راز جهان

اِرنست هائِکِل (1919- 1834)، بیولوژیست و عهده دار سِمت استادی در دانشگاه ینا Jena، برای اشاعه داروینیسم در آلمان همان اندازه تلاش کرده است که...

چهارشنبه، 7 فروردين 1392

تلازم حق و تکلیف

مسئله «حق» یکی از مباحث مهم و جاری در حوزه اندیشه‌های سیاسی، حقوقی و اخلاقی امروز است؛ تا آنجا که عصر حاضر را «عصر حق» نامیده‌اند. انسان امروز...

دوشنبه، 28 اسفند 1391

درآمدی به فلسفه دین

فلسفه دین یکی از رشته‌های نوپدید فلسفه (به لحاظ روش) و دین‌پژوهی (به لحاظ موضوع) است که در این مقاله به تحلیل و توضیح برخی مسائل مهم آن می‌پردازیم....

دوشنبه، 28 اسفند 1391

علم نوین(*)

شاید لازم به گفتن نباشد که در قرن هیجدهم همه به پیشرفت معتقد نبودند. یکی از سرشناسترین کسان که به پیشرفت اعتقاد نداشت جیامباتیستا ویکوGiambattista...

سه‌شنبه، 22 اسفند 1391

طبیعت نیوتونی

پی یِر دو موپِرتوئی Pierre de Maupertuis (1698- 1759)، دانشمند فرانسوی و رئیس آکادمی علوم در برلین گفته است که فیلسوفانِ روزگارش دو فرقه را تشکیل...

دوشنبه، 21 اسفند 1391

اصل مسئولیت اخلاقی

یکی از مفاهیم بنیادی نظام اخلاقی که از دیرباز مورد توجه بوده است اصل مسؤولیت اخلاقی است. فیلسوفان اخلاق، همواره در صدد بوده اند تا معنای این...

شنبه، 19 اسفند 1391

الزام اخلاقی و حقوقی

مسأله ارتباط اخلاق و حقوق از جمله موضوعات مهم فلسفه حقوق و فلسفه اخلاق است. حقوق و اخلاق علاوه بر اینکه دارای کارکرد اجتماعی یکسانی هستند و معیارهایی...

جمعه، 18 اسفند 1391

معنا و چیستی اخلاق

واژه اخلاق بر وزن افعال، جمع خُلُق(بر وزن افق) یا خُلق( بر وزن قفل) می باشد که به معنای خلیقه یعنی طبیعت انسان یا به معنای سجیه و خوی، سیرت و...

پنجشنبه، 17 اسفند 1391

تفاوت تاریخ با علم

از نظر برودل، هیچ تمایز مهمی بین تاریخ و علوم اجتماعی وجود ندارد. آنها همان حوزه واقعیت اجتماعی را ـ یعنی به طور سر راست، جوامعی را که در برگیرنده...

چهارشنبه، 16 اسفند 1391

قلمرو حکمت الهی

بحث در فضیلت حکمت است بر علوم دیگر و این که علّت این برتری، به موضوع و مسائل آن است که همه، شرافت دارند بر موضوع و مسائل مطروحه در دانشهای دیگر؛...

پنجشنبه، 3 اسفند 1391

انواع علم

دراین ابتدا طبقه بندی علوم از دیدگاه فارابی به نحو اختصار بیان می شود و سپس موضوع علم مدنی و بخش های آن با تفصیل بیشتری بررسی می گردد.

پنجشنبه، 3 اسفند 1391

داروینیسم همچون یک برنامه‌ی پژوهشی متافیزیکی

من علاقه خاصی به تئوری تکامل داشتم و مشتاقانه آماده پذیرش تکامل به عنوان یک واقعیت بودم. من، شیفته داروین، و داروینیسم شدم، اگر چه برخی از فلاسفه‌ی...

يکشنبه، 29 بهمن 1391

دو گونه عالم دینی

غزالی عالمان دینی را مرشد و راهنمای صاحبان قدرت می شمرد، اما معتقد است که عالمانی می توانند این وظیفه ی سترگ را با صلابت و شجاعت انجام دهند که...

سه‌شنبه، 24 بهمن 1391

فلسفه ی سیاسی چه فایده ای دارد؟

در تاریخ فلسفه، اندیشه ی سیاسی یکی از حوزه های تبعیِ متافیزیک یا اندیشه ی نظری محض است. از افلاطون تا کانت، فیلسوفان به تبعِ بنای متافیزیکی خود،...

سه‌شنبه، 24 بهمن 1391

فلسفه اخلاق در آموزه های متفکران مسلمان

مباحث مربوط به حوزه ی فلسفه ی اخلاق و علم اخلاق در میان متفکران مسلمان اعم از کلامیون و فلاسفه و فقهاء و اصولیون از زوایای گوناگون مورد پژوهش...

دوشنبه، 23 بهمن 1391

اخلاق در فلسفه ی غرب

در حوزه فلسفه اخلاق، آموزه ها و نظریات گوناگونی تبیین شده است. تاریخ سیر فلسفه و اخلاق در جهان غرب و جهان اسلام ابعاد و چگونگی پرداختن به این...

دوشنبه، 23 بهمن 1391

فیزیک جدید و فلسفه ایران باستان

اکتشافات فیزیک جدید در سی سال اخیر تأثیر عمیقی در عقاید فلسفی مربوط به مسائل طبیعی داشته است. کشف ذرات اصلی تشکیل دهنده اتم و هسته آن و قوانین...

دوشنبه، 23 بهمن 1391

لذت از منظر ابن سینا

حمد و سپاس بیکران مر خداوندی راست که آفرینندة جهان هستی است و بوجود آورندة انسان و قرار دهندة او در روی زمین به عنوان خلیفه الله. شاهد غیب و...

شنبه، 21 بهمن 1391

مبانى و ریشه‏هاى نقد تئاتر

آن گونه که در کتب ومقالات گوناگون آمده است، نقد، عبارت از بررسى نقاط ضعف و قوت یک اثر و تمییز سره از ناسره است. چنانکه از تعریف فوق برمى‏آید،...

يکشنبه، 15 بهمن 1391

نقد هستى شناسانه‏ى هنر

موضوعى که براى سخنرانى امروز من تعیین شده، نقد هستى شناسانه‏ى هنر است. از آنجا که بحث درباره‏ى نقد هستى شناسانه‏ى هنر است، لازم است که ابتدا...

يکشنبه، 15 بهمن 1391