كاكس، رابرت Cox,Robert

«نظريه همواره براي كسي و به نفع مقصودي درانداخته مي شود» (Cox 1981: 128). اين مشهورترين جمله اي است كه از نوشته هاي رابرت كاكس نقل شده است، آثاري...

پنجشنبه، 12 تير 1393

كثرت گرايي Pluralism

برداشتي از جامعه ي بين الملل كه به موجب آن، دولت هاي برخوردار از حاكميت واحدهايي اساسي هستند كه هر يك ارزش ها و منافع خاص خود را دارد و ضمن همزيستي...

پنجشنبه، 12 تير 1393

كاركردگرايي Functionalism

هرگونه تلاش براي تعريف كاركردگرايي در بررسي روابط بين الملل با دو مشكل روبه روست. نخست، اين اصطلاح در جامعه شناسي و سياست مقايسه اي معاني بسيار...

پنجشنبه، 12 تير 1393

كاربرد پيشدستي جويانه زور Pre-emptive use of force

كاربرد پيشاپيش زور توسط يك دولت برضد دولتي ديگر يا يك بازيگر غيردولتي كه دولت نخست حمله ي آن را قريب الوقوع مي داند. كاربرد پيشدستي جويانه زور...

پنجشنبه، 12 تير 1393

كار، ادوارد هالت Carr,Edward Hallett

ادوارد هالت كار را بيش از همه براي كتابش بحران بيست ساله (1946) مي شناسند كه آميزه اي از نقد كوبنده ي ديپلماسي غرب در فاصله ي دو جنگ جهاني با...

پنجشنبه، 12 تير 1393

قوميت Ethnicity

اصطلاح هايي چون «گروه قومي» و «ستيز قومي» با اين كه معنايي دو پهلو و مبهم دارند رواج گسترده اي يافته اند. بيش تر درگيري هاي مسلحانه بزرگ جهان،...

پنجشنبه، 12 تير 1393

قيمومت Trusteeship

انديشه ي قيمومت در جامعه ي بين الملل بر فرضِ وجود رابطه اي پايه مي گيرد كه در چارچوب آن يك شخصيت حقوقي (يك دولت يا سازمان بين المللي)مسئول رفاه...

پنجشنبه، 12 تير 1393

قطب بندي Polarity

توزيع توانايي هاي نظامي، اقتصادي و ديگر توانايي هاي جنگي (ــ جنگ) در ميان اعضاي نظام دولت ها. بر اساس نظريه ي نوواقع گرايي، ساختار نظام را نحوه...

پنجشنبه، 12 تير 1393

قدرت هاي بزرگ Great powers

قدرت هاي بزرگ قدرتمندترين دولت هاي نظام بين الملل هستند. اين قدرت ها از آن جا كه ذخاير عظيم منابع شان به آن ها اجازه مي دهد در عرصه هاي مختلف...

پنجشنبه، 12 تير 1393

قدرت Power

قدرت يكي از مفاهيم محوري روابط بين الملل است. از آن جا كه قدرت نقشي محوري در مكتب واقع گرايي دارد مانند اغلب موارد در روابط بين الملل، بحث نظري...

پنجشنبه، 12 تير 1393

قدرت ميانه حال Middle power

اين اصطلاح معمولاً در گفتمان سياست خارجي برخي كشورها در سياست جهاني معاصر به كار مي رود. اما اصطلاح يادشده مفهومي فرّار و دوپهلو دارد. براي تعريف...

پنجشنبه، 12 تير 1393

قحطي Famine

وضعيتي كه وجه مشخصه ي آن نبود غذا در ميان شمار زيادي از افراد است و اغلب منجر به بالارفتن نرخ زيادي از افراد است و اغلب منجر به بالا رفتن نرخ...

پنجشنبه، 12 تير 1393

فساد Corruption

فساد از ديرباز جايگاه برجسته اي در انديشه سياسي غرب داشته است. اما همچون بسياري از مفاهيم مهم، معناي آن همچنان دست نيافتني مانده است. فساد را...

پنجشنبه، 12 تير 1393

فوكوياما، فرانسيس Fukuyama,Francis

تا اندازه اي شبيه كتاب بحران بيست ساله (1945) ادواردهالت كار، كتاب فرجام تاريخ و واپسين انسان (1992) فوكوياما هم تفسيري درباره ي اهميت پايان...

پنجشنبه، 12 تير 1393

فرهنگ راهبردي Strategic culture

شيوه شكل گيري رويكرد هر كشور در قبال توسل به زور، بر اساس باورها و عرف هاي فرهنگي جاافتاده آن كشور. اين اصطلاح را نخستين بار جك اسنايدر (snyder...

پنجشنبه، 12 تير 1393

فرووابستگي Dependency

نظريه هاي فرو وابستگي در ميانه و اواخر سده بيستم به چالش با سيطره راهبردهاي نوسازي برخاستند. راهبردهاي مكتب نوسازي مسير دستيابي دولت هاي جهان...

پنجشنبه، 12 تير 1393

فرجام تاريخ End of history

از زمان انتشار مقاله فرانسيس فوكوياما با عنوان «فرجام تاريخ؟» در شمار پاييز 1989 فصلنامه نَشِنال اينِتِرست [منافع ملي]، ادعاي او داير بر اين...

چهارشنبه، 11 تير 1393

فرايافت باوري Post-Positivism

اصطلاحي كه در اواخر دهه 1980 براي اشاره به گروهي از رويكردهاي نظري سكه زده شده است كه يافت باوري را به منزله شناخت شناسي و روش شناسي مناسب براي...

چهارشنبه، 11 تير 1393

فالك، ريچارد Falk,Richard A.

كارهاي ريچارد فالك را نمي توان به راحتي در گونه شناسي جا افتاده اي طبقه بندي كرد كه غالباً انديشمندان اصليِ اين رشته را با نگاه به آن دسته بندي...

چهارشنبه، 11 تير 1393

فرانك، آندره گوندر Frank,Andre Gunder

فرانك بيش از همه در مقام يكي از پژوهندگان برجسته ي «نظريه فرووابستگي» در بررسي هاي توسعه شهرت دارد. نظريه فرووابستگي به انكار ريشه اي تشخيص ها...

چهارشنبه، 11 تير 1393