ارشمیدس و روش اِفناء

ارشمیدس (212-287 پیش از میلاد)، دانا به همه ی دانش های زمان خود، برای محاسبه ی مساحت ها و حجم های روشی را به کار برد که از بعضی جهت ها همانندی...

سه‌شنبه، 26 شهريور 1392

تفاضل های متناهی

اما پیش ترین زمینه سازی استادانه و واقعی حساب تفاضل های متناهی را جیمز استرلینگ (6) (1692-1770) فراهم آورده بود. او همچنین بیست و پنج سال پیش...

سه‌شنبه، 26 شهريور 1392

سنجش حجم جسم های توپر

یوهان کپلر (1571-1630)، افزون بر کارهایی که در نجوم و در زمینه های گوناگون از ریاضیات انجام داده بود، بررسی هایی همه سویه را هم برای به دست آوردن...

سه‌شنبه، 26 شهريور 1392

دو مخترع یک اختراع

از دید ایزاک نیوتن، کمیت های هندسی پدید آمده از حرکت پیوسته اند؛ مثلاً، خط از حرکت پیوسته ی نقطه پدید می آید. او کمیت پدیده آمده ی x را فلوئنت...

سه‌شنبه، 26 شهريور 1392

ریاضیدان همه فن حریف

گوتفرید ویلهلم فون لایب نیتس (1646-1716) جامع العلوم و همه فن حریف بود. به همه ی دانش های آن زمان، ریاضیات، منطق، فلسفه، علوم دینی و الهیات،...

سه‌شنبه، 26 شهريور 1392

سلطان ریاضی دوستان

پیر دو فرما در آگست 1601 در بومون دولوماین (2) فرانسه به دنیا آمد. پدرش دومینیک (3) تاجر چرم بود و مادرش کِلِر دولونگ (4) به خانواده ای از حقوقدانان...

سه‌شنبه، 26 شهريور 1392

مأموریّت ناتمام

ایزاک بارو (1630-1677) در مدت زمانی که دوره ی مدرسه را می گذراند نمودهایی قابل ارزش را، که نمایانگر احتمال ورود او به جامعه ی علمی در سطح بالا...

سه‌شنبه، 26 شهريور 1392

مبارزه با فرمول های بی پایان

جان والیس (1616-1703) یکی از توان مندترین، برجسته ترین و نوآورترین ریاضیدانان روزگار خویش بوده است. کار او در زمینه ی آنالیز تأثیر بسیار زیادی...

سه‌شنبه، 26 شهريور 1392

سلطان ریاضی دوستان

پیر دو فرما در آگست 1601 در بومون دولوماین (2) فرانسه به دنیا آمد. پدرش دومینیک (3) تاجر چرم بود و مادرش کِلِر دولونگ (4) به خانواده ای از حقوقدانان...

سه‌شنبه، 26 شهريور 1392

ماجرای قضیّه ی کاوالیری

با متنی اصولی که اقلیدس در زمینه ی هندسه فراهم آورد به خوبی آشناییم، کاری که هنوز آموزش هندسه بر آن پایه انجام می شود. در سده ی پس از زمان اقلیدس،...

سه‌شنبه، 26 شهريور 1392

سیّاره ها و انتگرال

پابرجایی و استواری شهرت یوهان کپلر (1571-1630) به دلیل سه قانونی است که وضع کرده و حرکت سیاره ها به دور خورشید را توجیه می کنند. تیکو براهه (1)...

سه‌شنبه، 26 شهريور 1392

استون و نخستین کاربرد انتگرال

هزار و هشتصد سال از زمان ارشمیدس گذشته بود که سیمون استون (1) (1548-1620)، همیار ارشد او در روبه راه کردن دانش های استاتیک جامدها (2) و هیدرواستاتیک،...

سه‌شنبه، 26 شهريور 1392

بزرگ ترین ریاضیدان دوران باستان

پژوهشگران، همه همرأی، ارشمیدس (287-212 پیش از میلاد) اهل سیراکوز را بزرگ ترین ریاضیدانان دوران باستان دانسته اند. او مسئله هایی به تعداد زیاد...

سه‌شنبه، 26 شهريور 1392

اخترشناسی در قرن بیستم

اخترشناسی در این قرن قدم های بلندی برداشته است، به ویژه در حوزه اخترشناسی ستارگان، هر چند به تازگی، سفاین فضایی نگاهی تازه به منظومه شمسی را...

سه‌شنبه، 26 شهريور 1392

خدا تاس نمی اندازد

مرحله بعد در فهم عمیق تر عناصر با چیستی خود اتم با عبور دادن الکتریسیته از گازهای نادر آغاز شد. استفاده از این تکنیک به منظور آن بود که گازها...

سه‌شنبه، 26 شهريور 1392

نور هم خم می شود

قرن بیستم، بیش از هر عصر دیگری، روزگار تغییرات بنیادین در بینش علمی بوده است. هم اکنون دیدیم که، در پژوهش های رادرفرد و دیگران، اتمی که زمانی...

سه‌شنبه، 26 شهريور 1392

پیامدهای داروینیسم

نظریه تکامل داروین تأثیر عمیقی بر زیست شناسی گذاشت. از یک سو چنان نگاه ها را متوجه تکامل جانوران و گیاهان کرد که این در نیمه دوم قرن نوزدهم بیشترین...

سه‌شنبه، 26 شهريور 1392

وقتی معمای سحابی ها حل می شود

در قرن نوزدهم، سیمای اخترشناسی یکسره دگرگون شد. علمی که بیشتر در اندیشه سیارات و حرکات آن ها بود، علمی که بیشتر دینامیکی بود، به علمی بدل شد...

سه‌شنبه، 26 شهريور 1392

نورهایی که مخلوط می شوند

در اوان چرخش قرن که کنت رامفرد برای توضیح حرارتی که در موقع ساخت لوله توپ تولید می شد جانب نظریه ارتعاشی را گرفت؛ آزمایش هایی نیز انجام داد تا...

سه‌شنبه، 26 شهريور 1392

اتم دوباره جان می گیرد

در قرن نوزدهم، شیمی در دو راستای اصلی پیشرفت بسیاری کرد. نظریه اتمی ماده از نو جان گرفت؛ و این بار در قالبی تازه و محکم. و شیمی آلی پا به عرصه...

سه‌شنبه، 26 شهريور 1392