رنسانس شرقی و بازتاب‌‌های تطبیقی آن در فرانسه‌ی قرن نوزدهم

در قرن هفدهم، کلاسیسیسم فرانسه با الهام از فرهنگ و تمدن یونان و روم باستان، به خوبی از کیان اروپا محوری دفاع نمود و زمینه‌ی ادبی محکمی را پایه‌ریزی...

سه‌شنبه، 14 مهر 1394

گونه های ادبیات تطبیقی

ادبیات تطبیقی علمی است متحول که در طول حیاتش در اروپا و امریکا تعاریف و گرایش‌های گوناگونی داشته است. بحث بر سر اروپامحوری گروهی از تطبیقگران،...

سه‌شنبه، 14 مهر 1394

ادبیات تطبیقی

از ابتدای قرن نوزدهم «ادبیات تطبیقی» و نیز نوع مطالب و موضوعاتی که در زمینه‌ی تاریخ ادبی و تطبیق می شد، به کرات مورد بحث‌وجدل قرار گرفت و کم‌کم...

سه‌شنبه، 14 مهر 1394

ادبیات تطبیقی- ادبیات شرقی

اگر در قرن نوزدهم، ادبیات تطبیقی هنوز گسترش پیدا نکرده بود، ادبیات شرقی به همت خاورشناسان و نویسندگان و حتی سیاحان شناسانده شده بود، در قرن بیستم...

سه‌شنبه، 14 مهر 1394

نقد کتاب «ادبیات تطبیقی» نوشته ی دکتر محمد غنیمی هلال

ترجمه‌ی کتب همیشه مفید بوده، خصوصاً آن رده از کتب که به علت ارزش علمی آن‌ها‌ در رده‌ی کلاسیک قرار دارند و فرد محقق را همیشه اقناع می‌کنند. البته...

سه‌شنبه، 14 مهر 1394

حیات اجتماعی و تصویر شاعرانه

در آغاز باید گفته شود که هدف از این نوشته، بیانِ یک تصویر شاعرانه است که از راه محاکات به دست می‌آید و به ذات هنر منسوب می‌شود. و اما اصطلاح...

جمعه، 10 مهر 1394

تخلّص و گریزگاه

یادداشت نویسنده : به یاد همیشه زنده استاد بزرگوار، پروفسور الکساندر نیکولایویچ بولدروف (1909-1993 م.) ایران‌شناس ممتاز روس که حدود بیست سال پیش،...

جمعه، 10 مهر 1394

سخن‌شناس بی‌نظیر

با صدف هرات و دردانه‌های آن، نه تنها خراسان بزرگ، بلکه سراسر خاورزمین افتخاری دارد حقانی. در سینه‌ی این شهر باستانی بزرگمردانی به کمال رسیده‌اند...

جمعه، 10 مهر 1394

حسن مقطع کمال

«کمال، خورشیدی است که فروغش در پی ابرهای فراموشی می‌تابد. سیمای فرزانه‌ی این ستاره‌ی درخشان آسمان ادب پارسی، بدرستی توسط منجمان کهکشان شعر، کشف...

جمعه، 10 مهر 1394

دو نشان شعر عالی

در سخن بدیع نه تنها هر مصراع و عباره و واژه، بلکه هر حرف و آوا نیز از اهمیتی ویژه برخوردار است. سخنوران حقیقی و صاحب استعداد به طرز استعمال کلمه...

جمعه، 10 مهر 1394

خواجه و طرز خواجو

در آغاز مناسب است، توجهِ علاقه‌مندانِ گرامی به یک حُکم ناعادلانه‌ی تاریخ جلب کرده شود. همان حکم بی‌رحمانه‌ای که ملت تاجیک از آن آسیب‌هایی جدی...

جمعه، 10 مهر 1394

سعدی در تاجیکستان

نام پاک شیخ سعدی برای هر یک فرد تاجیک، چه خاص و چه عام، آشنا و گرامی است. آن‌چنان که نام استاد رودکی و حکیم فردوسی، حکیم ناصر‌خسرو و حکیم عمر...

جمعه، 10 مهر 1394

نظریه‌دانی بی‌نظیر

روشن است که دولتِ قدیم‌ترین ادبیات زنده‌ی جهان را در اختیار داریم؛ ادبیاتی که به همین زبان زنده‌ی امروزه، از روی آثار موجوده، تاریخی به درازای...

جمعه، 10 مهر 1394

بیدار تَرَک یا بیدار تُرک؟

حکیم نظامی گنجوی (530-614 ه‍.) بنیانگذارِ پنجگانه (خمسه)سرایی در ادبیات فارسی و تاجیک، در شمار همان خداوندانِ سخن می‌آید که نام نیکشان بیش از...

جمعه، 10 مهر 1394

نقش جاوید باربد

نام پاک باربد و اشاره‌ها به هنر نوازندگی و خوانندگی وی در شعر فارسی و تاجیک فراوان دیده می‌شود. اینجا مراد، نگاهی گذراست به نقش آن بزرگوار در...

جمعه، 10 مهر 1394

نگاهی به زبان نظامی

زبان چهارمقاله‌ی نظامی عروضی سمرقندی از زبان مرحله‌ی پیشینِ دری تفاوت دارد: پیچیده‌تر و بلیغ‌تر است. نویسنده، در برابر اینکه کوشیده، زبانش آراسته...

جمعه، 10 مهر 1394

زادگاه ناصر خسرو قبادیانی

بسیاری از دانشمندان تاریخ ادبیات بر این فکرند که حکیم در ناحیه‌ی قبادیان جمهوری تاجیکستان به دنیا آمده است. ولی چندی از پژوهشگران گرامی چنین...

پنجشنبه، 9 مهر 1394

شعر و شاعری نظامی

طوری که نمودار است، نویسنده‌ی کتاب جای یکم را به کاغذ و قلم می‌دهد؛ سپس به فرهنگ و هنر روی می‌آورد؛ به دنبال ستاره‌شناسی می‌رود؛ و جای چارم را...

پنجشنبه، 9 مهر 1394

فخریه‌ی حکیم

حکیم ناصرخسرو قبادیانی درباره‌ی شعر فراوان اظهار عقیده کرده است که گِرد آوردنِ همه‌ی آن گفته‌ها و باریک‌بینانه سنجیدنِ آنان، اهمیت بزرگی در پی...

پنجشنبه، 9 مهر 1394

نگاهی به زبان سفرنامه ناصرخسرو

کتاب عزیزی بهانه شد تا به زبان «سفرنامه» نگاهی افکنده شود. اگرچه بهانه‌ی کیای منصوری چیزی دیگر بود: «حکیم ناصرخسرو قبادیانی، آن مرد دانشمند و...

پنجشنبه، 9 مهر 1394