نگاهی بر دانشگاه گندی شاپور از طلوع تا افول

دانشگاه گندی شاپور یکی از دانشگاه‌های بزرگ تاریخ ایران است که در طی چند قرن، پابرجا و میزبان تعداد کثیری از علما و دانشمندان بوده است. وجه مشخصه...

پنجشنبه، 16 آذر 1396

روش‌های پیشگیرانه در پزشکی عامیانه عشایر و روستائیان

دانش به معنای اصطلاحی آن و «دانش عامیانه» روابط تاریخی تنگاتنگ اما پنهانی داشته و دارند. از سوئی دانش عامیانه گنجینه‌ای انباشته از فرضیات علمی...

پنجشنبه، 9 آذر 1396

نقش حامد بن سمجون در تألیف دایرةالمعارف ادویه مفرده

شاید شرح حال پزشک داروساز اندلسی ابن سمجون در کتاب ابن ابی‌اصیبعه (عیون الأبناء فی طبقات الأطباء) مفصل‌ترین شرح حالی باشد که تاکنون در کتابهای...

پنجشنبه، 9 آذر 1396

داروسازی در قرون وسطی و مشارکت ایرانیان

داروسازی را هنر ساختن فراوردها، تعریف کرده‌اند و یا مطالعه ترکیب اجزائی که پزشک برای بهبود بیمار، تجویز می‌کند.

پنجشنبه، 9 آذر 1396

نفوذ و تأثیر طب اسلامی در مغرب زمین

دانشمندان و پزشکان اسلامی خدمات شایانی به طب اروپا کرده‌اند و اساساً باعث احیای طب اروپا در قرون وسطی شده‌اند. این دانشمندان دو کار مهم در دوره‌های...

پنجشنبه، 9 آذر 1396

تأثیر دانشمندان مسلمان بر پیشرفت علوم در مغرب زمین

اکنون که در پیکره هستی، علم و فن‌آوری (تکنولوژی) دوران طلایی و نمایشی خود را به منصه ظهور گذارده و ما انگشت به دهان گرفته و به حسرت به تکنولوژی...

پنجشنبه، 9 آذر 1396

آمار بیمارستان‌ها در امپراتوری عثمانی

این مقاله بخشی از یک مطالعه گسترده درباره‌ی تاریخ بیمارستان‌های امپراتوری عثمانی است؛ و بر جداول و نشریاتی تکیه دارد که آمار روزانه بیمارستان‌های...

پنجشنبه، 9 آذر 1396

جنبه‌های احیاء طب یونانی در ایران

طب یونانی (پزشکی اسلامی)، در کنار همتای قدرتمندی چون پزشکی نوین آلوپاتیک در هندوستان، بنگلادش و ... به حیات خود ادامه داده است. طب نوین به رغم...

پنجشنبه، 9 آذر 1396

بهاءالدوله رازی کیست: پژوهشگر قرن دهم هجری

بهاءالدوله از سلسله جلیله سادات نوربخش بوده که مورد احترام مریدان خود بوده‌اند. پدربزرگ او سید محمد نوربخش بوده که مقبره او اینک در چیتگر جاده...

پنجشنبه، 9 آذر 1396

تاریخ پزشکی در ایران باستان

برابر یکی از کتاب‌های اوستا بنام یسنا در فصل نهم تعداد کسانی که در بین مردم آریائی به گیاه درمانی پرداخته‌اند، به ترتیب عبارتند‌ از:

يکشنبه، 5 آذر 1396

طرح اجمالی دائرةالمعارف تاریخ پزشکی در اسلام و ایران

در اسلام به علم پزشکی اهمیت بسیار داده شده و پس از علم حلال و حرام یعنی علم فقه از شریفترین علمها بشمار آمده و در حدیث شریف «علم ابدان» در کنار...

يکشنبه، 5 آذر 1396

پزشکی و اخترشناسی اسلامی

پزشکان مسلمان درباره‌ی اخترشناسی درست مانند جادو نظریات مختلف داشتند. بسیاری از پزشکان خود اخترشناس بودند، مانند یحیی بن جریر تکریتی (حـ 421...

يکشنبه، 21 آبان 1396

عناصر جادوگرانه‌ی پزشکی اسلامی

پزشکی پیش از اسلام، پزشکی عامیانه‌ای بوده که سخت تحت تأثیر عوامل جادویی و سحری قرار داشته است. پس از آشنایی یافتن جهان اسلام با هلنیمآبی، با...

يکشنبه، 21 آبان 1396

داروشناسی در پزشکی اسلامی

از لحاظ سنتی علم درمان بیماری به سه بخش می‌شود؛ یعنی، جراحی، علم پرهیز و تغذیه، و بالاخره داروشناسی، در پزشکی سده‌های میانه حوزه‌ی اخیر شاید...

يکشنبه، 21 آبان 1396

سرایت پذیری بیماری در پزشکی اسلامی

از قرار معلوم در روزگاران قدیم تصور بر این بود که بیماری‌‌ها مسری و سرایت پذیرند، اما سرایت پذیری بیماری هنوز به عنوان یک اصل کلی پذیرفته یا...

شنبه، 20 آبان 1396

خوراک در پزشکی اسلامی

علی بن عباس مجوسی می‌گوید: «علم پزشکی را می‌توان به سه بخش نمود. نخست علم «چیز‌های طبیعی»، دوّم علم «چیز‌های ناطبیعی» و سوّم علم «چیز‌های فوق...

شنبه، 20 آبان 1396

کالبدشناسی در جهان اسلام

برای آنکه مشخصات کلّی طب اسلامی ‌را مطرح سازم من کتاب الملکی علی ابن عباس مجوسی را برگزیده‌ام. هدف و مقصود مبیّن مجوسی آن بوده که کتابی بنویسد...

شنبه، 20 آبان 1396

آسیب شناسی در پزشکی اسلامی

ابومنذر زیادة الله ابن عبدالله اغلبی (سلطنتش از 291-297 هـ.ق/ 903 تا 909 م) اسحاق ابن عمران را که برخلاف اسمش پزشکی مسلمان از مردم بغداد بود...

شنبه، 20 آبان 1396

تأثیرات پزشکی اسلامی در مغرب زمین

در مغرب زمین تا قرن چهارم هجری/دهم میلادی آثار مؤلفان قدیم یونانی اغلب به بوته‌ی فراموشی افتاده بود، و تنها در برخی از جاها ترجمه‌هایی از بعضی...

يکشنبه، 14 آبان 1396

نامورترین پزشکان عالم اسلام

علی ابن سهل ربّن طبری در حدود سال 195 هـ.ق/ 810 م در مرو متولد شد. پدرش یک دانشمند مسیحی بود. وی در طبرستان، یکی از ایالت‌های ایران بر ساحل دریای...

يکشنبه، 14 آبان 1396