واژگان فارسي ابن سينا و تأثير آنها در ادبيات

پس از فتوحات عرب در شرق و غرب و شمال و جنوب جزيره العرب، و توسعه حکومت خلفا و ايجاد تمدن اسلامي، زبان عربي که قرآن مجيد بدان زبان نازل شده، زبان...

دوشنبه، 7 آذر 1390

مضامين و قالب هاي شعر

در دوران سلطنت پنجاه ساله ناصر الدين شاه و از همان آغاز کار وي، عوامل و اسبابي پديد آمدکه در پيدايي انديشه هاي آزاديخواهي اثر گذاشت. در ذکر شماري...

دوشنبه، 7 آذر 1390

فردوسی از ولادت تا در گذشت

سال 329 هـ/ 940 م در تاریخ ادبیات ایران از دو جهت به یادماندنی است: نخست اینکه رودکی سمرقندی – پدر شعر فارسی- در این سال با زندگی بدرود گفت،...

دوشنبه، 7 آذر 1390

یك گِل دوست بدتر از هزار سنگ دشمن

مردی بود دو دختر داشت خیلی از آنها خوب نگهداری می‌كرد، وسواس داشت كه دخترها چون خوشگلند از خانه كمتر بیرون روند كه چشم اشخاص ناشایست به آنها...

شنبه، 5 آذر 1390

ادبیات عاشورا

در قلمرو شعر کهن این سه قرن کمتر شاعری را می‏توان یافت که قصیده یا ترکیب‏ بند و ترجیع‏ بندی را در ستایش پیامبر اسلام‏ صلی الله علیه و آله و ائمه...

شنبه، 5 آذر 1390

فارس و زبان روزگار سعدي

از ديرباز شيرازيان را به خوش زباني و شيرين بياني ستوده اند و صد البته شيرازيان نيز اين مدح را پذيرفته اند؛ چنان که حافظ شيرازي صبحدم از چنگ زهره...

چهارشنبه، 2 آذر 1390

شعر نو

ميرزا آقاخان کرماني که برجسته ترين نظريه پرداز پيش از مشروطيت است و خود در نثر و نم آثار بسيار آفريده است. در نقد شاعران پيش از مشروطيت مي نويسد:...

چهارشنبه، 2 آذر 1390

شرح رباعيات خيام

سالها پيش در هندوستان يک شاعر کهنسال ايراني را ملاقات کردم که به من گفت شعر پارسي اغلب داراي دو معني ظاهري و باطني است، و به ياد دارم که از شرح...

چهارشنبه، 2 آذر 1390

شاعراني از تار و پود مصلحان

آنچه در پي مي آيد، بخشي از سفرنامه گروته (Grothe 1869- 1951) جغرافي دان و قوم شناس آلماني است که در سال 1907 برابر با 1276 هـ در زمان سلطنت محمد...

چهارشنبه، 2 آذر 1390

سعدي، سخنگوي ضمير آگاه ايراني

وقتي به سراغ سعدي مي رويم، چنان است که گويي به باغ دلگشايي قدم مي نهيم؛ زيرا سعدي علاوه بر آنچه هست، تقريباً شادترين شاعر ايران هم هست. شاعري...

چهارشنبه، 2 آذر 1390

سرچشمه هاي شعر عطار

به لحاظ تاريخي، شعر عطار بعد از شعر سنايي دومين اوج شعر عرفاني فارسي است و پس از عطار، بلندترين قله شعر عرفاني، جلال الدين مولوي است. سه موج...

چهارشنبه، 2 آذر 1390

زبان فردوسي و زبان ما

اين نمونه اي است از زباني که فردوسي نقد عمر را بر سر آن نهاد و براي ما ميراث گذاشت؛ اما ما فارسي زبانان چگونه از آن پاسداري کرده ايم؟ در جريان...

چهارشنبه، 2 آذر 1390

روحانيت کيخسرو در شاهنامه و در سنت اشراقي

کيخسرو يکي از دوست داشتني ترين و مهم ترين شخصيت هاي شاهنامه است. پادشاهي است عادل، مردم دوست، خداپرست، حکيم و خردمند، موفق و پيروز، و سرانجام...

چهارشنبه، 2 آذر 1390

خيام در قلمرو اروپايي ايران شناسي

در ميان شاعران فارسي زبان هيچ کس شهرت جهانگير حکيم عمر خيام نيشابوري را ندارد. البته اين نکته قابل ذکر است که با همه جاذبه و لطفي که رباعيات...

چهارشنبه، 2 آذر 1390

خردورزي ايران و غرب در آينه ادبيات

سرزمين کهن ايران از ديرباز مهد علم و خرد بوده است و در روزگاراني که غرب سياه ترين دوران حيات خويش را طي قرون وسطي مي گذراند، در اين سرزمين دانشمنداني...

چهارشنبه، 2 آذر 1390

حماسه سرايي در ايران باستان

بيشتر متون حماسي پهلوي که اصولاً به ادبيات شفاهي تعلق دارند، در دوره اسلامي يا به عربي و فارسي ترجمه شده يا از ميان رفته اند. تنها متن حماسي...

چهارشنبه، 2 آذر 1390

جرجاني و زبان فارسي

پزشکي کهن ايران و جهان اسلام و تاريخ آن، گهري ناسفته و درّي نايافته است که دست بيداد زمان، نامهرباني و توانمندان و ناسپاسي گروهي از فن داران...

چهارشنبه، 2 آذر 1390

تأثير شعر فارسي در شرق

محمد اقبال (1877- 1938) شاعر و فيلسوف پيشرو و برجسته هند مسلمان، در سال 1923 مجموعه اي از شعر فارسي به نام “پيام مشرق” منتشر کرد. اين اشعار پاسخي...

چهارشنبه، 2 آذر 1390

بنيان اساطيري حماسه ملي ايران

حماسه ملي ايران آميزه اي است از اسطوره و تاريخ: انبوهي از داستان هاي پهلواني ايران باستان که بيشترشان سرشت و پيشينه اساطيري دارند و گونه هاي...

چهارشنبه، 2 آذر 1390

آذري يا پهلوي؟

آذري، نام زبان پيشين آذربايجان است که شاخه اي از زبان هاي ايراني غربي است. اين کلمه منسوب به “آذربايجان” است و در زبان عربي به شکل “اذريّ” و...

چهارشنبه، 2 آذر 1390