چهره‌های پدید آورنده‌ی اسرائیلیّات (1)

با بررسی تفاسیر روایی به خصوص تفاسیر اهل سنّت، به خوبی می‌توان دریافت که بیش‌ترین روایات اسرائیلی در آن‌ها انباشته شده است. چنان که گذشت، بسیاری...

شنبه، 10 مهر 1395

چهره‌های پدید آورنده‌ی اسرائیلیّات (2)

چنان که یادآور شدیم، یکی از عوامل مهمّ نشر و گسترش اندیشه‌های اسرائیلی در بین مسلمانان و نفوذ آن‌ها در فرهنگ، آداب و رسوم، ادبیات، تاریخ، حدیث...

شنبه، 10 مهر 1395

دلایل پذیرش یا عدم پذیرش روایات اهل کتاب (1)

پس از شناسایی اجمالی چهره‌های شاخص راویان اهل کتاب و برخی از کسانی که تحت تأثیر اندیشه‌های دانشمندان یهودی و مسیحی واقع شده‌اند، نوبت به بررسی...

شنبه، 10 مهر 1395

دلایل پذیرش یا عدم پذیرش روایات اهل کتاب (2)

اسرائیلیّات را به اعتبارهای مختلف دسته‌بندی کرده‌اند. ابن‌تیمیّه روایات اسرائیلی را بر اساسِ صدق و کذب آن‌ها بر سه قسم دانسته است:

شنبه، 10 مهر 1395

قرآن و دیگر کتاب‌های آسمانی (1)

گرچه آیین‌های آسمانی دارای مشترکات فراوانی به ویژه در جوهره و اصول اعتقادی و معارف الهی هستند، ولی به دلیل خاتمیّت رسالت پیامبر عظیم‌الشأن اسلام...

پنجشنبه، 8 مهر 1395

قرآن و دیگر کتاب‌های آسمانی (2)

با مطالعه‌ی دقیق قرآن کریم و کتاب‌های آسمانی پیشین، به ویژه تورات کنونی و مقایسه‌ی معارف و داستان‌های موجود در آن‌ها، به این نتیجه می‌رسیم که...

پنجشنبه، 8 مهر 1395

دانش تفسیر؛ روش‌ها و منابع

قرآن کریم تنها معجزه‌ی جاودان اسلام و یگانه سند دست نخورده‌ی حقانیّت این آیین حنیف ابراهیمی است. قرآن خوان گسترده و بی‌کران نعمت‌های بی‌پایان...

پنجشنبه، 8 مهر 1395

كوشش صحابه در حفظ و تدوین قرآن

گذشته از حافظه‌ی قوی، دقت و كوشش یاران پیامبر نیز در اعلی درجه قرار گرفته بود و كتاب خدا جایگاه نخستین عنایتشان را داشت. به فراگرفتن و حفظش می‌كوشیدند...

چهارشنبه، 7 مهر 1395

حافظان قرآن در زمان رسول خدا (ص)

در این باره كه حافظان قرآن و جمع كنندگان آن، یعنی همه‌ی آنها كه در زمان رسول خدا همه‌ی قرآن را از حفظ داشتند، چه كسانی بوده‌اند، تعدادشان چقدر...

چهارشنبه، 7 مهر 1395

حافظه‌ی عرب و حفظ و ترویج قرآن در زمان پیامبر (ص)

یاران وفا كیش پیغمبر همان راه را می‌رفتند كه او (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌خواست. آنها نیز بیشتر امّی بودند و طبیعی است كه مردِ اُمّی ناخواننده...

چهارشنبه، 7 مهر 1395

مراقبت پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) در جمع و تدوین قرآن

نخستین مرحله‌ی جمع قرآن، نگهداری و حفظِ قرآن در سینه‌ها بود و این مرحله از شخص پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) آغاز می‌‌گشت. همه‌ی همت رسول...

چهارشنبه، 7 مهر 1395

معنای لفظ «جمع» در علوم قرآنی

یكی كلمه‌ی «جمع» است كه معمولاً به معنیِ گردآوری و افزودن چیزی بر چیز دیگر ترجمه می‌شود. در تاریخ علوم قرآن این كلمه را به معانی مختلفی به كار...

چهارشنبه، 7 مهر 1395

تأثیر قرآن بر مردم معاصرش

برای بررسی بهتر مسأله‌ی تألیف قرآن در زمان رسول خدا، شاید بهتر باشد كه نخست وضع قرآن و تأثیر آن را در اذهان مردم آن روزگار بسنجیم. گرچه این سخن...

چهارشنبه، 7 مهر 1395

نمونه‌هایی از حكم پس از نزول و نزول پس از حكم در قرآن

نزول تدریجی برحسب حكمتی كه برای تربیت مردم و نشر رسالت و اثبات الهی بودن كلام و اقتضاء زمان ایجاب می‌كرد پیش آمد. بیان حكم در زمان لازم بود....

چهارشنبه، 7 مهر 1395

مدت زمان نزول قرآن

دوره‌ی نزول قرآن مجید بر پیامبراكرم، از آغاز مبعث شروع شده و تا نزدیك پایان زندگیش (صلی الله علیه و آله و سلم) امتداد یافته است. این مدت را 20...

چهارشنبه، 7 مهر 1395

دلیل نزول تدریجی قرآن

بهترین دلیل بر این نزول تدریجی و پراكنده و گهگاه آمدن وحی الهی، قول خداوند است كه فرمود: «وَ قُرْآناً فَرَقْنَاهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ...

چهارشنبه، 7 مهر 1395

كلمات قرآن از كیست؟

از سخنان شگفت‌آوری كه گفته‌اند، حرفی است كه از سمرقندی درباره‌ی نزول قرآن و نحوه‌ی این توسط در سه قول نقل شده است. گوینده‌ی اصلی را نگفته‌اند...

چهارشنبه، 7 مهر 1395

مراحل نزول قرآن

قرآن كریم، نزول خود را در سه آیه بیان داشته است كه اگر ترتیب نزول را هم در نظر بگیریم از این قرار می‌شود: 1) فرمود: «إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی...

چهارشنبه، 7 مهر 1395

معنی نزول قرآن

در كتاب و سنت، فراوان پیش آمده كه از قرآن به كلمات نزول و انزال و تنزیل و تعبیر شده باشد. در لغت «نزول» به دو معنی آمده است: وارد شدن و جای گیر...

چهارشنبه، 7 مهر 1395

بررسی افسانه‌ی غرانیق

این سخنی است كه جملگی برآنند: پیامبر باید كه در تلقی وحی مصون از خطا باشد. همه، حتی آنها كه در اصلِ عصمتِ انبیاء گفتگو دارند، عصمت رسول را در...

چهارشنبه، 7 مهر 1395