بیعت با برادر پنج ساله

هنوز ابوعنان مرینی در بستر بیماری است با مرگ دست به گریبان بود که وزیرش حسن بن عمر فودودی، ابوزیان را از ولیعهدی عزل و پس از قتل سرپرست وی، موسی بن عیسی عقلوی با برادر پنج ساله‌اش ابوسعید بیعت کرد. (1) حسن بن عمر سلطان خردسال را در خانه‌اش زندانی کرد و خود حاکم مطلق و مستبد مرینی در فاس شد؛ (2) با وجود این، به خوبی می‌دانست که نه از قدرت کافی و توانمندی نظامی بسیار برخوردار است که دیگر مدعیان تاج و تخت نزد او سر تمکین فرود آورند و نه مشروعیتی دارد که با پشت گرمی بدان سایر مدعیان را از سر راه بردارد. از این‌رو، حکومت بیش از گذشته، ماهیت نظامی یافت و به محض بدگمانی، هر کس را که می‌پنداشت سودای سلطنت در سر دارد، به زندان می‌افکند و می‌کشت. حسن بن عمر با اتخاذ این سیاست، نخست عبدالرحمن، فرزند سلطان ابوعنان را که در جبل لکای بود، به فاس فرا خواند و به زندان انداخت و سپس امارت سجلماسه را از فرزند دیگرش، معتصم گرفت (3) و تنها معتمد در مراکش بود که به پیشنهاد سرپرست‌اش، عامربن محمد هنتانی از خواست فودودی سر پیچید و در جبل هنتانه پناه گرفت تا اینکه شهر به تصرف سپاهیان فودودی درآمد. (4)
او با هدف دور ساختن سایر مدعیان از فاس، جنگ دیگری را برای بازپس گیری تلمسان ساز کرد و منصوربن سلیمان مرینی را که پس از ابوعنان گمان حکومتش می‌رفت، به همراه مسعودبن رحو به آنجا روانه کرد، اما این حیله نیز کارگر نیفتاد و آنان پس از تصرف تلمسان، با منصوربن سلیمان بیعت کردند و با گرد آوردن تمامی گروه‌های ناراضی از حکومت فودودی و آزادی زندانیان، به مقابله با وی برخاستند. (5)

نمایش پی نوشت ها:
1- ابن خلدون، العبر، ج7، ص396.
2- همان، ص397.
3- همان، همان جا.
4- همان، ج7، ص398.
5- همان، 400-402.

منبع مقاله :
فرهمند، یونس؛ (1394)، مرینیان: سیاست، جامعه و فرهنگ در مغرب سده‌های میانه، تهران: پژوهشکده‌ی تاریخ اسلام، چاپ اول.