طغیان رومانتیک

ساموئل تیلُر کلریج(1834-1772)، شاعر و فیلسوف، در اثر خود، طغیان رمانتیک را جمع بندی می کند:(1) ناخشنودی نسبت به برخی از جنبه های فلسفه عصر روشنایی،...

يکشنبه، 4 فروردين 1392

هفت پیکر: آزمونی زمینی

در این مقاله سعی شده است که خوانش ها و تفسیرهای متفاوتی را که از منظومه ی هفت پیکر نظامی قابل برداشت است تجزیه و تحلیل نموده و سپس برداشتی متناسب...

چهارشنبه، 16 اسفند 1391

سوگ نامه های مغرور

در میان شاعران ادب فارسی، خاقانی از جمله ی کسانی است که بیشترین و ماندگارترین مرثیه ها را سروده است. او از حیث کثرت مفاخرات نیز سرآمد است و در...

چهارشنبه، 16 اسفند 1391

زن در شاهنامه ی فردوسی و ایلیاد و اودیسه ی هومر

بازتاب اندیشه های هر قومی را باید در داستان های حماسی و اساطیری بازمانده از آن مشاهده نمود. روایت هایی که تنها بیانگر چگونگی کشتارها یا داستان...

چهارشنبه، 16 اسفند 1391

ادبیات انقلاب

بعد از گذشت سه دهه ، هنوز در مورد بسیارى از مفاهیم ، از جمله "ادبیات انقلاب" به فهم مشترک نرسیده ایم و هنوز در فضاى سوء تفاهم نفس مى کشیم. براى...

شنبه، 28 بهمن 1391

مرز بی نهایت رئالیسم (1)

رمانهای کلیدر و جای خالی سلوچ از داستان های مشهور و به یاد ماندنی است که نویسنده، درون مایه ها و عناصر سازنده آن را از محیط اطراف خود و از بطن...

شنبه، 28 بهمن 1391

مرز بی نهایت رئالیسم (2)

«زمینج» روستایی که تمام حوادث سلوچ در آن روی می دهد، گرفته شده از «زمین» است با «ج» که به اش اضافه شده. یک حالت گیرا مثل چنگک به آن داده است....

شنبه، 28 بهمن 1391

عقاب در اسطوره و ادبیات (1)

«انواع پرندگان بسیار و تعدادشان بی شمار است، در واقع، میلیون ها پرنده روی سطح زمین زندگی می کنند، هر یک از پرندگان به نوعی انسان را به شگفتی...

شنبه، 28 بهمن 1391

عقاب در اسطوره و ادبیات (2)

عقاب زرین، عَلَم ایرانیان بود و در سرلشکریان هخامنشیان شاهین شهپر گشوده و در سر نیزه بلندی برافراشته به همه نمودار بود... پس از سپری شدن شاهنشاهی...

شنبه، 28 بهمن 1391

«مأخذ» خدو انداختن خصم بر روی حضرت علی(ع)

یکی از داستانهای لطیف و پر معانی، داستان ارزنده اخلاص عمل در مثنوی است که نمونه ای از اخلاص و بردباری شیرحق در راه خداست و گویا مأخذ این داستان...

شنبه، 28 بهمن 1391

اندیشه مند و اندیشمند در ادب فارسی

واژگان اندیشه مند و اندیشمند در متون کهن ادبی به دو معنی عمده به کار رفته اند برخی به کار بردن این واژگان را به معنی اندیشه رو و صاحب نظر درست...

شنبه، 28 بهمن 1391

لفظ و معنا را به تیغ از یکدیگر نتوان برید

لفظ و معنا در کلام را به جسم و جان و ظرف و مظروف مانند کرده اند، پیداست در این تشبیه، معنا از اهمیت بسیار بیشتری برخوردار است چنان که مولوی مستمع...

شنبه، 28 بهمن 1391

همانندهای سیاسی شاهنامه ی فردوسی و بوستان سعدی (1)

«نامور نامه ی شهریار» در نگاه نخست، آیین شهریاری و جهان داری شاهان گذشته های دور ایران است. راهکارهای سیاسی آنان همراه با رهنمون های آیینی و...

شنبه، 28 بهمن 1391

همانندهای سیاسی شاهنامه ی فردوسی و بوستان سعدی (2)

در شاهنامه حضور پهلوان در کنار شهریار تنها نقش دفاعی ندارد؛ بلکه او به نمایندگی مردم بر شیوه ی شهریاری و چگونگی اجرای وظایف فرمانروایی چشم گشوده...

شنبه، 28 بهمن 1391

باز در ادب و ادبیات (1)

باز از تیره ی پرندگان شکاری است، فرهنگ خاص ریاضت و تعلیم وی، سپس همدمی او با پادشاهان و خُلق و خوی مهترانه ی وی، سبب تمایز او از سایر پرندگان...

شنبه، 28 بهمن 1391

باز در ادب و ادبیات (2)

شیری از دست راست وی [دقیانوس] بداشته، همه از جواهر قیمتی و... باز زرّین از دیگر سوی وی بداشته، دو چشم او از دو یاقوت سرخ، چنان که شعاع آن بر...

شنبه، 28 بهمن 1391

باز در ادب و ادبیات (3)

اکنون به بیان خلق و خوی مهتر پرندگان -باز-و تقرّب و نزدیکی او به سلاطین و امیران و احترام و عظمت این پرنده در نزد مردم می پردازیم: «باز مونس...

شنبه، 28 بهمن 1391

درباره ی نقش بدیع و مخزن الاسرار

مخزن الاسرار از میان آثار نظامی بیش از دیگران مورد تقلید قرار گرفته است. در میان این مثنوی های تقلیدی، نقش بدیع غزالی مشهدی شاعر قرن دهم هجری،...

شنبه، 28 بهمن 1391

سخنگوی یمگان در آیینه ی نقدی دیگر (1)

دانای یمگان -ناصر خسرو قبادیانی- از جمله خردورزان سخن گویی است که اگر چه بندرت لحظاتی، وسوسه ی دلکش شعر و هنر واقعی بر او غالب می شود؛ اما روحیه...

شنبه، 28 بهمن 1391

سخنگوی یمگان در آیینه ی نقدی دیگر (2)

از سوی دیگر آنچه در تکوین مبانی فکری ناصرخسرو سهیم است، بار سنگین تعهدی است که وی نسبت به معارف اسماعیلیان دارد. به عقیده ی آنان نظام دین بر...

شنبه، 28 بهمن 1391