از هستی چه می دانیم ؟

برای این که دچار سردرگمی نگردیم، ابتدا باید با مفاهیمی چند، آشنا بشویم؛ زیراایشان(قدّس سّره)می فرمایند: "و کنهه یعرف بالشهود"و حال آن که حاجی(قدّس...

دوشنبه، 7 اسفند 1391

چرا وجود تعریف نمی شود

گاهی ما، از ماهیّت چیزی-و به قول مرحوم هیدجی(ره) ماهیّت مفهوم اسم (در مقابل مفهوم اسم؛ که می شود: تعریف لفظی)-سؤال می کنیم، بدون اینکه کاری به...

دوشنبه، 7 اسفند 1391

آیا حقیقت دست یافتنی است؟

حقیقت چیست؟ این پرسش کهن که پیلاتس پیش روی مسیح نهاد (1) یکی از جالب ترین و در عین حال دشوارترین مسائل فلسفی است.

چهارشنبه، 25 بهمن 1391

آیا چیزی را می شناسیم؟

در اواخر قرن پنجم پیش از میلاد مسیح در سیسیل فیلسوفی یونانی زندگی می کرد به نام گرگیاس، که اهل لئون تینوی (1) بود. می گویند که او سه جمله طرح...

چهارشنبه، 25 بهمن 1391

فلسفه به چه کار می آید؟

فلسفه از چیزهایی است که مختصِ متخصصان نیست. گرچه شاید عجیب بنماید، کمابیش هیچکس نیست که فلسفه ورزی نکند. این قدر هست که هر کس در زندگی اش آناتی...

چهارشنبه، 25 بهمن 1391

مردان ماده و دیالکتیک

«مثال مطلق» [همان] حقیقت مطلق است، معرّف نهایی و کامل و کافی مطلق و خدا و کائنات است. خدا همان اندیشه ی اندیشه ها و یگانگی مطلق ذهن و عین است....

شنبه، 14 بهمن 1391

مارکسیسم کلاسیک و مشخصات آن

تاریخ هیچ کاری نمی‌کند. هیچ غنای عظیمی ندارد؛ «و در هیچ نبردی نمی‌جنگد.» بلکه این انسان است - انسان واقعی، انسان زنده - که فعالیت می‌کند، غنا...

پنجشنبه، 12 بهمن 1391

مارکسیسم از زبان مارکس (2)

کمونیست‌ها در منزلت عمومی پرولترها چه جایگاهی دارند؟ کمونیست‌ها یک حزب مستقل و متعارض با سایر احزاب طبقه کارگر نیستند. منافع آنان، متفاوت از...

چهارشنبه، 11 بهمن 1391

مارکسیسم از زبان مارکس (1)

هنگامی که مارکس در سال 1883 درگذشت، افکاری که از خود باقی گذاشت، چندان شسته و رُفته نبود و او در هیچ یک از آثارش به خلاصه کردن اندیشه‌هایش به...

چهارشنبه، 11 بهمن 1391

مارکس در ترازوی انتقاد (2)

چرخه اقتصادی رکود- رونق، یک عامل مهم در روند تاریخ سرمایه داری است. اما یک پرسش بسیار واقعی این است که آیا این چرخه به همان گونه که در زمان حاضر...

سه‌شنبه، 10 بهمن 1391

مارکس در ترازوی انتقاد (1)

معنای دقیق مفهومی که در «پایگاه اقتصادی» گنجانیده شده و نیز آن چه که گنجانیده نشده است، کلاً روشن نیست و مفاهیم «نیروها» و «روابط» تولیدی نیز...

سه‌شنبه، 10 بهمن 1391

گاه شماری زندگانی مارکس

15 مه تولد مارکس در شهر «تِریر» (آلمان): مارکس دومین فرزند از هشت فرزند این خانواده بود. پدرش (هاینریش مارکس) مردی آزادیخواه و آزاداندیش بود...

يکشنبه، 8 بهمن 1391

اصول و قواعد انتقاد از مارکس

غالباً مشاهده می‌شود که منتقدین مارکس، او را همانند سایر مارکسیست‌ها دانسته و خرده گیری‌های سیاسی و فکری خود را یکجا متوجه همه‌ی آنان می‌کنند....

پنجشنبه، 5 بهمن 1391

احکام مارکسیسم کلاسیک

پایگاه اجتماعی یک طبقه، تعیین کننده ساختار کلّی آن و نیز روانشناسی مردمی است که در آن ساختار زندگی می‌کنند [روانشناسی اجتماعی] نهادهای سیاسی،...

پنجشنبه، 5 بهمن 1391

اندیشه ی پیشرفت دانش

اثر فونتنل Digression sur les Anciens et les Modernes (1688) نخستین کتابی بود که «اندیشه ی پیشرفت دانش را به عنوان آموزه ای کامل فُرموله و قاعده...

يکشنبه، 24 دی 1391

راه عقل و راه ایمان

بِلِز پاسکال ( 62- 1623) یکی از بزرگترین ریاضی دانان و دانشمندان زمان خود بود. او همچنین مردی بسیار دیندار و نگارنده مشهور پانسه Pensees( اندیشه...

يکشنبه، 24 دی 1391

اصول نهضت عقل گرایی

اثر جان لاک به نام تحقیقی درباره ی فهم انسانی (1690) جایگاه عظیمی در فلسفه ی امپیریسیزم empiricism ( دستیابی به معرفت از طریق تجربه) دارد و شهرت...

يکشنبه، 24 دی 1391

یادداشت های جان لاک

در دفتر خاطراتی افکارش را در خصوص موضوعات مختلف ثبت کرده است. مطالب زیر از دو رساله ی کوتاه اوست که به سال 1677 تحت عنوان «معرفت، دامنه و میزانِ...

يکشنبه، 24 دی 1391

گفتار در روش

مشهورترین اثر فیلسوف فرانسوی رنه دکارت Rene Descartes( 1650 - 1596) گفتار درباره ی روش هدایت صحیح عقل و یافتن حقیقت در علوم است ( 1637). بخش...

يکشنبه، 24 دی 1391

حیثیت انسان

جیووانی پیکو Giovanni Pico ، کُنتِ میراندولا (Mirandpla (1463- 94 یکی از بهترین تحصیل کرده های رنسانس ایتالیا بود. با لاتین و یونانی آشنایی داشت،...

پنجشنبه، 21 دی 1391