه ی پنجاه

در آغاز این گفتار لازم است، یادآور شوم كه من در این زمینه نه مدعی هستم و نه متخصص؛ زیرا نه سینماگرم و نه سینماپرست و حتی نه سینمارو! آنچه در...

يکشنبه، 31 خرداد 1394

غیریت در گفتمان مذهبی دهه ی پنجاه

بخشی از ادبیات مذهبی ایران در این دهه بر غیریت و تضاد تأكید می نمود. آغازگر گفتمان مذهبی معترض سیدجمال الدین اسدآبادی (1314-1251ه. ق) است و یكی...

يکشنبه، 31 خرداد 1394

شیه نیهیلیسم اخوان ثالث

بخشی از گفتمان ادبی دهه پنجاه دارای رنگ و بوی نیهلیستی است كه كم و بیش ریشه در حوادث سالهای 1330 دارد و در عین حال چنان كه گفتیم از تأثیر ادبیات...

يکشنبه، 31 خرداد 1394

گفتمان غیریت ساز در ایران

بخشی از گفتمان ادبیات سیاسی ایران و به ویژه ادبیاتی كه متأثر از رآلیسم سوسیالیستی است، مروج غیریت است و در این زمینه «آل احمد» از دیگران گوی...

يکشنبه، 31 خرداد 1394

واقع گرایی سوسیالیستی و پیشاهنگانش

در تشكیل گفتمان ادبیات نوین ایران آمیزه ای از عوامل فردی، جمعی، ساختاری، سنتی، مدرن، پسامدرن و... دخیل بوده اند. به عنوان مثال در عین حال كه...

يکشنبه، 31 خرداد 1394

چهره های برجسته ادبیات سیاسی مشروطه

از شاعران ملی آذربایجان قفقاز است كه تأثیر چشمگیری در تفكر مشروطه خواهی داشت. «عباس صحت» یكی دیگر از شاعران آذربایجان در مورد میزان نفوذ صابر...

شنبه، 30 خرداد 1394

طنزپردازی در آستانه ی مشروطیت

در ایران شیخ عطار (627-540)، سنایی غزنوی (535-473) و عبید زاكانی (772 وفات) از پیشكسوتان طنز محسوب می شوند. در ادب فارسی گاهی هجو و طنز و هزل...

شنبه، 30 خرداد 1394