فلسفه‌ی علوم اجتماعی

علوم اجتماعی همیشه بیش از علوم طبیعی با بحث‌های فرانظریه‌ای و فلسفی مربوط به خود رابطه‌ی نزدیک داشته است- یعنی، اگر از تمایز سودمند باشلار استفاده...

سه‌شنبه، 11 اسفند 1394

فلسفه‌ی زبانی

این اصطلاح تاحدی گمراه‌کننده است چون این معنا را می‌رساند که با فلسفه‌ای درباره‌ی زبان سروکار داریم. در واقع، این عبارت در اکثر موارد به معنای...

سه‌شنبه، 11 اسفند 1394

فلسفه‌ی علم

این شاخه‌ی پژوهشی دربرگیرنده‌ی پرسش‌هایی است درباره‌ی علم به طور کلی (مثل این که آیا دست‌کم بعضی از امور نظری واقعی هستند؟) درباره‌ی بعضی گروه‌های...

سه‌شنبه، 11 اسفند 1394

فلسفه

در قرن نوزدهم، برای تفکر فلسفی سال‌های پایان قرن غیرممکن بود که از پیامدهای رشد و توسعه‌ی علم مدرن برکنار بماند. واکنش نیچه، نوکانتی‌ها، طبیعت‌گرایان...

سه‌شنبه، 11 اسفند 1394

دين و قداست بخشي به طبيعت

در عوالم مختلف و در طي بسياري از قرون سير كرديم تا اينكه توانستيم، تأييدي بر ماهيت قدسي طبيعت كه اينك مغفول مانده و نيازمند احيا است، ارائه كنيم....

يکشنبه، 9 اسفند 1394

بازیابی انسان سنّتی

انسانی كه از انسان گرایی دوران رنسانس با شورش علیه آسمان سربرآورد، فرشتگان را از عالم حذف كرد و وظیفه‌ی خداوند را تا حد سازنده‌ی ساعت كیهانی...

يکشنبه، 9 اسفند 1394

بدن در جهان كهن

اهميت بدن بشري به عنوان اَلْمثناي كيهان- در پيوند مستقيم هميشگي با عالم طبيعت و دارنده‌ي حكمت خاص خود مستقل از قوه‌ي نطق بشري- يكي از ويژگي‌هاي...

يکشنبه، 9 اسفند 1394

نگاهی به فلسفه‌ی نوین

دوران رنسانس سرآغاز نوعی قطع رابطه با دوران قرون وسطی بود كه هم دوره‌ای غیرمترقبه بود و هم دوره‌ای انتقالی. [در این دوران] از سویی ظهور انسان...

يکشنبه، 9 اسفند 1394

نگاهی به فلسفه‌ی سده‌های میانه

در هزاره‌ای كه دوران باستان یونانی- رومی را از دوران رنسانس جدا می‌سازد، فیلسوفان مسیحی طرح‌های بی‌شماری درباره‌ی نظم طبیعت پدید آوردند كه نه...

يکشنبه، 9 اسفند 1394

نگاهی به فلسفه‌ی یونانی

هم فلسفه و هم علم یونانی هر دو در اثر تضعیف ادیان یونانی پا به عرصه‌ی هستی گذاشتند و خلأیی را پر كردند كه در اثر عقب نشینی جهان بینی دینی، پدید...

يکشنبه، 9 اسفند 1394

طبیعت در دین‌های ابراهیمی

ادیان ابراهیمی یكتاپرست- یعنی یهودیّت، مسیحیت و اسلام- به عالم معنوی واحدی تعلق دارند و به خدای واحد معتقدند؛ خدای واحدی كه در عین متعالی بودن،...

يکشنبه، 9 اسفند 1394

طبیعت در دین‌های كهن

چند صد میلیون پیرو ادیان ابتدایی، كه شاخه‌های ادیان باستانی و ازلی بشریت‌اند، در امریكا، آفریقا، جزایر پلونزی، استرالیا، هندوستان، زلاندنو، و...

يکشنبه، 9 اسفند 1394

طبیعت در دین‌های هندو اروپایی

مردمانی كه سرزمین‌هایی با فاصله‌ی هندوستان و اروپای شمالی را اشغال كردند، بر كشورهایی دور از هم، با فاصله‌ی ایران و ایرلند نام خویش را نهادند...

يکشنبه، 9 اسفند 1394

نظم طبیعت در عوالم دینی مختلف

در پرتو این تحلیل، تفاوت در جایگاه نظم طبیعت هم به معنای قلمرو طبیعی و هم به معنای نظم حاكم بر آن قلمرو در ادیان مختلف را، بهتر می‌توان فهمید....

يکشنبه، 9 اسفند 1394

فرضیه‌ی اخلاق پروتستان

فرضیه‌ی ماکس وبر درباره‌ی رابطه‌ی میان آیین پیوریتنی و «روحیه‌ی سرمایه‌داری» که نخستین‌بار در 1904 منتشر شد، بحثی را در میان دانش‌پژوهان به پا...

يکشنبه، 9 اسفند 1394

فرضیه‌ی چشمداشت‌های عقلانی

طبق این فرضیه، چشمداشت‌های هر فرد درباره‌ی رویدادهای آینده نباید دچار خطاهای سیستماتیک باشد. دلیل این امر ساده است: شما باید بتوانید مؤلفه‌های...

يکشنبه، 9 اسفند 1394

فردگرایی

این اصطلاح دربردارنده‌ی اندیشه‌ها، آموزه‌ها و نگرش‌ها مواضع متعددی است که وجه مشترک آن‌ها پذیرش اصالت و مرکزیت «فرد» است. فردگرایی در اوایل سده‌ی...

يکشنبه، 9 اسفند 1394

علیت

به تعبیر به یادماندنی [دیوید] هیوم، علیت «سیمان این جهان» است، نسبتی است که به واسطه‌ی آن رویدادی به رویدادی دیگر متصل می‌شود و با آن سنخی از...

يکشنبه، 9 اسفند 1394

زیبایی‌شناسی

زیبایی‌شناسی به معنای جدید آن، اغلب یک رشته‌ی فلسفی دانسته می‌شود که یا فلسفه‌ی پدیده‌های زیبا (اشیاء، کیفیات، تجربه‎ها و ارزش‌ها) است، یا فلسفه‌ی...

دوشنبه، 3 اسفند 1394

دروازه‌ی بوطیقا

آیا می‌توان هنر را به سیاه‌نمایی و ناامید‌کنندگی و یا واقع‌نمایی و امیدوارکنندگی متصف نمود؟ آیا هنر می‌تواند با سیاه‌نمایی مردم را ناامید کند؟...

چهارشنبه، 28 بهمن 1394