« ثنويت » در كلام و فلسفه*

ثنويت اصطلاحي كلامي است كه در فلسفه نيز كاربرد دارد، اين واژه در لغت به معناي دوگانگي است و ثنوي به كسي گفته مي شود كه به اثنينيت منسوب است و...

يکشنبه، 8 اسفند 1389

تبارشناسي كلام جديد

تحولات دنياي جديد، پرسش هاي تازه اي فراروي متكلمان نهاده و حتي كساني را بر آن داشته است تا از نو شدن علم كلام سخن بگويند. مسائلي چون منشأ دين،...

يکشنبه، 8 اسفند 1389

گستره اعتبار عقل

در اين نوشتار، با نگاهي معرفت شناختي به بررسي اين مسأله مي پردازيم که گستره عقل در دستيابي به معرفت هاي ديني تا کجاست؟ بي گمان اين بحث آن گاه...

يکشنبه، 8 اسفند 1389

از متن تا معنا(2)

7. و بالاخره در پاره‏اي ديگر از گزاره‏هاي مربوط به ايمان، آثار و نتايج فراگير دنيوي و اخروي ايمان مطرح گرديده است: «إِنَّا لَنَنصُرُ رُسُلَنَا...

پنجشنبه، 14 بهمن 1389

از متن تا معنا(1)

معناشناسي و تفسير اجتهادي قرآن كريم از كجا آغاز مي‏شود و چه فرايندي را طي مي‏كند؟ اين مقال در پاسخ به اين پرسش بر آن است كه شناخت هسته‏هاي اوليه...

پنجشنبه، 14 بهمن 1389

بايدها در نگاه قرآن

آدمى در طول تاريخ حيات اجتماعى خويش, علاوه بر قوانين حاكم بر طبيعت و نظام جهان, براى خويش حريمها و قانونهايى بنا نهاده است كه بازگشت آنها به...

شنبه، 25 دی 1389

برابري اديان از ديدگاه گاندي

آقاي کاشي دراين مقاله انديشه هاي گاندي را مورد توجه قرار داده و معتقد است: نظريه برابري اديان گاندي، روايت ديگري است از کثرت گرايي ديني، با اين...

چهارشنبه، 22 دی 1389

نسبت علم و دين در انديشه فاضل و محقق نراقى (1)

نسبت علم و دين، بحث درازدامن و گسترده‏اى است كه در غرب جديد و در پى دگرگونيهاى علمى آن، مطرح شده است. اين بحث كه شمارى از دانشوران غربى، آينده...

شنبه، 20 آذر 1389

نسبت علم و دين در انديشه فاضل و محقق نراقى (2)

افزون بر دانشنامه‏هاى فلسفى كه در آنها به بحثها و مقوله‏هاى اصولى طبيعيات پرداخته شده است، پژوهشهاى بسيارى در زمينه‏هاى تاريخ، جغرافيا، طب، نجوم،...

شنبه، 20 آذر 1389

نسبت علم و دين در انديشه فاضل و محقق نراقى (3)

افزون بر دانشنامه‏هاى فلسفى كه در آنها به بحثها و مقوله‏هاى اصولى طبيعيات پرداخته شده است، پژوهشهاى بسيارى در زمينه‏هاى تاريخ، جغرافيا، طب، نجوم،...

شنبه، 20 آذر 1389

نسبت علم و دين در انديشه فاضل و محقق نراقى (4)

در اين بخش نمى‏توانيم اثرگذارى مستقيم علم را بر دين، پى‏جويى كنيم؛ اما اثرگذارى غير مستقيم علم به واسطه اثرگذارى علم در تفسير عرف كه به عنوان...

شنبه، 20 آذر 1389

تبيين رابطه موجود بين « كثرت شرايع » و « ابتلاء » (1)

كثرت گرايان با استناد به بخشى از آيه 48 سوره مائده « لكل جعلنا منكم شرعه و منهاجا » كه در آن از تعلق اراده الهى به كثرت اديان سخن مى گويد، سعى...

شنبه، 20 آذر 1389

تبيين رابطه موجود بين « كثرت شرايع » و « ابتلاء » (2)

چنانكه ديديم ديدگاه مفسّران ذيل بخش ميانى آيه، نشان دهنده آن بود كه آنها هر كدام به شكلى متفاوت از ديگرى ميان دو مفهوم «تكثر شرايع» و «امتحان»...

شنبه، 20 آذر 1389

تبيين رابطه موجود بين « كثرت شرايع » و « ابتلاء » (3)

آنچه تاكنون گفتيم، ممكن است پرسش‏هايى را در ذهن خواننده ايجاد نمايد كه ناگزيريم براى تكميل بحث و رفع ابهامات آنها را مطرح و مورد بررسى قرار دهيم. 1...

شنبه، 20 آذر 1389

هرمنوتيک و تأويل

به گواهي تاريخ، بررسي و تحليل هرمنوتيک و به طورکلي روش هاي فهم متون، به ويژه متون ديني، بيش از ساير رشته ها ضرورت دارد، زيرا هر دين و جامعه ديني...

سه‌شنبه، 16 آذر 1389

معرفت شناسي تجربه ديني (2)

تجربه ي ديني چيست؟يا به بيان خاصتر، تجربه ي ديني چه نوع تجربه اي است و ماهيت آن چيست؟ به طور کلي در باب ماهيت و سرشت تجربه ي ديني، سه ديدگاه...

سه‌شنبه، 9 آذر 1389

معرفت شناسي تجربه ديني (1)

گرچه «تجربه ديني» امري فراگير و همه جايي است، اما انديشه تجربه ديني پديده اي جديد مي باشد که پيشينه آن به اروپاي مدرن مي رسد و امروزه به عنوان...

سه‌شنبه، 9 آذر 1389

عوامل پيدايي و پايايي سکولاريسم در جهان مسيحي (4)

بنا به اظهار مورخان و از جمله ويل دورانت (دورانت 1370، ج 6، صص7و 181به بعد ) ، مناقشات بين پاپها و امپراتورها به سده هاي پيشين به ويژه سده هاي...

دوشنبه، 1 آذر 1389

عوامل پيدايي و پايايي سکولاريسم در جهان مسيحي (5)

علاوه بر عوامل پيشين ، در عرصه ي علوم نظري و مبادي معرفتي ، براثر تحولات پيش گفته انديشه ها و مکاتب جديد جايگزين الهيات جزم گراي مسيحي شدند که...

دوشنبه، 1 آذر 1389

عوامل پيدايي و پايايي سکولاريسم در جهان مسيحي (1)

سکولاريسم يکي از ويژگيهاي فرهنگ ، تمدن و نظامهاي سياسي جهان غرب در يکي دو سده ي گذشته بوده و است و بازتابهاي بسيار فراواني در حيات سياسي و اجتماعي...

دوشنبه، 1 آذر 1389