وحدت وجود در عرفان

تعداد کمي از اصطلاحات صوفيه به اندازه ي وحدت وجود شهرت دارد. هر چند اين اصطلاح با مکتب ابن عربي پيوندهاي تاريخي دارد، گاه براي اشاره به ديدگاه...

پنجشنبه، 13 آذر 1393

هنر و هنرمند در قرآن از ديدگاه علامه طباطبايي

از خلال همه ي موضوعات، قلمروها و مصاديق هنري، شعر و شاعري تنها موضوعي است که در قرآن کريم مورد توجه قرار گرفته است. تمام آنچه را که از آيات (...

پنجشنبه، 13 آذر 1393

بايسته ها در هنر موعود باور

موعود باوري گرچه يکي از ويژگي هاي بارز تشيع است، اختصاص به آن ندارد و ديگر اديان و آيين ها نيز در اين باور با آن شريک اند. دين هاي مسيحيت، زرتشتي...

پنجشنبه، 13 آذر 1393

تفاسير روايي شيعه

تفاسير روايي شيعه كه عالمان بزرگ تشيع در فراهم آوردن آن، زحمات فراواني را تحمل كرده اند و خداوند متعال به آنان توفيقات وافر داده تا به تدوين...

پنجشنبه، 13 آذر 1393

تاريخچه ي روش تفسير عقلي

با بررسي تاريخي به نظر مي رسد كه پيامبر به اصحاب خويش كيفيت اجتهاد عقلي در فهم نصوص شرعي ( ‌قرآن يا سنت ) را آموخته است و برخي از آيات قرآن خود...

پنجشنبه، 13 آذر 1393

پيشگامان تفسير روايي در ميان صحابه

گروهي از صحابه در زمان حيات پيامبر و هم زمان با نزول آيات قرآن، تفسير آيات را به شكل كامل فراگرفته و به تبيين آنها براي ديگران مي پرداختند. پس...

پنجشنبه، 13 آذر 1393

کارکردهاي امنيتي انتظار

در اين جستار، فرهنگ انتظار را که در عمل قابل انطباق با فرهنگ ناب اسلامي دانسته ايم، با رويکردي کارکردي، تحليل و تبيين کرده ايم و از ميان کارکردهاي...

چهارشنبه، 12 آذر 1393

امنيت، مهدويت و هزاره گرايي

تعاليم ديني به مثابه يکي از ديرپاترين مقوله هاي زندگي بشر، هم چنان در دنياي مدرن نقش آفرين است. 1- آيا اين تعاليم، اسوه قدسي انساني اند که بي...

چهارشنبه، 12 آذر 1393

نسبت علم و دين (2)

بحث ماهيت معناي دين را از اينجا شروع مي کنيم که رويکرد بعد از پوزيتويسم، رويکردي است که آن را « پُست پوزيتيويسم » ناميده اند و زير آب بقيه را...

چهارشنبه، 12 آذر 1393

نسبت علم و دين (1)

عنوان بحث، علم اسلامي است که حدود يک ترم کار مي برد و ما مجبوريم در عرض يک ساعت بيان کنيم. ابتدا چند منبع را معرفي مي کنم:

چهارشنبه، 12 آذر 1393

سالشمار زندگي و آثار دکتر سيد مصطفي محقق داماد

دکتر سيد مصطفي محقق داماد، در سال 1324/ ش در شهر قم در يکي از اصيل ترين خانواده هاي روحانيت شيعه، چشم به جهان گشود، پدرش مرحوم آيت ا.... محقق...

چهارشنبه، 12 آذر 1393

حقوق اهل بيت در کتاب و سنت

سخن ما درباره ي حقوق اهل بيت در کتاب و سنت است، مقصود اهل بيت پيامبر گرامي (صلي اللهُ عليه و آله و سلم) است که در قرآن نيز به همين تعبير وارد...

چهارشنبه، 12 آذر 1393

حُجّيّتِ سنّت پيامبر اسلام (ص)

در عنوان اين مبنا واژه « حجّت » در لغت به معناي دليل و برهان است، و مراد از كلمه ي « حجيّت » در عبارت « حجيت سنت پيامبر (صلي الله عليه و آله...

چهارشنبه، 12 آذر 1393

جاودانگي و جهاني بودن قرآن

يكي از ويژگي هاي برتر قرآن، در كنار جامعيت، جاودانگي و جهاني بودن آن است. « جاودانگي » برابر نهاد فارسي واژگاني همانند « خلود » و « ابديت » در...

چهارشنبه، 12 آذر 1393

عقل مداري در تفسير قرآن كريم

واژه عقل، در زبان عرب به معناي نگه داشتن، بازداشتن و حبس كردن است، مانند بستن شتر با عقال. همان گونه كه عقالْ شتر را از حركت بيجا بازمي دارد،...

چهارشنبه، 12 آذر 1393

مؤلف محوري در چارچوب دلالت متن

مؤلف محوري، مفسّرمحوري و متن محوري سه نظريه اي هستند كه در تفسير متون (‌ به طور كلي و عام ) مطرح و هريك ادله و طرفداران خاص خود را دارند. در...

چهارشنبه، 12 آذر 1393

چندمعنايي كلمات و عبارات قرآني

چندمعنايي قرآن كريم هرچند از مباني ادبي و زبانشناختي تفسير به شمار مي آيد لكن برخي از پيش فرضهاي آن متأثر از مباني كلامي تفسير است. از منظر دانش...

چهارشنبه، 12 آذر 1393

تحريف ناپذيري قرآن

تحريف در لغت از ريشه ي « ح ر ف » است. لغت شناساني چون ابن فارس سه اصل معنايي براي ريشه اين كلمه بيان كرده اند: حد هر چيز، عدول، اندازه گيري....

چهارشنبه، 12 آذر 1393

واقع نمايي در قصص و تمثيلات قرآن

زبان قرآن از تنوع اسلوب هاي بياني برخوردار است و قصه ها و مثل هاي قرآني از معروف ترين آنهاست. واقع نمايي در قصص و تمثيلات يكي از باورهاي مؤثر...

چهارشنبه، 12 آذر 1393

اعجازمندي قرآن

اعجازمندي قرآن يكي از مباني مشترك تمامي فرق اسلامي است. در طول تاريخ متكلمان تلاشهاي متعددي در تبيين هويت و گستره ي اعجازي قرآن انجام داده اند....

چهارشنبه، 12 آذر 1393