يادگار زريران، نخستين حماسه ديني ايران

حماسه نوعي از شعر است که به وصف کارهاي پهلواني و مردانگيها و عظمت يک قوم يا فرد مي پردازد. حماسه ي مذهبي نيز نوعي از حماسه است که به توصيف قهرمانيهاي...

يکشنبه، 21 آذر 1389

پيشگامان شعر حماسي مذهبي، پيش از ابن حسام خوسفي (2)

شاعر نيمه ي اول قرن ششم و از مناقب خوانان شيعه بوده است. در اشعارش فقط خود را تالي سنايي مي داند و نام هيچ شاعر ديگري را نمي برد (1). ممدوحان...

يکشنبه، 21 آذر 1389

پيشگامان شعر حماسي مذهبي، پيش از ابن حسام خوسفي (1)

هر چند اکثر به اتفاق شاعران فارسي زبان، پرورده ي عرصه ي دين اسلامند - چنان که عمدتا در آغاز دواوين اشعار، تحمديه، نعت پيامبر (ص)، ائمه (ع) و...

يکشنبه، 21 آذر 1389

جلوه هاي اعتقاد در قصايد ابن حسام خوسفي (3)

اشارات متعدد ابن حسام در قصايدش دليل مهمي بر داشتن روحيه قناعت و استغناي اوست. او در عين حال که به فقر مادي خود اشاراتي دارد، اما به دليل روحيه...

يکشنبه، 21 آذر 1389

جلوه هاي اعتقاد در قصايد ابن حسام خوسفي (2)

ستايش پيامبر اکرم (ص)و اولياي دين در آثار منظوم فارسي سابقه اي ديرين دارد و «کمتر شاعري را مي توان يافت که قصيده يا ترکيب و ترجيعي را در ستايش...

يکشنبه، 21 آذر 1389

جلوه هاي اعتقاد در قصايد ابن حسام خوسفي (1)

علاوه بر اين موضوعات، مناقب، مراثي، ذکر سجاياي اخلاقي پيامبر(ص) و معصومين (ع) گرامي داشت علم و عمل، نکوهش ريا و سالوس، بي اعتباري دنيا، عبرت...

يکشنبه، 21 آذر 1389

واقعيت و اسطوره در شعر ابن حسام خوسفي

ابن حسام خوسفي با تکيه بر واژگان خاص ادبيات حماسي، با گونه اي تازه و دلنشين، به شرح رشادتهاي علي (ع) از دو منظر اسطوره و واقعيت پرداخته است....

يکشنبه، 21 آذر 1389

بازتاب حماسي انتظار در ديوان ابن حسام خوسفي (2)

تيمور گورکاني با همه ي خونخواري و سخت دلي و قتل عامهاي وحشيانه و غارت اموال مردم و اسير کردن زنان و فرزندان آنان مدعي دين داري بود و نسبت به...

يکشنبه، 21 آذر 1389

بازتاب حماسي انتظار در ديوان ابن حسام خوسفي (1)

ابن حسام خوسفي در دوراني که غاتگران بيگانه به تعدي و خونريزي و به استضعاف کشيدن مردم مسلمان ايران مي پرداختند، با خلق اشعار حماسي خود به نام...

يکشنبه، 21 آذر 1389

ويژگي هاي شاخص در شعر ابن حسام خوسفي

شعر ابن حسام خوسفي نشان مي دهد که وي به علوم گوناگوني احاطه داشته است؛ از آن جمله: صرف و نحو، ادبيات فارسي و عربي، معاني و بيان، تاريخ اسلام،...

يکشنبه، 21 آذر 1389

کسائي و خوسفي

کسائي مروزي به عنوان يکي از پيش کسوتان شعر مذهبي، و ابن حسام خوسفي به عنوان يکي از برجسته ترين سرايندگان اشعار حماسي مذهبي، از جهات گوناگون با...

يکشنبه، 21 آذر 1389

ساختار انديشه هاي مذهبي سده هاي هشتم و نهم

سياست مذهبي ايلخانان و تيموريان و سياق فکري حاکم در سده هاي هشتم و نهم هجري، تأثير فراواني در سروده هاي ابن حسام داشته است. از جمله عواملي...

يکشنبه، 21 آذر 1389

تجلي ميترائيسم در شاهنامه (2)

شراب در آيين مهر، از اهميت والايي برخوردار است چنان که مسيحيت که خود سخت تحت تأثير مهر پرستي مي باشد "مي" را از همين آيين قرض گرفته است و د رواقع...

يکشنبه، 21 آذر 1389

تجلي ميترائيسم در شاهنامه (1)

آرياييان در مهاجرت بزرگشان از موطن اوليه، با خود عقايد و افکاري به ارمغان آوردند که با عقايد اقوام ساکن در ايران درآميخت. آنان در ابتدا عناصر...

يکشنبه، 21 آذر 1389

داستان پردازي در مقامه هاي بديع الزمان همداني

فن مقامه نويسي يکي از قالبهاي نثر فني است و در دوره اي از ادوار نثر عربي پا به عرصه وجود گذاشته که نثر نويسي در غايت تکلف و تصنع بوده است و نويسندگان...

يکشنبه، 21 آذر 1389

جلوه هاي جلال در شعر عطار (3)

اسغنا خاص حق است و بنده هرگز نتواند سخن از بي نيازي گويد، چه، «معشوق [خود] به همه حال معشوق است پس استغنا صفت اوست و عاشق به همه حالي عاشق است...

يکشنبه، 21 آذر 1389

جلوه هاي جلال در شعر عطار (2)

پيش از بررسي توصيفها و هر گونه قضاوت بر مبناي آن بايد گفت واديهاي سلوک در آثار عرفاني، حالها و مقامهايي است که سالک در گذار از نفس به طور عيني...

يکشنبه، 21 آذر 1389

جلوه هاي جلال در شعر عطار (1)

عطار از جمله بزرگاني است که هاله اي از افسانه ها و داستانها، شخصيت حقيقي و چهره ي واقعيشان را پوشانيده و آنان را در يک کليت، ترکيبي، افسانه اي...

يکشنبه، 21 آذر 1389

تحليل شخصيت و شخصيت پردازي نظامي (2)

شخصيت هاي داستاني را از جنبه هاي گوناگون مي توان مورد بررسي قرار داد. يکي از اين تقسيم بندي ها، گروه شخصيت هاي ايستا و پويا (متحول) است. از نظر...

يکشنبه، 21 آذر 1389

تحليل شخصيت و شخصيت پردازي نظامي (1)

در نگارش اين مقاله، براي تجزيه و تحليل عناصر داستان در دو اثر معروف نظامي، از الگوي پژوهشگر معاصر، جمال مير صادقي در کتاب «عناصر داستان» بهره...

يکشنبه، 21 آذر 1389