فلسفه ی اسباب نزول

تبیین و ترسیم چگونگی ارتباط میان متن قرآنی(_عی ـ تاریخی عصر جدید، در گرو بازشناسی نسبت متن قرآنی با بافت اجتماعی ـ تاریخی عصر نزول است. عدم توجه...

جمعه، 12 آبان 1391

علامه طباطبایی و تأویل

تأویل از واژه هایی است که در علوم قرآن و تفسیر و نیز در حدیث، اصول فقه، کلام و فلسفه و عرفان به کار رفته است. از دیر باز این واژه بحث برانگیز...

جمعه، 12 آبان 1391

اصول و ضوابط تأویل از دیدگاه ملاصدرا

مسأله تأویل، از زمره مباحث مهم قرآنی و تفسیری است که در عین حال دارای سویه های فلسفی، کلامی و عرفانی نیز می باشد؛ چون عموم فلاسفه، متکلمان و...

جمعه، 12 آبان 1391

روایت گری داستان یوسف (ع) در قرآن: پی رنگ، مضامین، اشخاص

داستان یوسف (ع) که در سوره ی دوازدهم بیان شده، از آن رو که داستانی روان و خوش خوان است؛ در کل قرآن نظیر و همتا ندارد. داستانی که در کم تر از...

سه‌شنبه، 9 آبان 1391

تفسیر پژوهی های جامع

مطالعات قرآنی در معنای عام و گسترده آن را می توان از حیث نسبتشان با مقوله ی تفسیر به سه دسته پیشاتفسیر، تفسیر و پساتفسیر تقسیم کرد. مطالعات پیشاتفسیری...

سه‌شنبه، 9 آبان 1391

بازکاوی انتساب تفسیر القمی در خلال مقایسه مقدمه با متن کتاب «2»

در مقدمه، عبارت دیگری نیز وجود دارد که در شناخت مؤلف آن اثرگذار است. ذیل عبارت «الرد علی من انکر الرؤیه»، آیه 11 تا 15 سوره نجم ذکر و در توضیح...

چهارشنبه، 3 آبان 1391

بازکاوی انتساب تفسیر القمی در خلال مقایسه مقدمه با متن کتاب«1»

آنچه امروزه به نام مقدمه تفسیر القمی می شناسیم و مبنای استناد رجالی در توثیقات عام است، با قلم شخصی به غیر از علی بن ابراهیم قمی به رشته تحریردرآمده...

چهارشنبه، 3 آبان 1391

سیر تطوّر تبیین فلسفی وحی از فارابی تا ملاصدرا(1)

وحی که یکی از مهم‌ترین آموزه‌های دینی است از سوی فلاسفه همچون دیگر اندیشمندان مورد توجه قرار گرفته است. در فلسفه اسلامی، فرشته وحی، مخزن علوم...

دوشنبه، 1 آبان 1391

سیر تطوّر تبیین فلسفی وحی از فارابی تا ملاصدرا(2)

ماهیت فلسفی وحی از فارابی تا ملاصدرا 1. فارابی فارابی از آموزه وحی، تبیینی معرفت‌شناختی ارائه می‌کند و معتقد است همان طور که نفس انسانی برای...

دوشنبه، 1 آبان 1391

سیر تطوّر تبیین فلسفی وحی از فارابی تا ملاصدرا(3)

3. سهروردی قالب کلی نظریه ابن‌سینا در باب نبوت از جانب سهروردی نیز پذیرفته شده است؛ اما وی در مسائلی مثل کیفیت رؤیت فرشته وحی و نیز استماع وحیانی...

دوشنبه، 1 آبان 1391

تفسیر روحانی قرآن

در اینجا فقط به گفتن بعضی از نصوص اکتفا می کنیم که به موجب آنها، تعالیم ائمه ی شیعه به ما امکان آن می دهد تا بفهمیم چگونه تفسیر قرآن و تفکرات...

يکشنبه، 9 مهر 1391

قرآن منبع فقه سیاسی

درباره ی «نقش قرآن در فقه» دیدگاه تحلیلی مشخصی ارائه نشده است، ولی از جمع بندی رویکردها، عملکردها و اظهارنظرهای اندیشه ورزان، خواه فقها و یا...

پنجشنبه، 6 مهر 1391

تفسیر قرآن در دوره کلاسیک و ادوار میانه (3)

نویسنده مقاله، کتاب «حقائق التأویل فی متشابه التنزیل» اثر سید شریف رضی (م 406 ق) را از تفاسیر معتزله دانسته و شیخ طوسی (م 460 ق) و شیخ طبرسی...

سه‌شنبه، 28 شهريور 1391

تفسیر قرآن در دوره کلاسیک و ادوار میانه (2)

قدیمی ترین تفسیر خوارج که هنوز موجود است، تفسیر هودبن محکم (یا محکّم) اباضی هواری (متوفّای حدود 280 ق/ 893 م یا 290 ق/ 3ــ 902 م) اهل اورس یا...

سه‌شنبه، 28 شهريور 1391

تفسیر قرآن در دوره کلاسیک و ادوار میانه (1)

پژوهش حاضر به ترجمه، نقد و بررسی مقاله «تفسیر قرآن در دوره ی کلاسیک و ادوار میانه» نوشته کلود ژیلیو از دایرة المعارف قرآن لایدن که یکی از جدیدترین...

سه‌شنبه، 28 شهريور 1391

مرگ و شهادت از دیدگاه قرآن و روان شناسی (1)

مرگ به عنوان بزرگ ترین حادثه ی زندگی، مفهومی پیچیده دارد و می تواند با درد و رنج زیادی همراه باشد. قرآن مجید و روان شناسی بر عظمت مرگ و اهمّیّت...

سه‌شنبه، 28 شهريور 1391

مرگ و شهادت از دیدگاه قرآن و روان شناسی (2)

تحقیقات به ارتباط مثبت بین کاهش درد و رنج مرگ با میزان مذهبی بودن فرد، اشاره دارند. جوامعی که اعمال مذهبی بیشتری انجام می دهند، اضطراب به مرگ...

سه‌شنبه، 28 شهريور 1391

مرگ و شهادت از دیدگاه قرآن و روان شناسی (3)

در روان شناسی، مردن یک فرآیند بسیار پر معنا در زندگی است (اسر گراجنگ و همکاران، 13). آگاهی از مرگ به انسان کمک می کند تا ارزش ها و اهدافش را...

سه‌شنبه، 28 شهريور 1391

بررسی سلسله مراتب بهشت های چهارگانه براساس قرآن و روایات (2)

آری مؤمنان حقیقی آن ها هستند برای آنان درجاتی مهّم نزد پروردگارشان است و برای آن ها آمرزش و روزی بی نقص و عیب است.

سه‌شنبه، 28 شهريور 1391

بررسی سلسله مراتب بهشت های چهارگانه براساس قرآن و روایات (1)

در قرآن کریم و روایات از چهار بهشت به نام های جنات مأوی، جنات نعیم، جنات عدن و جنات فردوس سخن به میان آمده است. بین این بهشت های چهارگانه از...

سه‌شنبه، 28 شهريور 1391