روش‌شناسی فهم قرآن، در جایگاه متنی عربی

به نظر ما این حقیقت باید مورد توجه ویژه قرار گیرد که پدیده‌ی قرآنی اگرچه در ذات و جوهر خود تجربه‌ای معنوی و نبوت و رسالت است، اما از حیث زبانی...

دوشنبه، 21 فروردين 1396

سیر پیدایش و تکوین علوم قرآنی

در تاریخ ادب عرب می‌خوانیم که برخی شاعران دوره‌ی قبل از اسلام، به ویژه اصحاب معلقات، پیش از آن‌که قصائد خود را بر مردم آشکار کنند، یک سال تمام...

دوشنبه، 21 فروردين 1396

قرآن چیست؟

آیا قرآن نیازمند تعریف است؟ این سئوال زمانی صحیح خواهد بود که ما از امری شناخته شده در نزد مردم، یعنی امری مشهور و متعارف پرسش می‌کنیم. همان‌طور...

دوشنبه، 21 فروردين 1396

نظریه‌ی جابری درباره‌ی قصه‌های قرآن

جابری در کتاب [رهیافتی به قرآن کریم] کوشیده است نظریه‌ی جدیدی درباره‌ی قصص قرآن ارائه دهد. او نیز همچون عموم مفسران معاصر به رویکرد هدایت محور...

دوشنبه، 21 فروردين 1396

فلسفه و هدف قصه در قرآن

درباره‌ی قصص قرآن علاوه بر آنچه در تفاسیر آمده است، از دیرباز تاکنون شاهد تک‌نگاری‌های فراوانی هستیم. از آثار گذشتگان در زمینه‌ی قصص قرآن که...

دوشنبه، 21 فروردين 1396

دیدگاه جابری درباره‌ی وحی

جابری در عین نوآوری به سنت اندیشه‌ی دینی ملتزم است. به عبارت بهتر، او در نوآوری‌های خود بر میراث و فرهنگ و مصادر دینی اسلامی تکیه دارد. از این‌رو،...

دوشنبه، 21 فروردين 1396

نصاری و مسئله‌ی تثلیث با تکیه به قرآن

قرآن از پیروان دیانت مسیح با نام «نصاری» یاد می‌کند و در این کتاب لفظ «مسیحیت» یا «مسیحی» نه به صورت مفرد و نه به صورت جمع به کار نرفته است....

دوشنبه، 21 فروردين 1396

ترجمه‌ی قرآن

ترجمه‌ی قرآن (به فارسی)، نامی عمومی برای رشته‌ای از کتابها که هدف آن منتقل کردن معانی آیات قرآنی به فارسی‌زبانان است. ایرانیان، چنانکه پیداست،...

شنبه، 5 فروردين 1396

ترتیل

ترتیل، یعنی درست و شمرده و شیوا خواندن قرآن مجید. در قرآن یک بار به ترتیل به عنوان عمل خداوند اشاره شده است و یک بار به بندگان توصیه شده است....

شنبه، 5 فروردين 1396

تحريف‌ناپذيري قرآن کريم

تحريف‌ناپذيري قرآن کريم، در آغاز راجع به انتخاب عنوان (تحريف‌ناپذيري قرآن) براي اين مقاله توضيح کوتاهي لازم است. بعضي از قدما از اين مسأله تحت...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تحديث

تحديث، (علم کلام)، تحديث در معناي خاص يعني سخن گفتن ملائکه با چهارده معصوم (عليهم‌السلام) و نيز با بعضي از صلحا. اينگونه سخن گفتن مرموز، با وحي...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تحدي

تَحّدي، در لغت يعني مبارزه‌طلبي و «از کسي خواستن تا با تو برابري کند در کاري تا عجز او ظاهر شود و برابري در نبرد کردن» (تاج المصادر، بيهقي) «معارضه...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تجويد

تجويد، فن صحيح خواندن قرآن کريم. تجويد از علوم شرعي و علوم قرآني است و خاص درست خواندن قرآن مجيد، و توسعاً نماز، تأسيس شده است. قدمت آن به عصر...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تأویل

تأویل، از کلمات کلیدی قرآن و همچنین از اصطلاحات علوم قرآنی که در حوزه‌ی علم حدیث و حکمت و عرفان و علوم بلاغی و ادبی هم کاربرد دارد. تأویل لغتاً...

پنجشنبه، 26 اسفند 1395

تاریخ قرآن

اصطلاح «تاریخ قرآن» اصطلاح نسبتاً جدیدی است و شاید وضع آن از سوی اسلامشناسان و قرآن شناسان غربی باشد. زیرا پیش از قرن حاضر، و در آثاری که قدما...

دوشنبه، 23 اسفند 1395

سنت‌های اجتماعی در قرآن از منظر امام خمینی (ره)

در روند جامعه و تحولات تاریخ یک سلسله قوانین و سننی حاکم است و تغییرات و تحولات و شکست و کامیابی جامعه تصادفی نیست. این مسأله زیربنای علم جامعه‌شناسی...

چهارشنبه، 11 اسفند 1395

حجیت ظواهر قرآن در روایات

امیرمؤمنان (علیه‌السلام) کلام الهی سه قسم شمرده و قسمی از آن را آیاتی دانسته که عالم و جاهل، توان معرفت به آن آیات را دارند و می‌فهمند: «فجعل...

جمعه، 6 اسفند 1395

رابطه‌ی تنزیل و تأویل

امیرمؤمنان (علیه‌السلام) رابطه‌ی چهارگانه‌ای میان تنزیل و تأویل برقرار کرده‌اند؛ حضرت تأویل برخی آیات را در خود تنزیل آنها، تأویل برخی را پیش...

جمعه، 6 اسفند 1395

ضرب‌القرآن بالقرآن و علت نهی از آن

در تفسیر به رأی، به روایاتی اشاره شده که در آنها تعبیر «ضرب قرآن به قرآن» به کار رفته بود. از آنجا که این روایات، مورد توجه‌اند و افزون بر جنبه‌ی...

جمعه، 6 اسفند 1395

تلاش اهل بیت (ع) برای آموزش تفسیر و قواعد آن

اهل بیت (علیه‌السلام) به تمام مفاهیم و معانی قرآن آگاه هستند؛ این آگاهی به کتاب الهی، وظیفه‌ی هدایت انسان‌ها به شناخت حقیقی قرآن و مفاهیم آن...

جمعه، 6 اسفند 1395