نمادگرایی منطقی در ریاضیّات

نیوتن و لایب نیتس را نمی توان نخستین کسانی به شمار آورد که در زمینه های مشتق گیری، انتگرال گیری و رابطه ی معکوس بین آن ها، و همچنین در زمینه...

دوشنبه، 18 شهريور 1392

دو رقیب آشتی ناپذیر

نخست نیوتن، در فاصله ی سال های 1665 تا 1666، و پس از آن گوتفرید ویلهلم لایب نیتس، در فاصله ی سال های 1672 تا 1676، هر یک جداگانه و بدون آگاهی...

دوشنبه، 18 شهريور 1392

انقلاب در ریاضیّات

بذر انقلاب ریاضیات، در واقع در دوره ی نوزایی ریاضیات افشانده شده بود. جر، که از کشورهای عربی (1) به اروپا راه یافته و پدیده ای به اندازه ی کافی...

دوشنبه، 18 شهريور 1392

نوزایی ریاضیّات

از به هم آمیختن برایندهای کنش و واکنش های قرون وسطا با تازه ترین و کهن ترین اندیشه ها، ترکیبی شکل گرفت که با عنوان نوزایی ریاضیات (1) شناخته...

دوشنبه، 18 شهريور 1392

حسابان مسیحی

تمدن رومی روی هم رفته چندان با ریاضیات سازگار نبود. در سده های دوازدهم و سیزدهم، اروپای لاتین به فراگیری ریاضیات کلاسیک روی آورد که از یونانی،...

دوشنبه، 18 شهريور 1392

روش ارشمیدس

یونانیان قدیم با رهیافتی متفاوت به مجموع یابی (2) (= از به هم آوردن جزء ها به کل آن ها پی بردن) دست یافتند، شیوه ای که ابزاری کمکی و کارآمد شناخته...

دوشنبه، 18 شهريور 1392

نخستین ریاضیدان ها

نخستین ریاضیدانان را عموماً از یونانی ها می دانند – نخستین به معنی مهم آن و گویای آن که آنان در بنیان گذاری و گسترش ریاضیات بر پایه ی اصل هایی...

دوشنبه، 18 شهريور 1392

ریشه های باستانی حسابان

حسابان، به صورت رسمی، در سده ی هفدهم میلادی پا گرفته و به کار رفته است. اما مسئله هایی که خاستگاه و باعث رشد حسابان بوده اند به بیش از هفده سده...

دوشنبه، 18 شهريور 1392

اصطلاح حسابان

در زبان انگلیسی، سه فعل با مصدرهای to calculate، to compute (=to count) و to reckon معنی هایی همسان دارند و هر سه، مفهومی مربوط به پردازش هایی...

دوشنبه، 18 شهريور 1392

حذف تدریجی نظریه ی هزینه های مقایسه ای (1)

تنها «انگاره» بازرگانی بین المللی را که تاریخ عقاید اقتصادی می شناسد، همان است که با نام «نظریه ی هزینه های مقایسه ای»(1) مشهور شده است. این...

دوشنبه، 18 شهريور 1392

حذف تدریجی نظریّه ی هزینه های مقایسه ای (2)

اختلافات نظر در این موضوع که نخست راجع به کاهش ارزش نقره و سپس در مورد تجارب پول کاغذی برانگیخته شده بود، در پایان قرن 19 و آغاز قرن بیستم ادامه...

دوشنبه، 18 شهريور 1392

تجدیدنظر در تجارت بین الملل

مسائل مربوط به مبادلات بین المللی پس از جنگهای جهانی اول اهمیتی غیرعادی پیدا کردند. پایان محاربات، کشورهای متخاصم را در وضعی بسیار نزدیک به آنچه...

دوشنبه، 18 شهريور 1392

بهره ی اضافی در سوسیالیسم

اقتصاددانان پیش از سوسیالیسم، همه فردیتگرا هستند. آنها خصومتی با خود مالکیت ندارند. سود سرمایه نیز در میان آنان دشمنی نمی یابد و باز هم کمتر...

دوشنبه، 18 شهريور 1392

مکتب نظام بی حکومتی

عقاید هواداران نظام بی حکومتی مخلوط عجیبی از مسلک آزادمنشی و از عقاید اجتماعیگرائی است. از آزادمنشی انتقاد اقتصادیش علیه دولت، ستایشش از ابتکارات...

دوشنبه، 18 شهريور 1392

شیوه های ملی کردن زمین

شیوه هائی که هم اکنون باید از آنها بحث کنیم، به ضبط قسمتی از عواید زمین به وسیله مالیات اکتفاء نمی کنند، بلکه بر کشت خود زمین ها را به دولت طالبند.

دوشنبه، 18 شهريور 1392

در جستجوی سرعت نور

محمد علی کِلی زمانی لاف زده بود که آن قدر سریع است که می تواند چراغ اتاق را خاموش کند و پیش از تاریک شدن اتاق روی تخت خواب دراز بکشد. معمولاً...

يکشنبه، 17 شهريور 1392

در جست وجوی رؤیای کیهانی

یکی از برترین کیهان شناسان نوین و یکی از خلاق ترین نظریه پردازان در نجوم مدرن بود. مورخ علم، کریستین کول، درکتابش با عنوان کتاب زنان نیوزلند...

يکشنبه، 17 شهريور 1392

لکه های خورشیدی و تأثیرات آنها

علاوه بر لکه ها ساختارهای گوناگون دیگری مانند مشعل ها، شراره ها، و فوران های تاجی ماده نیز از نتایج مستقیم تغییرات موضعی در ساختار پیچیده ی مغناطیسی...

يکشنبه، 17 شهريور 1392

مدیریت بهره با مالیات

به نظر نمی رسد که ریکاردو خطراتی را که نظریه ی بهره ی اضافی زمینش علیه مالکیت ارضی در برداشته متوهم شده باشد. برای وی کافی بوده که از آن علیه...

يکشنبه، 17 شهريور 1392

گسترش نظری مفهوم بهره اضافی (1)

نظریه ی بهره ی مالکانه زمین ریکاردو بی شک انتقادپذیر بود. ولی برای برکنار ساختن آن مخالفان تا حد انکار واقعیت ارزش خود زمین پیش رفتند.

يکشنبه، 17 شهريور 1392