حکمت نزول تدریجی

سوره‌ی فرقان از سخنان مقابله‌جویانه‌ی قریش چنین حکایت می‌کند: «وَ قَالُوا مَا لِهذَا الرَّسُولِ یَأْکُلُ الطَّعَامَ وَ یَمْشِی فِی الْأَسْوَاقِ...

دوشنبه، 21 فروردين 1396

نبوت در نظر اهل سنت: معتزله و اشاعره

مصطلح اهل سنت به دو معنای عام و خاص به کار می‌رود. هرگاه این اصطلاح در برابر مذاهب دیگر نظیر شیعه یا خوارج به کار رود، همه‌ی کسانی را در برمی‌گیرد...

دوشنبه، 21 فروردين 1396

انحراف در فهم واژه‌ی «اُمّی»

کلمه‌ی «أمی» و مشتقات آن (أمیه و أمیون) فاقد اصل و ریشه‌ی عربی هستند، که این کلمه معرب است و اصل آن به لفظ «الأمم» برمی‌گردد که یهود بر غیرخود...

دوشنبه، 21 فروردين 1396

پیامبر امی و امت امی

موضوع امی بودن به حدیث نبوی که کیفیت آغاز وحی را روایت می‌کند منحصر نیست، زیرا آیاتی از قرآن وجود دارند که رسول (صلی الله علیه و آله و سلم)...

دوشنبه، 21 فروردين 1396

آیا پیامبر (ص) پادشاه حبشه را می‌شناخت؟

از رخدادهای تاریخی مهم که با اسلام از آغاز ظهور در مکه همراه شد، تصمیم پیامبر به گشودن باب مهاجرت برای اصحاب تحت آزار و شکنجه‌اش به حبشه بود....

دوشنبه، 21 فروردين 1396

عقیده‌ی حنفاء یا حنیفیه

راویان حنیفیه را دین ابراهیم توصیف می‌کنند. اما نمی‌توانیم یقین داشته باشیم که آیا این عقیده پیش از آن که قرآن روشن سازد و بر آن تأکید کند، به...

دوشنبه، 21 فروردين 1396

ریشه‌های مسیحیت در شبه جزیره‌ی عربستان

آریوسیون و دیگر فرق وابسته به کسانی که خود را نصاری می‌خواندند «الّذِین قالُوا إنَّا نَصاری» تنها فرقه‌هایی نبودند که جزیره‌ی عربی پیش از دعوت...

دوشنبه، 21 فروردين 1396

روش‌شناسی فهم قرآن، در جایگاه متنی عربی

به نظر ما این حقیقت باید مورد توجه ویژه قرار گیرد که پدیده‌ی قرآنی اگرچه در ذات و جوهر خود تجربه‌ای معنوی و نبوت و رسالت است، اما از حیث زبانی...

دوشنبه، 21 فروردين 1396

نصاری و مسئله‌ی تثلیث با تکیه به قرآن

قرآن از پیروان دیانت مسیح با نام «نصاری» یاد می‌کند و در این کتاب لفظ «مسیحیت» یا «مسیحی» نه به صورت مفرد و نه به صورت جمع به کار نرفته است....

دوشنبه، 21 فروردين 1396

سیر پیدایش و تکوین علوم قرآنی

در تاریخ ادب عرب می‌خوانیم که برخی شاعران دوره‌ی قبل از اسلام، به ویژه اصحاب معلقات، پیش از آن‌که قصائد خود را بر مردم آشکار کنند، یک سال تمام...

دوشنبه، 21 فروردين 1396

قرآن چیست؟

آیا قرآن نیازمند تعریف است؟ این سئوال زمانی صحیح خواهد بود که ما از امری شناخته شده در نزد مردم، یعنی امری مشهور و متعارف پرسش می‌کنیم. همان‌طور...

دوشنبه، 21 فروردين 1396

نظریه‌ی جابری درباره‌ی قصه‌های قرآن

جابری در کتاب [رهیافتی به قرآن کریم] کوشیده است نظریه‌ی جدیدی درباره‌ی قصص قرآن ارائه دهد. او نیز همچون عموم مفسران معاصر به رویکرد هدایت محور...

دوشنبه، 21 فروردين 1396

فلسفه و هدف قصه در قرآن

درباره‌ی قصص قرآن علاوه بر آنچه در تفاسیر آمده است، از دیرباز تاکنون شاهد تک‌نگاری‌های فراوانی هستیم. از آثار گذشتگان در زمینه‌ی قصص قرآن که...

دوشنبه، 21 فروردين 1396

دیدگاه جابری درباره‌ی وحی

جابری در عین نوآوری به سنت اندیشه‌ی دینی ملتزم است. به عبارت بهتر، او در نوآوری‌های خود بر میراث و فرهنگ و مصادر دینی اسلامی تکیه دارد. از این‌رو،...

دوشنبه، 21 فروردين 1396

نصاری و مسئله‌ی تثلیث با تکیه به قرآن

قرآن از پیروان دیانت مسیح با نام «نصاری» یاد می‌کند و در این کتاب لفظ «مسیحیت» یا «مسیحی» نه به صورت مفرد و نه به صورت جمع به کار نرفته است....

دوشنبه، 21 فروردين 1396

تحلیل مبانی گفت‌وگوی ادیان در تعاملاتِ میان‌فرهنگی

دنیای جهانی شده‌ی فعلی اقتضائات جدیدی را در تعاملات میان‌فرهنگی پدید آورده است که برداشت‌های سنتی از بسیاری روابط را دگرگون می‌سازد. انواع ارتباطات...

دوشنبه، 21 فروردين 1396

تقابل ارزشها در جهان کنونی و نقش اسلام و مسیحیت

در گذشته نزاع‌ها در قالب جنگ‌هایی ساده برای تسلط بر قوا، امکانات و ثروت‌های کشورهای دیگر بود تا قوی‌تر بتواند قلمرو حکرانی وسیع‌تری بیابد. اما...

دوشنبه، 21 فروردين 1396

بررسی انتقاداتِ مک‌گراث به دیدگاه‌های داوکینز

پروفسور آلیستر مک‌گراث استاد الهیات تاریخی دانشگاه آکسفورد و دستیار پژوهشی ارشد در کالج هریس منچستر است. وی ابتدا در رشته‌ی شیمی تحصیل کرده و...

دوشنبه، 21 فروردين 1396

رویارویی‌های علم و دین

تدپیترز (Ted Peters) در کتاب جامع «الهیدانان جدید» چاپ 1997 که ویراسته‌ی دیوید اف. فورد (David F.Ford) است، در فصل 33 نوشتاری تحت عنوان «الهیات...

دوشنبه، 21 فروردين 1396

تأثیر بستر دینی در پیشرفت علم

دوره‌ی اول باید در نسبت‌اش با گذشته‌های کهن خصوصاً با علم مصری و بابلی لحاظ گردد. در این دوره سه دوره‌ی کوچک‌تر پیدایش و رشد علمی قابل تشخیص...

دوشنبه، 21 فروردين 1396