طبیعت معجزه‌ی قرآنی

قرآن كریم با معجزات دوران گذشته تفاوت دارد؛ چون كتابی است كه محتوای آن با عقل قابل درك است. ولی طبیعت معجزات گذشته حسّی بوده است. البته این به...

جمعه، 23 مهر 1395

مختصری درباره‌ی معجزه در لغت و اصطلاح

عجز یعنی ضعف و ناتوانی. عاجز یعنی ضعیف و ناتوان. در قرآن كریم در حكایتی از فرزند آدم (علیه السلام) وقتی برادرش را می‌كشد آمده است: قَالَ یَا...

جمعه، 23 مهر 1395

تعداد نسخه‌های نوشته شده در توحید مصاحف

در زمان عثمان، بعد از آن كه توحید مصاحف انجام شد و تدوین «كتاب» پایان یافت، نسخه‌های متعددی از آن نوشتند تا به اطراف و اكناف بلاد اسلامی بفرستند....

پنجشنبه، 22 مهر 1395

بررسي و ارزيابي توحيد مصاحف در زمان عثمان

درباره‌ی كار عثمان و آن هیأتی كه مأمور انجام آن بود، بسیار سخن گفته شده است. اما ارزیابی و سنجش درست آن به واقع كارِ مشكلی است. در این جهت، در...

پنجشنبه، 22 مهر 1395

نظر علی بن ابی طالب (ع) درباره‌ی توحید مصاحف توسط عثمان

كتب فریقین، شیعه و سنی گواهی‌های فراوانی را درباره‌ی موضع علی (علیه السلام) در جمع و تدوین مصاحف توسط عثمان و یارانش نقل كرده‌اند. سید بن طاوس...

پنجشنبه، 22 مهر 1395

اعتراض ابن مسعود به از بين بردن مصاحف توسط عثمان

وقتی كارِ تدوین و توحید مصاحف، به پایان رسید، عثمان نسخه‌های دیگری از قرآن منتشر ساخت و همه‌ی مردم را به از بین بردن مصاحف خود فراخواند. این...

پنجشنبه، 22 مهر 1395

رشته‌های سنتی مطالعات قرآنی

در الاهیات اسلامی، قرآن، «علم» به شمار می‌آید و بنابراین عجیب نیست كه فهم و تفسیر متن قرآن نیز والاترین نوع علوم دانسته شود. (1) در حدیثی منسوب...

پنجشنبه، 15 مهر 1395

سیاق و سباق، در مكتب تفسیری علامه طباطبایی

اصطلاح «سیاق» و استفاده از آن در علم تفسیر، در طول تاریخ تفسیر با رشد آرامی مواجه بوده است، ولی در تفسیر المیزان این مفهوم، رشد قابل توجهی پیدا...

پنجشنبه، 15 مهر 1395

تاریخ دقیق توحید مصاحف توسط عثمان

تعیین دقیق تاریخ این اقدام عثمان نیز مشكلی شده كه خود موجب مشكلات بعدی می‌گردد. مثلاً اگراین تاریخ را به تَبع ابن جزری و ابن اثیر (م630) سال...

يکشنبه، 11 مهر 1395

سوزاندن مصاحف به فرمانِ عثمان

قران از جانب انجمنی كه عثمان تشكیل داد، تدوین گشت و چون از این تدوین فراغت یافتند، عثمان دستور داد تمام آن كتیبه‌ها، نوشته‌ها، استخوانها، سنگ‌های...

يکشنبه، 11 مهر 1395

پیوستگی سوره‌های انفال و توبه

در مورد اینكه چرا دو سوره‌ی انفال و توبه را بهم پیوسته و چنانكه در تمامی سوره‌های دیگر هست، در آغازِ سوره‌ی توبه (براءة) «بسم الله الرحمن الرحیم»...

يکشنبه، 11 مهر 1395

تشكیل انجمن برای نوشتن قرآن در زمان عثمان

هنوز بیشتر یاران پیامبر و حاملان قرآن در قید حیات بودند. مصحفی كه ابوبكر به دست زید بن ثابت تهیه كرده بود هنوز در جعبه‌ای در خانه‌ی حفصه زوجه‌ی...

يکشنبه، 11 مهر 1395

حُذَیفه بن یمانی و نقش‌اش در توحید مصاحف

حُذیفه پسر یمان (م36) اصلاً عراقی و از سابقین در اسلام بود. در زمان رسول خدا ركابدار حضرتش بود و بدین سبب، شبی در مراجعت از تبوك كه منافقان در...

يکشنبه، 11 مهر 1395

وضعیت قرائت و جمع و تدوین قرآن در زمان خلیفه‌ی دوم

درباره‌ی گردآوری مصحف ابوبكر گفته‌اند كه: قرآن را جمع كرد بدون ترتیب سوره‌ها. حال بر روی صحیفه‌هایی پراكنده بود و یا مجموعه‌ای میان دو جلد، سخن...

يکشنبه، 11 مهر 1395

اختلافِ نسخه‌ها و قرائت‌ها در زمان عثمان

عثمان در آغاز سال بیست و چهارم هجری، خلافت را عهده‌دار شد. در آن سالها فتوحات اسلام روی به پیش داشت. هر روز هزاران تن روی به اسلام می‌آوردند...

يکشنبه، 11 مهر 1395

بررسی مصحفِ منسوب به ابوموسی اشعری

عبدالله بن قیس بن سلیم بن حضار بن حرب، صحابئی از قبیله‌ی اشعری از قحطان است. از شجاعان و فاتحان عرب، در زبید یا رِمَع از قرای یمن به دنیا آمد...

يکشنبه، 11 مهر 1395

مصحف حفصه

حفصه دختر عمربن خطاب، صحابیه‌ی جلیله‌ای از زنان پیامبراكرم كه هجده سال پیش از هجرت (604م) در مكه بدنیا آمد، در ابتدا زن خنیس شد و هر دو در آغاز،...

يکشنبه، 11 مهر 1395

بررسی مصحفِ منسوب به ابن مسعود و اختلاف قرائت آن

ابوعبدالرحمن عبدالله بن مسعود از قبیله‌ی «هُذَیل» و حلیف بنی زهره، مادرش امّ عبد بود و از این رو به او كُنیت «ابن امّ عبد» نیز داده بودند. وقتی...

يکشنبه، 11 مهر 1395

بررسیِ مصحفِ منسوب به علی بن ابی طالب (ع)

امام ابوالحسن علی بن ابی طالب قرشی هاشمی امیرالمؤمنین (علیه السلام) نخستین امام شیعیان و چهارمین خلفای راشدین، یكی از ده تنی است كه به ایشان...

يکشنبه، 11 مهر 1395

مصاحف شخصیِ معاصر با ابوبكر

در اینكه زمان رسول خدا و بلافاصله پس از رحلت وی (صلی الله علیه و آله و سلم) مصاحفی در دست بعضی از صحابه بود، جای سخنی نیست. صحابه و بعد از آنها...

يکشنبه، 11 مهر 1395