علت در قرآن و حدیث

سنت اسباب در تمامی اجزای عالم جریان دارد و خدا بر صراط مستقیم است که همان صراط علیت و سبیت است. پس خداوند علت همه پدیده‌هاست یعنی همه پدیده‌ها...

يکشنبه، 19 خرداد 1398

علیت از دیدگاه عقل

اصل علیت عبارت است از قضیه ای که دلالت بر نیازمندی معلول به علت دارد و لازمه اش این است که معلول بدون علت تحقق نیابد.

يکشنبه، 19 خرداد 1398

فیض الهی و مخلوقات

فیض او با همه امور همراه است، ولی با هیچ یک از آنها ممزوج نیست و خداوند سبحان در آسمان و زمین حضور دارد و لکن به حدود و محدودیت های آسمان و زمین...

يکشنبه، 19 خرداد 1398

ابتدا و ختم جهان آفرینش

جهان هستی هر چه باشد و هر عظمت و وسعت حیرت انگیزی که داشته باشد و هر کثرت و اختلاف و تضاد و تزاحم و تنازعی که در آن حکم فرمایی نماید، یک واحد...

يکشنبه، 19 خرداد 1398

تفکر فلسفی در بیانات پیشوایان شیعه

در روایات معصومین (علیهم السلام) از عقل و تعقل در عالی ترین درجه تمجید و تجلیل شده است. و آن ذاتهای مقدس، همه انسانها را به سیر در مسیر عقل و...

جمعه، 10 خرداد 1398

حکمت متعالیه

در مباحث علت و معلول ثابت شده است که ملاک معلولیت، ضعف وجودی است. پس هرجا بتوان موجود کامل‌تر و قوی‌تر را فرض کرد، به گونه‌ای که موجود ضعیف‌تر،...

يکشنبه، 5 خرداد 1398

مراتب عقل نظری

نیروی نظری با صورتهای کلی مجرد از ماده چند گونه پیوند دارد. زیرا چیزی که کارش این است که چیزی را بپذیرد، بالقوه یا بالفعل، پذیرای آن است. پیوند...

يکشنبه، 5 خرداد 1398

آراء استاد جوادی آملی درباره عقل

گاهی اوقات هوا و هوس و دلبستگی به تمنیات دنیوی به قدری شدید است که کار عقل عملی را مختل می نماید. از این رو انگیزه برای کارهای پسندیده ضعیف می...

يکشنبه، 5 خرداد 1398

عقل در نظر ابن سینا

عقل عملی را به عنوان مدبر بدن و ناظر به سوی عمل یا موجد شوق در نفس معرفی نمی کند. بلکه گونه ای استنباط را نیز در این قوه ملحوظ می دارد. به گونه...

يکشنبه، 5 خرداد 1398

انواع شناخت

کار علم از آن جهت که بر آزمون علمی مبتنی است مزایایی دارد و نارسایی‌هایی. بزرگترین مزیت کشفیات علمی این است که دقیق و جزئی و مشخص است. اما دایره...

شنبه، 4 خرداد 1398

شناخت شهودی

نکته حائز اهمیت این است که همه شناختهای حضوری و شهودی از نظر شدت و ضعف یکسان نیستند. بلکه گاهی چنین شناختی از قوت و شدت کافی برخوردار است و به...

شنبه، 4 خرداد 1398

ادراک و تجرید

ویژگی مفاهیم ماهوی این است که از ماهیت اشیاء حکایت می کنند و حدود وجودی آنها را مشخص می سازند و به منزله قالب های خالی برای موجودات هستند و از...

شنبه، 4 خرداد 1398

علم حصولی و حضوری

علم نفس به خود، به واسطه حضور ماهیت ذات و به صورت حضور مفهومی آن و از قبیل علم حصولی نیست. زیرا مفهومی که در ذهن حاضر می گردد، هرگونه که فرض...

شنبه، 4 خرداد 1398

واژه شناسی فکر و تفکر

فکریعنی فعالیت و تکاپوی ذهنی که به وسیله آن، آدمی خود را از آنچه میداند به آنچه نمی داند می رساند. وقتی در برابر یک مجهول قرار می گیرد و بخواهد...

شنبه، 4 خرداد 1398

واژه شناسی برهان

امور ترتیب یافته اگر موصل به تصدیق باشد، حجت و دلیل است. چون در برهان، مقدمات یقینی و ضروری است و نتیجه هم لازم مقدمات است، در صورتی که مقدمات...

شنبه، 4 خرداد 1398

اصل دیالکتیکی تضاد

اصولا در تعریف تضاد گفته شده است تضاد نسبت میان دو امر است که اجتماع آنها در یک محل ممکن نباشد ولی رفع هردو یا عدم وجود هردوجایز می باشد.

پنجشنبه، 2 خرداد 1398

اصول دیالکتیک

وقتی مارکس میگوید «تاریخ تکامل جبری وسایل تولید است.» آیا او این اصل را مطلق و قطعی تلقی نمی نماید؟ با اینکه اصل مذکور با آنچه درتاریخ جهان رخ...

پنجشنبه، 2 خرداد 1398

علمی بودن فلسفه مادی

شناخت حاصل از بازتابهای شرطی بر مجاورت دو امر و تکرار آن و تلقین۔ پذیری تأکید دارد، در حالی که شناختی که از راه تفکر صورت می گیرد برفهم و تعقل...

پنجشنبه، 2 خرداد 1398

تبیین مادی دیالکتیکی

ذهن مانند جعبه عکاسی نیست ومفاهیم علمی تصویرهایی نیستند که ذهن با کمک حواس از اشیاء یا پدیده ها تهیه می کند. تعاریف و مفاهیم همه ساخت ذهن هستند...

پنجشنبه، 2 خرداد 1398

فلسفه شناخت

حواس و ضمیر یا ذهن و عقل در جریان شناخت فعالیت می کنند و هریک در این جریان سهمی بعهده دارد. در بسیاری از آیات قرآن، خداوند تبارک و تعالی انسان...

چهارشنبه، 1 خرداد 1398