آمیزگار دوران اساطیری و پهلوانی

زال از پرورش سیمرغی تا آغاز حیات حماسی خود، راهی دراز پیموده است. راهی که هر مرحله‌ی آن، تعدیلی بوده در زمینه‌ی تضادهای او با جامعه، عناصر معنوی...

شنبه، 9 مرداد 1395

ناکارآمدی تاریخ و پاسخگویی اسطوره

پیداست که تواریخ همزمان فردوسی و حماسه‌ی او، به احتمال قوی از منبعی واحد و مآخذی یگانه، در بیان وقایع بهره برده‌اند. اما بحث بر سر تلقی متفاوتی...

شنبه، 9 مرداد 1395

زال و زروان

نخستین بار که منوچهر زال را به درگاه پذیرفته بود، فقط در پی تعیین هویت پهلوانی و پذیرش فرمانروایی او بر بخشی از ایران بود، و خبر ستاره‌شناسان،...

شنبه، 9 مرداد 1395

نمادشناسی داستان زال و رودابه

پذیرش زال از سوی نهاد پهلوانی ایران، بیدرنگ نخستین کارکرد وجودی او را به ظهور می‌رساند. کارکردی که در حماسه، از کسی دیگر انتظار نمی‌رود. اینک...

شنبه، 9 مرداد 1395

نمودهای مادرتباری در اسطوره‌ی زال

مهراب که از اراده‌ی منوچهر آگاه شد، آنچه تنها به مخیله‌اش راه یافت، کندن ریشه‌ی این اختلاف بود. ساده‌نگری وحشی او حتی از حساسیت‌های غریزی و عاطفی...

شنبه، 9 مرداد 1395

سام و گرشاسپ

نخستین بار که چهره‌ی سام در روایات شاهنامه آشکار می‌‌شود، به هنگام پادشاهی منوچهر است. و این پس از بسامان شدن کار ایران است و، آسودن فریدون و...

شنبه، 9 مرداد 1395

البرز مرکز جهان

البرز مرکز جهان است و ریشه‌ی تمامی کوهها، رشد آن به هشتصد سال بوده است، دویست سال تا به ستاره پایه، دویست سال تا به ماه پایه، دویست سال تا به...

شنبه، 9 مرداد 1395

زال، کودک رانده شده

از آغاز داستان چنین است که سام جهان پهلوان چنین فرزندی ندارد و این مصیبتی است برای پهلوانی ایرانشهر، که باید از طریق دوده و نسل پایدار بماند...

شنبه، 9 مرداد 1395

سیمرغ و داستان زال

سیمرغ نیز همچون زال، پدیده‌ای پیچیده و مبهم است و، تبلوری است از انگاره‌ها و تلقیهای متضاد اقوامِ ایرانی. در شاهنامه او همچون زال وجودی است مقدس...

شنبه، 9 مرداد 1395

چیستی اسطوره

اما اسطوره مقوله‌ای است که معنای آن به تمامی روشن نیست. و مشکل بتوان تعریفی برای آن یافت که در عین حال مقبول همه‌ی علما و فراخور فهم و دریافت...

شنبه، 9 مرداد 1395

شرحی بر داستان «صیاد و عفریت»

اصولاً نمادها دو وجه دارند، بعضی دلالت‌هایی هستند جهت ایضاح و بر یک مدلول نظارت دارند و بعضی از نمادها دال‌هایی با چند معنای متعدد و در مواردی...

سه‌شنبه، 25 اسفند 1394

هوشنگ و دیاکو

هردوت (کتاب یکم، بند 96-101) می‌نویسد: در ماد مرد دانایی زندگی می‌کرد به نام دیئوکس Deiokes [= دیاکو یا همان Dayaukku در کتیبه‌ی سارگن دوم پادشاه...

شنبه، 1 اسفند 1394

زمان؛ زروان

زروانیسم از قدیمی‌ترین آیین‌های باستانی است که به سبب همین قدیمی بودن، سخن در مورد چیستی آن فراوان است. صاحب‌نظران نیز در مورد آن نظریات مختلفی...

پنجشنبه، 29 بهمن 1394

دیدن خواب آب به چه معناست؟

دیدن خوابهایی راجع به آب، امری است کاملاً عادی. چیزی که این گونه خوابها را از یکدیگر متمایز می‌سازد، سمبل یا نمادی است که با وقایع موجود در خواب...

پنجشنبه، 22 بهمن 1394

قطعاتی از اسطوره‌های ایرانی

توضیح مترجم: در اواخر قرن گذشته گروگر خالاتیانتس مطالبی را که هنگام مطالعه‌ی قسمتی از نوشته‌های نویسنده ارمنی قرن یازدهم گریگور ماگیستروس درباره...

سه‌شنبه، 20 بهمن 1394

تله باورهای فراطبیعی

پدیده ها و رخدادهایی که به عنوان فراطبیعی شناخته می شوند، شمار و گوناگونی فراوانی دارند و از کشوری به کشور دیگر و از فرهنگی به فرهنگ دیگر چهره...

چهارشنبه، 30 دی 1394

نمادها و استعاره‌ها در فابل

پراپ، در مطالعات ریخت‌شناسانه خود، به ضرورت توجه به دلالت‌ها و نمادها آگاه بود، اما در کتاب خود به این مبحث نپرداخت و همین نکته از جمله انتقادهایی...

جمعه، 25 دی 1394

رمز در فابل

رمز به معنای وسیع کلمه، تعریف واقعیتی است انتزاعی یا احساس و تصویری غائب از حواس، به یاری تصویر یا شئ. به همین دلیل، رمز، مناسب‌ترین زبان برای...

جمعه، 25 دی 1394

نماد در فابل

واژه‌ی نماد در لغت به معنی نَمود، نما و نماینده است. این واژه از کلمه‌ی یونانی sumballein گرفته شده به معنی به هم پیوستن و اتصال. از سوی دیگر...

جمعه، 25 دی 1394

اسطوره

‏اسطوره روایت مقدسی است شامل موجودات ماوراءالطبیعی، و تجسمی از آگاهی جمعی، که عقاید عامه درباره‌ی نوع بشر، دنیای اجتماعی و ماهیت و معنای جهان...

يکشنبه، 6 دی 1394