تشکیک در «تشکیک وجود» حکمت صدرایی (2)

مابه الاشتراک بین مراتب وجودی، از سه احتمال بیرون نیست. این مابه الاشتراک یا به خودی خود ضرورت وجود دارد یا نه؛ اگر به خودی خود ضرورت وجود ندارد،

يکشنبه، 19 شهريور 1391

حرکت جوهری از بسیار به یک (11)

فیلسوفان الهی از دیرباز با تکبه بر روی صفات و خواصی که در انسانها است اما در ماده مطلق نیست برای انسانها جنبه ای غیر مادی اثبات کرده اند.

شنبه، 18 شهريور 1391

حرکت جوهری از بسیار به یک (10)

این امر در اولین نظر مستقیماً از اصل حرکت جوهری بر می خیزد و به هیچ برهان و سخن دیگر نیازمند نیست حرکت معنی ندارد مگر اینکه جهت داشته باشد و...

شنبه، 18 شهريور 1391

حرکت جوهری از بسیار به یک (9)

همچنان که اشارت رفت نیاز به خدا و اتکا محض سراپای جهان مادی به یک محرک مقوم یعنی موجودی که این کاروان شتابنده و آسایش ناپذیر کائنات را

شنبه، 18 شهريور 1391

حرکت جوهری از بسیار به یک (8)

به سراغ زمان می رویم. فیلسوف ما در این مورد نیز فیلسوفی واقع بین است. به وجود و واقعی زمان در خارج اذعان دارد و مثلاً فاصله سیصد ساله میان رودکی...

شنبه، 18 شهريور 1391

حرکت جوهری از بسیار به یک (6)

حرکت را شناختیم اینک نوبت آن است که از بستر حرکت (مقوله)جست وجو کنیم و روشن کنیم که حرکت در کجا و در چه مقوله ای صورت می پذیرد. آیا در هر تحول...

شنبه، 18 شهريور 1391

حرکت جوهری از بسیار به یک (7)

حرکت جوهری چیزی نیست جز زوال و حدوث مستمر عالم. باید توجه شود که حرکت جوهری حرکت ذات است نه این که خود حرکت جوهر است.

شنبه، 18 شهريور 1391

حرکت جوهری از بسیار به یک (5)

در بخش قبل جوهر و آموزش جوهر انسانی را شرح دادم اکنون می پردازم به حرکت جوهری. انتخاب حرکت جوهری از میان صدها جواهر دیگر عمدتاً به دلیل نقشی...

شنبه، 18 شهريور 1391

تفسیری نو از اعتبارات علّامه طباطبائی (1)

علّامه طباطبائی گاه باید و نباید را از اموری اعتباری می داند که انسان آن را از بین خود و فعلش جعل می کند تا فعل ضرورت یابد. درباره ی معنای حسن...

جمعه، 17 شهريور 1391

تشکیک در «تشکیک وجود» حکمت صدرایی (1)

یکی از پایه های حکمت متعالیه ی صدرایی مسئله ی «تشکیک وجود» است که بنابر آن، «حقیقت وجود» حقیقتی یک گونه و واقعیتی یگانه می باشد که مراتب متفاوتی...

جمعه، 17 شهريور 1391

تحلیل ماهیت عشق از دیدگاه فلاسفه و عرفا(2)

عشق [برای کسی که] از جام آن جرعه ای نچشیده باشد آنرا نیافته و کسی که بگوید من از آن جام سیرآب شدم آنرا نشناخته است چرا که عشق شرابی است که کسی...

پنجشنبه، 16 شهريور 1391

تحلیل ماهیت عشق از دیدگاه فلاسفه و عرفا(3)

نزد شیخ احمد عشق حقیقتی است کل عالم و موجودات آن را به سمت خود می کشاند و حقیقتی است ازلی و الهی هم او آفتاب و هم او فلک. هم او آسمان و هم او...

پنجشنبه، 16 شهريور 1391

تحلیل ماهیت عشق از دیدگاه فلاسفه و عرفا(1)

فرض اصلی ما در این مقاله معنی و ماهیت عشق و ارتباط آن با هستی یا وجود در چهار رساله (میهمانی، فی حقیقه العشق، سوانح العشاق و لمعات)می باشد که...

پنجشنبه، 16 شهريور 1391

بازخوانی تقریر ابن‌سینا از برهان صدیقین(1)

مسأله اصلی این مقاله تقریر ابن سینا از برهانِ صدّیقین است. برای تبیین این مسأله می‌توان پرسید سرآغاز طرح برهان صدیقین به کدام یک از حکمای اسلامی...

چهارشنبه، 15 شهريور 1391

بازخوانی تقریر ابن سینا از برهان صدیقین(2)

در این بخش تلاش خواهیم کرد برهان صدیقین را از آثار مختلف ابن‌سینا تبیین کنیم. پیش از این لازم است نگاهی به آثار او بیفکنیم تا دریابیم او در کدام...

چهارشنبه، 15 شهريور 1391

بازخوانی تقریر ابن سینا از برهان صدیقین(3)

اکنون به سراغ اشکال‌هایی می‌رویم که حکمای بعدی با دقت و تامل در تقریر ابن‌سینا از برهان صدیقین ارائه کرده‌اند. با بررسی متون حکمت اسلامی می‌توان...

چهارشنبه، 15 شهريور 1391

سه معقول فلسفی در نگاه صدرائی(2)

اهل منطق در مبحث قضایای موجهه و فلاسفه در مبحث مواد ثلاث، از سه معقول وجوب، امکان و امتناع بحث می‌کنند؛ با این تفاوت که در منطق، هر محمولی در...

چهارشنبه، 15 شهريور 1391

سه معقول فلسفی در نگاه صدرائی(1)

این نوشتار ضمن ارائه توضیح مختصر دربارة مواد ثلاث، بر این باور تکیه دارد که مواد ثلاث، معقول ثانی فلسفی‌اند و فیلسوف که به واقع نظر دارد، اهتمام...

چهارشنبه، 15 شهريور 1391

دشواری زبان حکمت و رمز گشودن آن(5)

از یک سو گفته می¬شود وجود مساوق با خارجیّت است؛ زیرا حقیقت وجود، عین حیثیّت ترتب آثار است و ترتّب آثار هم عین خارجیّت. حال اگر وجود عین خارجیّت...

چهارشنبه، 15 شهريور 1391

دشواری زبان حکمت و رمز گشودن آن(4)

بی شک موجودات در خارج متکثر هستند و اقسام مختلفی دارند. گاهی موجودات را از جهت اینکه این انسان است و آن دیگری اسب و آن سومی درخت و آن چهارمی...

چهارشنبه، 15 شهريور 1391