عقل و اصول دین

در اصول دین اسلام، عقل اساسی‌ترین نقش را ایفا می کند. اصل توحید و ایمان به خدای واحد جز از راه عقل مورد قبول نیست. اسلام در اینجا شعار «خذ الغایات...

جمعه، 10 خرداد 1398

حکومت عقل و منطق

در روایات و احادیث حضرات معصومین (علیهم السلام) وارد شده است که هر قدر شناخت انسان از حقایق و در رأس آنها از حضرت حق بیشتر باشد، هم عبودیت خداوند...

جمعه، 10 خرداد 1398

اخلاق و دین در نگاه سید حسین نصر

با توجه به این نکته که دو مقوله اخلاق و دین از مفاهیم مهم در جهان امروزی به شمار می رود و دیدگاه سنت گرایان نیز با توجه به تفکرات آنان شایسته...

شنبه، 17 آذر 1397

هفت نظریه دین ( قسمت دوم )

نظریاتی که در این قسمت ارائه می شود بیشتر از زاویه اجتماعی به دین نگاه کرده و به بیان دیدگاههای انسان شناسانی همچون ایوانز پریچارد و کلیفورد...

يکشنبه، 11 آذر 1397

هفت نظریه دین ( قسمت اول)

یکی از مسائل مربوط به دین پژوهی در عصر جدید تعریف دین و چیستی آن است. چنین نظریه هایی می توانند نشان دهنده یک الگو باشند که در طی زمان باعث پیدایش...

شنبه، 10 آذر 1397

نقد تجددستیزی سنتی

گرچه منشأ تمام علوم و تمدن بشری، پیامبران الهی بوده‌اند و هم‌چنین گرچه بشر در دنیای مدرن، مبانی و کارکردهای علوم را به انحراف کشاند

دوشنبه، 22 مرداد 1397

قلمرو دین

قلمرو دین از نگاه آیت‌الله جوادی آملی گسترده است، و دین علاوه بر بیان مسائل عبادی، اخلاقی، اعتقادی در عرصه علوم انسانی و تجربی نیز صاحب نظر است،...

شنبه، 30 تير 1397

علم و دین در نگاه شهید صدر

تعریفی که شهید صدر از علم ارائه می‌کند، بیانگر آن است که در نظر وی، علم، مجموعه‌ای از گزاره‌هاست که حکایت از واقعیت‌ها و رخدادهای خارجی دارد.

پنجشنبه، 28 تير 1397

چیستی دین

هدف علم از دیدگاه اسلام بر اساس مبنا و جهان‌بینی توحیدی، در بعد نظری، کشف آیات الهی در آفاق و انفس و در بعد عملی استفاده از امکاناتی است که خداوند...

يکشنبه، 17 تير 1397

چالش اسلام با تجدد

دوره نخست مکتب تفکیک بر نفی علوم بشری تاکید داشت، اما برای عقل بیرون از انسان، حجیت و برای حس، ارزش معرفتی قایل بود. حال با جریان تجددستیزی سنتی...

چهارشنبه، 13 تير 1397

معرفی رساله‌ی الحدود اثر شیخ ابوجعفر نیشابوری

رساله‌ای به زبان عربی در تعریف لغات و اصطلاحات علم کلام از قطب‌الدین ابی جعفر محمّد النیشابوری المقری از دانشمندان شیعی سده‌ی شش هجری و شاگرد...

يکشنبه، 20 خرداد 1397

چیستی علم و ویژگی‌های آن (2)

نکته‌ی دیگری که در تشخیص وجدانی بودن علم بسیار مهم می‌باشد، توجه به این حقیقت است که ما از ارائه‌ی تعریفی برای آن عاجز هستیم. این امر اختصاص...

دوشنبه، 31 ارديبهشت 1397

چیستی علم و ویژگی‌های آن (1)

چون اصل «معرفت» پایه‌ی وجدانی دارد، مباحثِ مربوط به آن برای هر عاقلی روشن و بدیهی می‌نماید؛ البته به شرطی که با ذهنیات و اصطلاحاتی که در بعضی...

دوشنبه، 31 ارديبهشت 1397

بررسی و نقد نظریه‌ی جنبشِ «احیای اعتزال»

جوادی در این گفتار می‌کوشد با توجه به مسئله‌ی «حسن و قبح عقلی» و بررسی «نقش عقل در استنباط قواعد دینی»، مقدمه‌ای برای بررسی جنبش احیای اعتزال...

يکشنبه، 22 بهمن 1396

پلورالیسم دینی و سنت

در بیست و پنجم اکتبر سال 1994 محقّقی از اهالی ترکیه بنام عدنان اصلان مصاحبه‌ای با دکتر نصر و دکتر جان هیک بعمل آورد. این مصاحبه که در منزل هیک...

شنبه، 22 مهر 1396

تاريخ‌مندي معرفت

اين مقاله پس از تبيين موضوع، در سه جهت به بررسي و نقد تاريخ‌مندي معرفت پرداخته و در ضمن آن نيم‌نگاهي هم به ديدگاه اسلام و قرآن در اين زمينه‌ها...

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396

اندیشه‌ی سیاسی و حکومت دینی

یکی از بحث‌های مهم و جاری در حوزه‌ی دین‌پژوهی، حضور یا عدم حضور دین در صحنه‌ی جامعه و حکومت است. سکولاریسم گرایش شناخته شده‌ای است که مدعی است...

چهارشنبه، 30 فروردين 1396

معنایِ جامعه‌ی دینی

سروش در تمام مراحل زندگی خود به گونه‌ای با مسائل اجتماعی مرتبط و به آنها مشغول بوده است، ولی بخش مهم و گسترده‌ای ازگفتمان اجتماعی وی به نیمه‌ی...

چهارشنبه، 30 فروردين 1396

نبوت و بسط تجربه نبوی

مسئله‌ی وحی یکی از بنیادی‌ترین آموزه‌های ادیان الهی است و اندیشمندان اسلامی از دیرباز در مورد چیستی آن به بحث و نظر پرداخته‌اند. در دوران جدید...

چهارشنبه، 30 فروردين 1396

نقدِ قبض و بسط تئوریک شریعت

آیا معرفت دینی ثابت است یا تغییر و تحول در آن راه می‌یابد؟ دکتر سروش، در یکی از نظریه‌های خود مدعی عدم ثبات معرفت دینی شده و دلایلی بر این ادعا...

چهارشنبه، 30 فروردين 1396