اضطــراب در وجــود

صدرالدين (صدرالمتألهين) شيرازي، معروف به ملاصدرا (١٠٥٠- ٩٧٠ ه. ق) در طول حيات دانشورانه و پربار خود فعاليتهاي عظيم علمي را پي گرفت و عليرغم بي‌مهري‌هايي...

يکشنبه، 6 بهمن 1387

دو متاله حكمت متعاليه

صدرالدين شيرازي و امام خميني، هر دو در شمار برجسته ترين فيلسوفان حكمت متعاليه اند؛ يكي موسس اين حكمت و ديگري پيرو، مدرس و مفسر توانمند آن. اين...

يکشنبه، 6 بهمن 1387

خـلاقـيـت ذهـن در فلسفه پويشى

امروزه فلسفه تطبيقى از رشته هاى جديدى است كه تعابير زيادى دارد. در وهله اول بسيارى از متفكران بر اين باورند كه فلسفه تطبيقى، تطبيق دونظريه و...

يکشنبه، 6 بهمن 1387

علامه طباطبايي، فيلسوف نوصدرايي

سيد محمدحسين طباطبايي (1281-1360ش) فيلسوف، الهي‌دان، مفسر قرآن، فقيه، عارف و دانشمند اسلامي؛ وي را به سبب وسعت حوزة دانشوري و گسترة وسيع علم...

يکشنبه، 6 بهمن 1387

فيلسوف مسافر

صدرالدين سرانجام در ۱۰۵۰ هجري قمري چهارمين سفر عقلي خود را به پايان رساند: سفري از خلق به سوي حق؛ سفري به هستِ نيست؛ سفر مرگ، تا آن گونه كه خود...

يکشنبه، 6 بهمن 1387

متافيزيك و ماهيت مرگ

نفس گرچه همراه با تکوّن بدن موجود مي‌شود و باصطلاح «جسمانيه الحدوث» است ولي بمحض قوام گرفتن، عهده دار حفظ و رشد و تکامل بدن مي‌گردد. بنظر ملاصدرا،...

يکشنبه، 6 بهمن 1387

پارادکس تصوف نزد اساتید و شاگردان ملاصدرا (2)

ملاصدا در نگاه به زمانه‌اش احیای علم دین را در تذکر و توجه به چند چیز در جهت اصلاح تصوف و فقه در نسبت آن دو با تشیع می‌دیده است: ایمان با اسلام...

يکشنبه، 6 بهمن 1387

نسبت ما و صدرا

به اين معنا كه ما همواره سنت را به چيزي در دسترس فروكاسته‌ايم تا از آن بهره‌اي و يا نسخه‌اي براي حل برخي از معضلات خود برگيريم. ازاين‌رو شايسته...

يکشنبه، 6 بهمن 1387

مباني هرمنوتيك از ديدگاه صدرالمتألهين

وقتي به جهان و موجودات آن از گياه و حيوان و انسان مي‌نگريم، به موضوعاتي برمي‌خوريم كه با دقت و تعمق حقايق بزرگي را بر ما منكشف مي‌سازند. از اين...

يکشنبه، 6 بهمن 1387

حركت جوهرى و حدوث جسمانى نفس در انديشه ملاصدرا

فلاسفه پيش از صدرا اعم از حكماى مشائى و حكماى اشراقى حركت را ويژه اعراض مى دانستند و حركت در جوهر را امرى محال تلقى مى كردند چرا كه به نظر آنها...

يکشنبه، 6 بهمن 1387

روش‌هاي تفسيري از ديدگاه ملاصدرا

اثر تفسیری ملاصدرا در میان دیگر آثارش، مزیت ویژه ای در رهیافت قرآنی او دارد. صدرا دو پایه اساسی تفسیر را نقل صریح و کشف تام می داند. از این رو،...

يکشنبه، 6 بهمن 1387

علم همان وجود است

صدرا واپسين فيلسوف مكتب ساز ايراني است و مي توان نشان داد كه هر جهش يا جنبش فلسفي بخواهد سكون انديشه در جامعه كنوني ما را بهم بزند بناچار بايد...

يکشنبه، 6 بهمن 1387

پارادکس تصوف نزد اساتید و شاگردان ملاصدرا (1)

در آثار ملاصدرا دو نحو تلقی و برخورد با تصوف وجود دارد که خلاف عادت (پارادکس) می‌نماید. وی از طرفی در رد و انکار تصوف سخن می‌گوید و آن را تخطئه...

يکشنبه، 6 بهمن 1387

خيال در عالم عقول

پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامى، به مناسبت بزرگداشت استاد سيدجلال الدين آشتيانى، ياد نامه اى را در دوجلد به كوشش عبدالحسين خسروپناه با عنوان «فلسفه...

چهارشنبه، 2 بهمن 1387

نهاد ناآرام جان

انديشيدن به مرگ و زندگي پس از آن، يكي از دغدغه‌هاي هميشگي و سؤالات زندگي هر انساني است. اين مسئله از ديد حكماي اسلامي نيز مغفول نمانده است. در...

چهارشنبه، 2 بهمن 1387

ملاصدرا و مسأله معاد

استاد، ملاصدرا را تفكيكي مي داند و استدلال مي كند كه ملاصدرا در مسأله معاد دو موضع يا به تعبير ايشان دو «ايستار» دارد: يكي ايستار فلسفي كه طبق...

چهارشنبه، 2 بهمن 1387

آيا ربطى بين ملاصدرا و هگل هست ؟

مكتوب حاضر متن ويرايش و تلخيص شده سحنرانی محمد منصور هاشمى با موضوع «ملاصدرا، وايتهد و هگل» می باشد. موضوع بحث اين گفتار «صيرورت در فلسفه ملاصدرا...

چهارشنبه، 2 بهمن 1387

صدرالدين محمد شيرازي

بنا به نقلي در ظهر روز نهم جمادي الاولي سال 980 ق[1] مژده تولد فرزندي را به ميرزا ابراهيم بن يحيي قوامي شيرازي دادند و او كه سالهاي دراز انتظار...

چهارشنبه، 2 بهمن 1387

شهود و عالم مثال در فلسفه سهروردی

سهروردي نه يك شارح و نه يك فلسفه‌دان كه يك فيلسوف به معناي خاص كلمه مي‌باشد. او را گاه فيلسوف راديكال نيز لقب داده‌اند كه اين لقب كاملاً بجا...

دوشنبه، 30 دی 1387

عرفان در سهروردي و انسان معاصر

ابوالفتوح يا ابوالفتح شهاب الدين يحيي بن حبش بن اميرك سهروردي(1)، معروف به شيخ اشراق يا شيخ شهيد، فيلسوف بزرگ و نامي ايران در قرن ششم هجري، در...

دوشنبه، 30 دی 1387