خاقانی اگر ز خود نهی گام برون مهره‌ات شود از ششدر ایام برون تا یک نفست آمدن از کام برون مرغ تو پریده باشد از دام برون

ای سلسلهٔ زلف تو یکسر جنبان دیوانه شدم سلسله کمتر جنبان دارم سر آنکه با تو در بازم جان گر هست سر منت سری در جنبان

تا بر هدف فلک زدم تیر سخن از حلقه گسسته گشت زنجیر سخن طعم سخنم همچو عسل خواهد بود طبعم چو شکر فکند در شیر سخن

خاقانی را که هست سلطان سخن صد لعل فزون نهاد در کان سخن امروز چنان نمود برهان سخن کز جمله ربود گو ز میدان سخن

روز از پی هجر تو بفرسود دلم شب در پی روز وصل نغنود دلم بس روز که چون روز روان بود دلم تا با تو شب شبی بیاسود دلم

هر روز در آب دیده‌اش می‌یابم شد ز آتش و آب صبر برده خوابم هرچند که بر آتش عشقت آبم در عشق چو آب پاک و آتش نابم

گردون قفسی است سبز پرچشمه چو دام مرغان همه زین قفس پریدند مدام دیری است در این قفس ندیده است ایام یک مرغ چو من همای خاقانی نام

گر هیچ به بندگیت درخور باشم در شهر تو سال و مه مجاور باشم شروان ز پی تو کعبه شد جان مرا گر برگردم ز کعبه کافر باشم

گفتی بروم، مرو به غم منشانم تا دست به جان درنکند هجرانم جانم به لب آمده است و من می‌دانم هان تا نروی تا نه برآید جانم

دیوانهٔ چنبری هلال تو منم پروانهٔ عنبری مثال تو منم نیلوفر خورشید جمال تو منم خاکستر آتش خیال تو منم