مابعدالطبیعه چیست؟

یونانیان باستان می دیدند که همه چیز در حال تغییر است. هر چیزی به وجود می آید، مدتی هست و بعد نابود می شود. انسان متولد می شود، مدتی زندگی می...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

علم و ادراك و نحوه تشكيل آن (3)

با توجه به آنچه تاكنون بيان شد، مراحل علم و ادراك به شرح زير خواهند بود: 1. به محض برخورد ما با واقعيت خارجي، حضور آن را در برابر نفس وجدان...

يکشنبه، 22 اسفند 1389

علم و ادراك و نحوه تشكيل آن (2)

بعضي از متكلمان وجود ذهني را انكار كرده و قائل به نوعي شبح شده‏اند. ابراهيمي ديناني وجود ذهني را مساوي تحقّق صوَر در ذهن شمرده و جست‏وجوي ادلّه...

يکشنبه، 22 اسفند 1389

علم و ادراك و نحوه تشكيل آن (1)

چكيده اين مقاله با قبول موجودات جهان به عنوان موجودات عيني و واقعي و با قبول اينكه اشيا در فرديت خويش داراي تشخّص و تعيّن هستند و به عنوان...

يکشنبه، 22 اسفند 1389

گزاره هاي موجّه؛ بحثي منطقي يا فلسفي؟

بحث درباره ي مواد ثلاث (وجوب، امکان و امتناع) و گزاره هاي موجّه، هم در منطق و هم در فلسفه مطرح است. منطق دانان مسلمان در آثار منطقي خويش، اغلب...

سه‌شنبه، 7 دی 1389

«امتداد» از ديدگاه لايب نيتس

مقاله ي حاضر با پرداختن به مراحل شکل گيري افکار لايب نيتس در مورد امتداد و مکان، و ارتباط آن دو با هم، نشان مي دهد که لايب نيتس چگونه با نفي...

سه‌شنبه، 7 دی 1389

مروري بر ويژگي هاي فرضيه و نقش آن در مطالعات تجربي

فرضيه به عنوان پاسخ موقت به سؤالات تحقيق ،برآورد حدسي روابط بين متغيرهاي آن ، و هدايت کننده ي منظم و استوار فرايند پژوهش ، يکي از سازه هاي مهم...

جمعه، 3 دی 1389

بررسي پديدار و شيء في نفسه

يکي از مباحث که در فلسفه ي کانت مطرح است ، و از تفاوت هاي اصلي اين فيلسوف با فلاسفه ي پيش از او محسوب مي شود ، مبحث پديدار و شيء في نفسه است...

جمعه، 3 دی 1389

نگاهي به «نفس » و «ذهن » و نقش آنها در ادراک

در مقاله ي حاضر ، از اهميت علم و ادراک سخن مي رود و بر نقش و ذهن در اين زمينه تأکيد مي شود . با اين که نفس شريف ترين عنصر ذاتي و واقعيت وجودي...

سه‌شنبه، 30 آذر 1389

نومن و فنومن در فلسفه كانت

مسئله « نومن و فنومن » كه در فارسي معادل هايي همچون « بود و نمود »،‌ « شيء في نفسه و پديدار» و « ذات معقول و پديدار » بر آن نهاده اند، يكي از...

سه‌شنبه، 4 آبان 1389

چيستي متافيزيک

دراين مقاله،نخست با مروري تاريخي- تحليلي بر ادوار تاريخ فلسفه از چيستي و اوصاف متافيزيک سخن گفته خواهد شد. نگارنده برآن است که با نگاهي به آراي...

سه‌شنبه، 13 مهر 1389

واژه شناسي «جسمانيت

نظريه جسمانية الحدوث و روحانية البقا بودن نفس، جزء نظريات بديع صدر المتألّهين درباره ماهيت نفس است. اين نظريه در صدد است اثبات کند که نفس در...

سه‌شنبه، 13 مهر 1389

«وجود ذهني» از ديدگاه فيلسوفان مكتب شيراز

فيلسوفان مكتب شيراز، كه پس از خواجه نصيرالدين طوسي و پيش از ميرداماد مي‌زيسته‌اند، در انديشه‌ها و نوآوري‌هاي ملّاصدرا و حكمت متعالية او، نقش...

يکشنبه، 27 دی 1388

تأملي بر تفاسير حركت قطعيه و توسطيه

ابن‌سينا و پيروان وي، حركت قطعيه را انكار مي‌كنند. انكار حركت قطعيه، اولاً مستلزم انكار حركت به معناي خروج تدريجي از قوّه به فعل، و ثانياً مستلزم...

شنبه، 26 دی 1388

معاد جسماني از نگاه حكميان الهي

همه ي حكيمان الهي، معاد را حق مي‌دانند، با اين‌حال درباره چگونگي آن ديدگاه‌هاي متفاوتي دارند. به باور صدرالمتألهين، كساني كه معتقدند وقتي بدن...

شنبه، 26 دی 1388

ارزش و گزاره هاي ارزشي

تحليل«نيک و بد» و «گزاره هاي ارزشي» يکي از مباحث مهم اخلاق تحليلي (فرا اخلاق) است که امروزه از مهم ترين و بحث انگيز ترين شاخه هاي فلسفه اخلاق...

شنبه، 26 دی 1388

تشکيک در سه مکتب فلسفي

مفهوم لغوي «تشکيک» وجه تسميه آن و معنايش در منطق و فلسفه از جمله مسائلي هستند که براي پي گيري موضوع تشکيک نيازمند بررسي مي باشند. اين موضوع،...

شنبه، 26 دی 1388

علم‌ حضوري‌ و حصولي‌ (2)

با توجه‌ به‌ مطالبي‌ كه‌ تاكنون‌ گفته‌ شد و با دقت‌ بيشتر در علم‌ حضوري، مي‌توان‌ خصائص‌ و اوصافي‌ را براي‌ آن‌ برشمرد تا بتوان‌ بهتر آن‌ را...

سه‌شنبه، 1 دی 1388

علم‌ حضوري‌ و حصولي‌ (1)

علم‌ حضوري‌ بنيادي‌ترين‌ موضوع‌ در فلسفه‌ معرفت‌ و سنگ‌ بناي‌ مابعدالطبيعة‌ متعالي‌ است. اولين‌ تقسيم‌ علم‌ آن‌ بود كه‌ يا حصولي‌ است‌ و يا حضوري....

سه‌شنبه، 1 دی 1388

هويت از منظر قرآن و فلاسفه

معمولا مفهوم هويت بيشتر در معناي هويت فرهنگي به کار مي رود. به عبارت ديگر به نظر مي رسد هويت هر فردي صرفا در ارتباط با حضور آن در نوعي اجتماع...

پنجشنبه، 25 تير 1388