تاریخی‌گری

تأکید بر تنوع تاریخی نظام‌های فکری و عملی و متابعت آن‌ها از فرایندهای کلی‌تر تغییر یکی از ویژگی‌های اصلی تفکر قرن نوزدهم، خصوصاً در دنیای آلمانی...

چهارشنبه، 16 دی 1394

تاریخ

دعوت به نوشتن جستار کوتاهی درباره‌ی تاریخ برای فرهنگ تفکر اجتماعی در قرن بیستم، به معنای دعوت به تشریح معنای قرن بیستم است. به این منظور در این‌جا...

چهارشنبه، 16 دی 1394

باستان‌شناسی و ماقبل تاریخ

رشته‌های نسبتاً جدیدی است. اصطلاح «باستان شناسی» در سده‌ی هجدهم مورد استفاده قرار گرفت و به معنای مطالعه‌ی فرهنگ مادی دنیای باستان و خصوصاً یونان...

پنجشنبه، 10 دی 1394

انحطاط

دوره‌هایی در تاریخ که «دوران انحطاط» توصیف شده‌اند در این اعتقاد سهیم‌اند که «زندگی تکرار می‌شود». نگرش چرخه‌ای به امور جهان سنگ بنای دو مجموعه...

چهارشنبه، 9 دی 1394

تاریخ‌نگاری در هند دوره‌ی اسلامی

برخی بر این باورند که تاریخ همراه با مسلمانان به هند وارد شده است [محققانی همچون آلن، فلیت و اشپرنگر به تاریخ‌نگاری واقعی در هند باستان باور...

چهارشنبه، 18 آذر 1394

تاریخ‌نگاری عثمانی و ترکیه

سیر تحول تاریخ‌نگاری در امپراتوری عثمانی و ترکیه‌ی امروزی به طور تقریبی به چهار دوره‌ی اصلی تقسیم می‌شود: الف) از آغاز تا حدود 905؛ ب) مرحله‌ی...

چهارشنبه، 18 آذر 1394

تاریخ‌نگاری اندلس

نخستین بار مورخان مصری برای تدوین تاریخ شبه جزیره‌ی ایبری (اندلس)، که در سال 92 جزو قلمرو اسلام گردید، تلاش کردند. سعیدبن کثیربن عُفَیر مصری...

سه‌شنبه، 10 آذر 1394

سیر تاریخ‌نگاری در ایران (2)

نماینده‌ی شاخص شیوه‌ی تاریخ‌نگاری جدید در دوره‌ی قاجار، محمدحسن خان اعتمادالسلطنه است. او در پاریس روش تحقیق جدید را آموخت و در تهران کتاب‌های...

يکشنبه، 8 آذر 1394

سیر تاریخ‌نگاری در ایران (1)

سنّت تاریخ‌نگاری در ایران پیش از اسلام به سبب فقدان آثار مکتوب از دوره‌ی قدیم و میانه‌ی ایران به درستی مشخص نیست، از این رو نمی‌توان از تاریخ‌نگاری...

يکشنبه، 8 آذر 1394

اقسام تاریخ‌نگاری در ایران

یکی از اقسام تاریخ‌نگاری در ایران از قرن چهارم تا پایان دوره‌ی قاجار، تاریخ‌نگاری عمومی است. مؤلفان این گونه آثار جهان بینی اسلامی داشتند و در...

شنبه، 7 آذر 1394

منابع جنبی تاریخ‌نگاری ایران

در کنار آثار بالاخص تاریخی، در تاریخ‌نگاری ایرانی منابعی داریم که اطلاعات تاریخی را می‌توان از آنها به دست آورد. سفرنامه‌ها، کتاب‌های خاطرات...

شنبه، 7 آذر 1394

تاریخ‌نگاری اسماعیلیان

به طور کلی تاریخ‌نگاری اسماعیلیان ارتباط نزدیکی با ویژگی‌های نهضت و نیز وضع سیاسی آنان داشته است. اسماعیلیان را اغلب دشمنان بی شمارشان اذیت و...

جمعه، 6 آذر 1394

تاریخ‌نگاری شیعیان

تألیف نخستین کتاب‌های تاریخی و فقیهی را به اصحاب نزدیک امامان شیعه و به طور خاص به سده‌ی اول و روزگار نزدیک به امام علی (علیه السلام) نسبت می‌دهند...

جمعه، 6 آذر 1394

تاریخ‌نگاری در دوره معاصر

از یک دو سده‌ی پیش تاکنون تحولات جهانی و تغییرات سریع سیاسی و اقتصادی، از جمله بروز حوادثی عظیم چون جنگ جهانی اول و دوم، و حرکت شتابان علم‌گرایی...

جمعه، 6 آذر 1394

اقسام و سیر تاریخ‌نگاری در اسلام (3)

تعصبات و افتخارات محلی و همچنین انگیزه‌های علمی و دینی در پیدایی تواریخ شهرها به طور عام و تواریخ محلی که متضمن شرح حال شخصیت‌های بزرگ شهری خاص...

جمعه، 6 آذر 1394

اقسام و سیر تاریخ‌نگاری در اسلام (2)

علم انساب یا تبارشناسی به منزله‌ی شکلی از بیان تاریخی، به صورت روایات شفاهی در میان عرب جاهلی رواج داشته است. در این روایات تنها نام‌هایی در...

جمعه، 6 آذر 1394

اقسام و سیر تاریخ نگاری در اسلام (1)

اولین نمونه‌های تارخ نگاری در اسلام، آثاری است که بر محور شرح سیره و زندگانی پیامبر اسلام تألیف گردیده و در تدوین آن اصول علم حدیث رعایت شده...

جمعه، 6 آذر 1394

تاریخ در طبقه‌بندی علوم در دوره‌ی اسلامی

از جایگاه تاریخ در طبقه‌بندی علوم در کتاب‌های نخستین متفکران مسلمان نظیر کِندی و ابوزید بلخی، آگاهی در دست نیست. برخی از اندیشمندان نیز، مانند...

جمعه، 6 آذر 1394

تاریخ فلسفه‌ی تاریخ

چگونگی بینش و نگرش نسبت به « علم تاریخ » در دوران حیات فکری بشر، از دوران باستان تا قرن بیستم، مطالبی ‌است که‌‌این مقاله سعی در تبیین مختصر آن...

شنبه، 25 مهر 1394

دوره سازی در تاریخ

از مسائل با اهمیت اما مغفولِ تاریخ، دوره سازی تاریخی و شناخت تاریخی آن است. با وجود کاربرد بسیارِ انواع و اقسامِ دوره‌های تاریخی از سوی استادان...

شنبه، 25 مهر 1394