اسکیلاکس کاریاندی، دریاسالار، داریوش اول هخامنشی

اسکیلاکس، دریانورد و کاشف، یونانی‌تبار و اهل «کاریاندا» بود. وی در قلمرو شاهنشاهی هخامنشی در قرن ششم پیش از میلاد، در ناحیه‌ی «کاریا» در آسیای...

جمعه، 3 فروردين 1397

نقش صوفیان در گسترش اسلام در هند

صوفیان نقش مهم و مؤثری در تعمیق باورهای اسلامی و دینی در میان ساکنان شبه‌قاره‌ی هند داشتند. ویژگی‌های روحی و طبع ظریف و نرمخویی ساکنان این شبه‌قاره،...

پنجشنبه، 2 فروردين 1397

تاریخ فرهنگی و مارکسیسم

تعریف واژه‌ی «فرهنگ» کار ساد‌ه‌ای نیست. این واژه از نظر بسیاری از افراد به معنای ممارست و تولید هنر‌های عالی است، و آشنایی با آن می‌‌تواند باعث...

چهارشنبه، 1 فروردين 1397

تاریخ نگاری و نازی‌ها

در سال 2005 میلادی، انجمن تاریخ (Historical Association, HA) با حمایت مالی دولت گزارشی منتشر کرد و در آن به آنچه که از آن به عنوان «هیتلری شدن»...

چهارشنبه، 1 فروردين 1397

مورخان جنسیت

نقطه‌ی آغاز کار کاترین هال (Catherin Hall) در مورد بررسی توسعه‌ی طبقه‌ی متوسط بیرمنگام در اوائل سده‌ی نوزدهم میلادی، مانند آلیس کلارک در خصوص...

چهارشنبه، 1 فروردين 1397

زنان مورخ

در دوران پس از جنگ جهانی دوم، شمار دانشجویانی که به دانشگاه‌ها وارد شدند، بسیار افزایش یافت. اگرچه این افزایش بیشتر مردان را دربرمی‌گرفت، اما...

سه‌شنبه، 29 اسفند 1396

تاریخ زنان در اروپا

در مجموعه مقالاتی که به مناسبت چهلمین سال انتشار کتاب تاریخ چیست؟، از ای.اچ. کار، به چاپ رسید، دیوید کانادین (David Canadine) اعلام کرد که مورخان...

سه‌شنبه، 29 اسفند 1396

تفسیر تاریخی یا گزارش تاریخی؟

مورخان را می‌توان به دلیل داشتن احساس دوگانه بین گزارش (نقل) و تفسیر تاریخی تبرئه کرد. در جایگاه دانشجو اغلب به ما توصیه می‌‌شده است که از نوشتن...

دوشنبه، 28 اسفند 1396

پایان تاریخ‌گرایی و کلان روایت

آنچه که مارکسیست‌ها گاهی از آن تحت عنوان کلان روایت نام می‌برند، تفسیری کلی از وجود محرک در ورای جریان تاریخ یا دست کم بخش بزرگی از آن است. از...

دوشنبه، 28 اسفند 1396

طبقه و انقلاب فرانسه

نمی‌گوییم که تفسیر‌ها ضرورتاً به یک اندازه خوب هستند یا این که هر تفسیری از دید نسل خودش درست است. بحث‌‌های انجام شده درباره‌ی ریشه‌‌های انقلاب...

دوشنبه، 28 اسفند 1396

تأثیر صنعت نساجی بر توسعه‌ی کالبدی شهر اصفهان در دوره‌ی صفوی

در دوره‌ی صفوی به دلیل علاقه‌ی بسیار دولتمردان به هنر و صنعت و حمایت آن‌ها از هنرمندان و صنعتگران، صنعت رشد چشمگیری داشت و در این میان صنعت نساجی...

پنجشنبه، 24 اسفند 1396

پرسش‌ها و چالش‌‌های پیش روی ایرانشناسی

سخن گزافی نیست اگر گفته شود، تمام علومی که اکنون بعنوان شاخه‌یی از علم، در مفهوم Science جایگاه دانشگاهی و نهادینه‌شده‌یی دارند، برای اثبات علم...

پنجشنبه، 24 اسفند 1396

بررسی و تحقیق درباره‌ی ادوار تکوینی خاورشناسی

در اروپا فیلولوژی از بدو امر جنبه‌ی علمی نداشت، مضاف بر این که «گرامر عمومی» هم دستاورد چندانی به همراه نداشت و تا حدی موجب رخوت علمی شده و بطرف...

پنجشنبه، 24 اسفند 1396

تأملی درباره‌ی دانش ایرانشناسی در ایران

نوشته‌‎ی حاضر مروری کوتاه است، بر ایرانشناسی در داخل و خارج کشور. با گذشت چند دهه از تحقیق و مطالعه بر روی مباحث ایرانشناسی، همچنان لزوم توجه...

چهارشنبه، 23 اسفند 1396

بحثی در مورد ایرانشناسی یا ایران‌پژوهشی

استفاده از وا‌ژه‌ی ایرانشناسی چنان متداول شده است که دیگر نیازی به بررسی این عبارت دیده نمی‌شود؛ حال آنکه واکاری ریشه‌ی کلمات در هر دانشی و بیان...

چهارشنبه، 23 اسفند 1396

چالشها و بحرانهای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران

جمهوری اسلامی با توجه به مبانی هویت خود و سایر ویژگی‌ها، با چالش‌ها و بحرانهای متعددی روبروست. با دید همه‌جانبه‌نگر می‌توان عوامل چالش و بحران...

چهارشنبه، 23 اسفند 1396

عقل در زندان اتهام

در زمان خلافت مأمون عباسی، وقتی کار ترجمه‌ی کتاب‌های یونانی به زبان عربی با شدت پیگیری می‌شد، بسیاری کسان بودند که مترجمان را سوگند می‌دادند...

سه‌شنبه، 22 اسفند 1396

نظامیه‌ها یا قالب‌گیری فقه

خواجه نظام‌الملک مردی ثروتمند بود. در آمد او گذشته از یک دهم از درآمد سلطان سلجوقی که سر به میلیون‌ها سکه‌ی طلا (دینار) می‌زد، یک میلیون دینار...

دوشنبه، 21 اسفند 1396

آشتی‌کنان کلام اشعری و فقه شافعی

هم‌زمان با قدرت گرفتن خواجه نظام‌الملک، متکلمان اشعری و فقیهان مذهب شافعی عزیز شدند. وزیر مقتدر در نخستین اقدام، عبدالملک‌بن‌عبدالله الجوینی...

دوشنبه، 21 اسفند 1396

پناهجوی الموت

حسن صبّاح در اصل از عرب‌هایی بود که به ایران مهاجرت کرده بودند. در سال‌هایی که ناصرخسرو برای حفظ جان و ادامه‌ی تبلیغ به قلعه‌ی یمگان پناهنده...

يکشنبه، 20 اسفند 1396