ریشه‌‌ی لغت‌های اخلاقی در لغت‌های هستی‌شناسانه

لغت‌های اخلاقی از لغت‌های ناظر به هستی سرچشمه می‌گیرد. همان‌گونه که حکمت اسلامی مدعی است، هستی‌ها به دو گونه‌ی متفاوت بخش می‌شود: هستی‌های نامقدور،...

جمعه، 15 مرداد 1395

مظاهر عدل الهی- تکالیف

بر اساس این نظریه که عدل الهی از صفات فعل است، نه از صفات ذات، یکی از نمودارهای عدل الهی احکام و تکالیفی است که حق تعالی برای بشر و مخلوقات خود...

جمعه، 15 مرداد 1395

نظام فلسفی عدل

ولی نظام فلسفی‌ای که ما ارائه دادیم و تحت عنوان هستی‌شناسی جهان از آن بحث کردیم، می‌تواند بگوید که اصولاً رابطه‌ی حق تعالی با جهان هستی رابطه‌ی...

جمعه، 15 مرداد 1395

معنای مستقلات عقلی

مستقلات عقلی یعنی چه و اینها چه فرقی با استلزامات دارند؟ دو قضیه‌ی «عدل نیکوست» و «ظلم قبیح است» از مستقلات عقلی محسوب می‌شود، یعنی عقل در درک...

جمعه، 15 مرداد 1395

ریشه‌ی فلسفی و کلامی مسئله‌ی استی‌ها و بایستی‌ها

رابطه‌ی استی و بایستی مسئله‌ی تازه‌ای نیست و این بحث در گذشته از پیامدهای مسئله‌ی جبر و اختیار بوده و از نظر جبر یا اختیارِ احکام و تکالیف اخلاقی...

جمعه، 15 مرداد 1395

نقش قضایای مشهوره در نتایج اخلاقی

یک سلسله از قضایای مبادی استنباط جدلی، مشهورات‌اند. در منطق ماده بین مشهورات و اولیات فرق می‌گذارند. مشهورات قضایایی هستند که در پیش گروهی یا...

جمعه، 15 مرداد 1395

معنای خلیفة الله

انسان با اراده و مسئولیت‌هایش، خداوندگار و آفریدگار افعال و کردارهای خویش در جهان هستی‌های مقدور و اختیاری خود است و همچون پروردگار هستی، که...

جمعه، 15 مرداد 1395

شرح اللفظ «بایستی» و نسبت آن با «هستی»

معنای بایستی در لغت، وجوب و ضرورت و حتمیت است که از یک سو، در مقابل جواز و روایی و امکان، و از سویی دیگر، در مقابل حرمت و امتناع و نبایستی به...

جمعه، 15 مرداد 1395

ریشه‌ی فلسفی پرسش هیوم

بهتر است به منابع اصلی فلسفه‌ی اخلاق و قواعد و احکام اخلاقی از دید فلاسفه‌ی پیشین نظری بیندازیم و تفاوت میان قیاس‌های ناظر به هستی و قیاس‌های...

جمعه، 15 مرداد 1395

قضایای ارزشی چیست؟

در منطق اسلامی، قضایای ارزشی را، که اصطلاح جدیدی است نمی‌توانیم به انشائیات ترجمه کنیم، زیرا انشاییات چیز دیگری است که ما فعلاً وارد مبحث آن...

جمعه، 15 مرداد 1395

نظریه‌ی اخلاقی آنسکوم

بسیاری از فلاسفه- از جمله خانم آنسکوم که از شاگردان راسل است و کتاب پژوهش‌های فلسفی وتیگنشتاین را به نحو فاضلانه‌ای از آلمانی به انگلیسی ترجمه...

جمعه، 15 مرداد 1395

استی‌ها و بایستی‌ها در فلسفه‌ی هیوم

می‌خواهیم بدانیم بین استی و بایستی چه رابطه‌ای است؟ البته منظور ما از بایستی «بایستی اخلاقی» است که در تمام زبان‌ها استعمال می‌کنند، چنان که...

جمعه، 15 مرداد 1395

در معنای حکمت نظری و عملی

فلسفه یا حکمت به معنایی بر اساس نظریه‌ی هستی دو بخشی انسان، یعنی هستی تجردی و هستی تعلقی، در بدو امر به دو قسم تقسیم می‌شود: حکمت نظری و حکمت...

جمعه، 15 مرداد 1395

فلسفه عین ذات انسان است

مقصود علوم انسانی، وجود برتر و کمال اول خود انسان است. منطق در تعریف و تحلیل ماهیت او می‌گوید: «انسان، حیوان گویا (ناطق) است». این گویایی، کمال...

جمعه، 15 مرداد 1395

نقدی ژورنالیستی بر غرب اما پربار و خواندنی

یکی از پرمخاطب‌ترین آثار موجود در خصوص نسبت ما و غرب، کتاب «توسعه و مبانی تمدن غرب» اثر سید مرتضی آوینی است که برای نخستین بار به صورت سلسله...

پنجشنبه، 14 مرداد 1395

معرفی کتاب «قلمرو دین»

هرچه زمان می‌گذرد، بشر با اتکا به عقل و تجربه‌ی خود به دستاوردهای جدیدی در علم و فناوری می‌رسد. این پیشرفت‌ها منجر به ایجاد مدنیت جدید در مغرب...

پنجشنبه، 14 مرداد 1395

معرفی کتاب «آسیا در برابر غرب»

این کتاب درباره‌ی نیهیلیسم نیچه و نتایج تقدیر تاریخی بروز غرب زدگی جمعی در آسیاست. در بخش انتهایی این کتاب تمدن‌های آسیایی با تفکری فلسفی مورد...

پنجشنبه، 14 مرداد 1395

تمدن اسلامی؛ قابل پیش‌بینی، قابل دستیابی

مرحله‌ی اول در بحث ما، صحبت از یک سری مفروضات پیشینی است. سؤالاتی نظیر اینکه نسبت ما با غرب چیست؟ نگاه ما به انقلاب اسلامی چیست؟ رابطه‌ی ما با...

پنجشنبه، 14 مرداد 1395

یا ایرانی ایران، یا غربی غرب

موضوع بحث بنده رابطه‌ی غرب و ماست؛ یعنی وضعیتی که اکنون در آن به سر می‌بریم و مشخص کردن میزان درستی و نادرستی شرایط موجود. متأسفانه وضعیتی که...

پنجشنبه، 14 مرداد 1395

تلاش برای تأسیس حوزه‌ی مطالعاتی جدید در تاریخ تفکر

در طول دویست سال مواجهه‌ی ما با غرب، تلاش در جهت شناخت این تمدن در اشکال و صورت‌های متفاوت آن، مسئله‌ای فراگیر در میان صاحبان اندیشه و تفکر در...

پنجشنبه، 14 مرداد 1395