الاهيات الاهي و الاهيات بشري: نقدي روش شناختي (1)

مکتب تفکيک با تأکيد بر جداسازي ميان سه راه معرفتي ـ يعني وحي، عقل، و کشف يا الهام ـ خود را به جامعه شيعي معرفي کرد و مدعي ناسازگاري دين با فلسفه...

پنجشنبه، 13 بهمن 1390

ميراث سينوي

امروزه هرگاه سخن از يکي از فيلسوفان گذشته ما به ميان مي آيد، از جمله پرسش ها و شايد اولين پرسشي که مطرح مي شود، اين است که: آيا آن فيلسوف براي...

سه‌شنبه، 20 دی 1390

کفر مجوس و الحاد ماني به روايت سهروردي

شهاب الدين يحيي سهروردي که به درستي مجدد حکمت ايران باستانش خوانده اند، در نخستين بندهاي کتاب حکمه الاشراق مي نويسد: «و قاعده الشرق في النور...

دوشنبه، 19 دی 1390

ايرانيان قديم و افلاطون از ديدگاه سهروردي

برحسب آنچه سهروردي در آثار خود آورده و در آثار ديگران نيز مشاهده مي شود، ايرانيان قديم به وجود دو عالم معتقد بودند و وصول به عالم مينوي را اساس...

شنبه، 17 دی 1390

ابن باجه: زمانه و فلسفه او

اِبْنِ باجّه‌ (Avempace) ، ابوبكر محمد بن‌ يحيي‌ بن‌ الصائغ‌ التُجيبي‌ مشهور به‌ ابن‌ باجه‌ (فوت‌ در سال‌533ق‌/1139م‌)، فيلسوف‌، دانشمند، شاعر...

يکشنبه، 4 دی 1390

ابن رشد: فلسفه و زمانه او

وي‌ در 520/1126 م‌ در شهر قُرطبه‌ در اندلس‌ زاده‌ شد. پدربزرگ‌ و پدرش‌ هر دو از فقيهان‌ و عالمان‌ نامدار و بلندپايه‌ي‌ زمان‌ خود بوده‌اند. پدربزرگش‌...

يکشنبه، 4 دی 1390

فلسفه علم كلام

فلسفه علم كلام، تنها به مسائل كلام نظر دارد; تا معلوم شود كه‏آيا متكلم به شيوه جدل پايدار و وفادار مانده، يا -احيانا- به‏ورطه خطابه و سفسطه افتاده...

چهارشنبه، 30 آذر 1390

منبع و الهام بخش فلسفه اسلامى

مؤلف مقاله در صدد آن است كه اثبات كند كه فلسفه اسلامى، فلسفه يونانى-اسكندرانى نيست كه لباس عربى به تن كرده است، همانطور كه بعضى روشنفكران مسلمان...

چهارشنبه، 30 آذر 1390

مناسک آييني: بازگشت به حقيقت

ما نمي‌توانيم فقط با فکرکردن مسير بازگشت به حق را طي کنيم. استدلال‌گران نمي‌‌توانند فقط با استدلال‌کردن به پايان راه مقصود برسند، بلکه بايد عبادت...

دوشنبه، 28 آذر 1390

فيلسوفان مسلمان و حکمت خسرواني

ديرسالي است که سهروردي به عنوان حکيمي عارف که در ضمن دلبستگي هاي خاصي نيز به ايران و حکماي عصر باستانش داشت، مورد توجه فراگيري قرار گرفته است....

دوشنبه، 7 آذر 1390

مکتب وحدت وجود از منظر علامه محمد تقی جعفری

مرحوم علامه محمد تقی جعفری علی رغم این که با مشرب فلسفی و عرفانی نقاط مشترک و همسویی های دارد، اما در برابر مهمترین دستاورد فلسفه و عرفان (یونانی...

شنبه، 5 آذر 1390

نگاهی به مکتب‌های فکری، فلسفی و عرفانی در جهان اسلام

عرفان و تصوف را میتوان به‌عنوان عشق به مطلق تعریف کرد؛ زیرا نیرویی که معرفت حقیقی را از زهد و ریاضت‏کشی محض جدا میسازد، همان عشق و محبت است.*...

يکشنبه، 1 آبان 1390

رابطه ي اخلاق و سياست از ديدگاه حکمت متعاليه (2)

حکمت متعاليه به معناي عام هم شامل حکمت صدرا و هم شامل حکمت نو صدرايي ها مي شود ولي حکمت متعاليه به معناي خاص؛ ويژه ي صدرا مي باشد. حکمت متعاليه...

سه‌شنبه، 26 مهر 1390

رابطه ي اخلاق و سياست از ديدگاه حکمت متعاليه (1)

در تفکر معاصر وقتي سخن از رابطه ي اخلاق و سياست به ميان مي آيد، ممکن است پرسش هاي متعددي مطرح شود: آيا ميان اخلاق و سياست نسبت عينيت - تعامل...

سه‌شنبه، 26 مهر 1390

رابطه ي اخلاق و سياست از ديدگاه حکمت متعاليه (3)

1. سياست در تأمين اهداف و سعادت اخلاقي و فراهم نمودن شرايط و زمينه هاي تربيت، ترويج و گسترش اصول اخلاقي بسيار مؤثر و اثرگذار است. تمام اصول اخلاقي،...

سه‌شنبه، 26 مهر 1390

برهان امکان ابن سینا از منظر فیلسوفان غربی

مسأله ی اثبات وجود باری تعالی از مسائلی است که از زمان تولد فلسفه تا حال مورد توجه فیلسوفان اسلامی و یا غربی بوده است. تلاش فیلسوفان در ایجاد...

دوشنبه، 11 مهر 1390

از شیخِ اشراق تا شیخِ مقتول

شیخ شهاب الدین سهروردی که در جایی نزدیک به زنجان زاده شده بود زمانی که به دستور صلاح الدین ایوبی در شهر حلب به قتل رسید تنها ۳۷ سال سن داشت....

دوشنبه، 24 مرداد 1390

بساطت واجب الوجود در فلسفه‌ی ابن سینا (3)

پس از نفی حد از واجب تعالی، به دلیل نداشتن جنس و فصل، فخر رازی می گوید: این مطلب هنگامی درست است که حد، تنها از جنس و فصل به دست آید؛ ولی اگر...

شنبه، 22 مرداد 1390

بساطت واجب الوجود در فلسفه‌ی ابن سینا (2)

پیشاپیش یادآوری دو نکته خالی از فایده نیست: نخست اینکه مراد از ماهیت در اینجا،‌ معنای خاص ماهیت، یعنی «ما یقال فی جواب ماهو» می باشد که در موجودات...

شنبه، 22 مرداد 1390

بساطت واجب الوجود در فلسفه‌ی ابن سینا (1)

بساطت ذات واجب - که در فلسفه با همین نام، و در کلام با نام «توحید احدی» از آن یاد می شود - از مباحث مهم الهیات بالمعنی الاخص است. نفی ترکیب از...

شنبه، 22 مرداد 1390